🇮🇶 Irak · Leonan di Mesopotamia
Mi a bai Irak—no pa demostrá algu, sino pasobra Babilonia ainda t'ei
entre ruina i tea house na Mesopotamia
Bagdad (Bagdad). Riu Tigris. Seis'or di mainta. Un piskadó pará na dilanti di un boto di palo, i e movishon di su man drechi pa tira e red ta meskos ku e grabado asirio di dos mil aña pasá. Na otro banda di riu, kaya Mutannabi (Mutannabi) ta kuminsá lanta—bendedó di buki ta sakando buki bieu i koló hel for di tela impermeabel i poné nan riba stòl na aire liber. Den e tea house na otro banda, e promé humu di karbon di e dia ta sali. For di un altoparlante na riu, ta sali e notisia di mainta na árabe—parlamento di Irak ta debatí un lei awe, i e rapides di e lokutor ta manera e ke terminá di papia promé ku e ayuno di Ramadan. Solamente e avionnan di guera na leu i e paloma ku ta pasa ariba bo kabes di bes en kuando ta kòrda bo ku esaki no ta un mainta antiguo di Mesopotamia, sino Irak di aña 2026.
Mi no a bini aki pa heroyismo. No pasobra mi ke 'desafia' un pais ku medio di komunikashon oksidental ta definí komo peligroso. Sino pasobra despues di un búskeda di 'Irak World Cup 2026', na pantaya no a sali solamente alertanan di biahe, sino tambe un potrèt di e ruina di Babilonia—un leon di ladrillo glas di koló blou di dos mil i sinku shen aña, rondoná pa alambre di pia den un patio yen di stòf, i kasi sin niun hende. Mi pensamentu na e momento ei tabata: Si Babilonia ainda t'ei, pakiko niun hende no ta bai?

Irak ta den Medio Oriente, den antigwedad yamá Mesopotamia—'e tera entre dos riu'. Riu Tigris i Eufrates a krea e sivilisashon mas antiguo di humanidat aki: eskritura kuneiforme, Kódigo di Hammurabi, Husto Kolgante. Guera i konflikto for di 2003 a kambia e nòmber di e pais aki di 'kuna di sivilisashon' pa 'zona di konflikto'. Pero e Leon di Mesopotamia—e selekshon nashonal di Irak—lo representá e pais aki riba e skenario di Mundial na 2026. Pa hopi hende ku nunka a buska Irak, futbòl ta e promé motibu pa habri e porta aki.
Kaya Mutannabi (Mutannabi) tin e mihó merkado di buki di Bagdad (Bagdad) tur biernes. E tipo di buki ta manera un línea di tempu mesklá: kolekshon di poesia koló hel banda di buki di tekst di ingles barato, folheto di propaganda polítiko di époka di Saddam banda di tradukshon na árabe di 'Harry Potter' ku a kambia man varios biaha. Un doño di librería—ku ta lente pa lesa, i su manan koló gris di tinta i stòf di dékada—a papia na ingles ku mi: 'Den époka di Saddam, e librerianan na e kaya aki a ser kimá. Ora e merikano a invadí, nan a ser kimá otro biaha. Pero e bukinan no a muri, e riu no a kambia.' El a señalá e Riu Tigris pafó: 'E riu aki ta mas bieu ku tur nos gobièrnu huntu. El a mira e reinan di Babilonia, e poetanan di dinastia Abasida, e tankenan di ingles—awor e ta wak nos.'
E ruina di Babilonia ta mas o ménos 85 kilometer sur di Bagdad (Bagdad), dos ora den auto. Pero e dos ora aki ta pasa pa al mínimo kuater puesto di kontrol militar i un espasio aéreo unda dronnan merikano tabata vuela densamente. Ora bo yega, den parkeadero solamente tin dos auto—un di e guia, i otro di un empleado di Instituto di Antigwedad di Irak. E guia, yamá Hassan, ta natural di provinsia di Babilonia. Ora el a habri e porta grandi di heru di e ruina, el a hasié manera ta habri e porta patras di su kas: 'Awor no ta temporada di turismo—Babilonia nunka ta temporada di turismo.' El a señalá e ruina di Porta di Ishtar (Ishtar)—e dragon i toro riba e ladrillo glas blou ainda ta kompletu—i a bisa: 'Ora Nabucodonosor II a konstruí e porta aki, Babilonia tabata e siudat mas grandi riba tera. Awor—awor ni un línea di bus no tin.' Su tono no tabata di lastima, solamente deklarashon.

Mas na nort, Erbil (Erbil) ta kapital di e region outónomo di Kurdistan di Irak, i e ritmo i situashon di seguridat ta kompletamente diferente. E Citadel (Citadel)—un di e lugánan di asentamentu mas bieu na mundu, ku nunka a ser abandoná den seis mil aña—ta lanta for di sentro di siudat, manera un pastel grandi di koló di santu. Un studiante kurdo a hiba mi na su puesto favorito di karné asá, i miéntras e tabata kome ku gana, el a konta storia di e golnan di Aymen Hussein (un delantero di Irak ku a lanta i krese na Hawija). 'El a anotá un gol di kabes den e partido kontra Oman,' el a bisa, 'i e dia ei mi tabata mira e transmishon na bibo den un tea house na Erbil (Erbil). Tur hende den e tea house a salta—kurdos, árabes, turkomanos—e dia ei solamente tabata un identidat.' Ku e palu di karné asá, el a traha un forma di kancha di futbòl riba mesa i a skirbi dos palabra den medio: Irak.
南部美索不达米亚湿地——传说中的伊甸园所在地——是我在伊拉克看到的最后一个,也是最不真实的地方。芦苇搭成的浮动房屋(Mudhif)在水面上轻轻晃动,水牛只露出一个鼻子和一对弯角。一个船夫站在他的独木舟上用简单的英语说:'萨达姆曾经想过把这片湿地全部抽干——惩罚这里的沼泽阿拉伯人。水退了十年。然后美国人来了,水又回来了。现在——水退了又涨,涨了又退。湿地还是湿地。'他划了一下桨,前方惊起一群白鸟。不需要任何评论,事实本身已经有足够的分量。
在巴格达的最后一个晚上,我回到了Mutannabi街的茶馆。同一个位置,同一壶阿拉伯咖啡。旁边桌上,一个年轻人正在用阿拉伯语给朋友们翻译手机上关于伊拉克世界杯预选赛的新闻。偶尔蹦出'Mbappé'和'Messi'这样的单词——足球是全球通用的方言。我写下这最后一页笔记的时候,茶馆外面传来了宣礼声。底格里斯河在夜色中什么都看不见了,只能听到水流声。我想把一切都写在一个句子里,但Hassan——巴比伦的导游——在我离开时已经替我写好了:'你知道吗,尼布甲尼撒二世死后不到一百年,巴比伦就空了。但今天的旅游手册上,伊拉克只有'禁止前往'。这座城市的运气不太好——它被历史封了一个太高的头衔,又被现实压了太低的评语。'我付了咖啡钱。留言簿上签了名——虽然没有人会看。
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.