🇨🇩 RD Kongo · Leopardonan
Mi A Pasa Tres Dia na DR Congo Purba di Mira un Volkan—i un Dia i Mitá Di Esei Tabata Tráfiko
Siudat → Riu → Selva → Lago di lava
E kaya di rònt di Kinshasa na kuater i mitar di atardi ta bira un parkeadero sin final. Mi taxi maríyu tabata prensá entre kamionnan, motosaikelnan, i peatonnan balansiando montonnan enter di banana riba nan kabes, absolutamente sin move. E shofùr, un tipo hoben yamá Pascal, a baha su bentana i a drenta den un diskushon na franses kongoles ku un bendedó di karchi di telefòn — no di kalidat di señal, sino pasobra e bendedó a kere ku e Leopards por a gana por lo ménos un partido den e siguiente Kopa di Afrika, i Pascal a bisa: 'Si e Leopards ta skor un solo gol lo mi dunabo e taxi aki.' Futbòl ta e rompehelu mas efektivo di Kinshasa. Tráfiko ta e di dos.
E Republika Demokrátiko di Congo ta sinta den korason di Afrika, kapital Kinshasa, poblashon mas di 100 mion. Su área di tera ta kuater bia e di Fransia, pero e tin ménos ku 3,000 kilometer di kaminda asfaltá. Ora mi a bisa amigunan na kas ku mi ta bai DR Congo pa mira un volkan, e reakshon di mayoria hende tabata: 'Bo sa ku Mount Nyiragongo a eksplotá di último na 2021, no?' Un otro reakshon komun tabata: 'Bo sa kon malu e tráfiko di Kinshasa ta, no?' Mi tabata na punto di deskubrí.

Kinshasa ta un siudat ku bo ta skucha promé ku bo ta mir'é. Na sinku i mitar di mainta, e radio di e bisiña ta kuminsá lek Kongo rumba — e groove ei floho i irezistibel ku ta hasi tantu hiplife di West Afrika komo salsa kubano sinti insufisiente. Pa nuebe or, e gritamentu di e merkado a bira un sinfonia sin direktor — bendedónan di piská, bendedónan di kargadó di telefòn usá, trahenan di segunda man, galiña bibu, kada bos bringando pa sobrebibensia riba e mesun frekuensia. Na merdia, e ferry di e Riu Congo ta dal su sirena — un nota asina abou ku e ta vibra den bo kavidat di pechu. Na seis di atardi, e kor di iglesia ta kuminsá rehersal — Congo ta e pais frankofóno mas grandi di mundu i un di su mas fervientemente katóliko. Na nuebe di anochi, e komentario di futbòl ta eksplotá for di e bentana habrí di un bar — e nòmber di Chancel Mbemba lorando manera un patron di tambú afrikano. Mi a pasa dos dia den e siudat aki i nunka ni un momentu mi a sinti mi so.
E kaminda ost for di Kinshasa ta un prueba di resistensia di pasenshi. Atropishento kilometer por dura kualke kaminda di ocho pa diesdos ora — dependiendo di e tempu, e frekuensia di kabritu krusando e kaminda prinsipal, i e probabilidat di un tankero di zeta deskomponiendo. Mi a kaba un saku enter di plátano asá na rant di kaya — kruspiente pafó, suave paden, kruchá ku salu grosero i promenton — i e kaminda ainda no tabata kla. Pero poko poko mi a ripará algu: na entrada di kada pueblo, tabatin un pida tera dal duru, i riba kada pida tera, muchanan pia sunú hungando futbòl — algun ku bòter di plástiko, algun ku un monton di trapo mará den un bala, di bes en kuando un bala di futbòl real blek ku su kueru di plástiko a gastá pa mustra e hilunan paden. Kada pida tera tabata un Kopa Mundial en miniatura. E 'tribunan' tabata tobak di plástiko bolteá. E árbitro tabata un kabritu di paso.
Virunga National Park ta keda nort di Goma. Drenta e parke ta rekerí un eskòlt di ranger armá — no pa motibu di atakenan di bestia, sino pasobra e region aki a ser krusá ripitidamente pa konflikto armá durante e dékadanan. E ranger tabata un hoben den su trinta añanan yamá Emmanuel. Riba su pantoria drechi, un sikatris bieu — '2008, un chimpanzé. No un atake — e djis a bula for di un palu i a trompeká riba mi.' El a konta e chiste aki sin sonrisa. El tabatin mas di 120 patruya anti-kaseria, i el a bisa ku kompará ku e volkan, kasadónan ilegal tabata muchu ménos previsibel.

E subida di Mount Nyiragongo ta kuminsá na 1,989 meter ariba nivel di laman, den selva tropikal. E promé dos ora: airu diki ku humedat, pianan kubrí ku lodo. E vegetashon ta kambia di blachi ancho na helecho na mòs suelto, i antou — antou tur e bèrdu ta desparse. Ariba di tres mil meter, e tera ta bira piedra volkániko pretu. Kada paso ta krak, manera kanando riba buskuchi kimá. E temperatura ta baha for di trinta grado te na ocho. E guia a bisa: 'Awor bo ta komprondé pakiko mi a bisabo trese un chaqueta èkstra.'
Sinku i mitar di atardi. Mi a para riba e rant di e kráter. E lago di lava mas aktivo di mundu a revolbé dos atropishento meter mas abou — no kòrá, sino algun sombra innombrabèl di oraño, e órganonan interno di solo, e sanger di Tera eksponé direktamente na e airu. Sin baranda. Sin lus artifisial di ningun tipo. E úniko iluminashon tabata e lago rodante di baranka dirtí. E bientu a hala ariba for di e fondo di e kráter, kargando suafel i un bòmbòmentu di frekuensia abou — no realmente un zonido, mas un vib rason ku bo ta sinti den bo wesonan. Mi kompañero di subida — un studiante di Goma — a drumi plat riba un baranka na e rant i no a bisa nada pa dies minüt kompletu. Anto el a bisa algu na Lingala. Emmanuel a tradusí: 'E ta bisa — komo mucha mi a kere ku volkannan tabata kosnan di mitologia, pintá den buki. Awor mi no ta sigur mas.'
Riba e bahada, mi pianan tabata tembla. No di miedu — kreatina i fatiga. E lusnan suelto di Goma tabata briya mas abou, e Riu Congo un krus di kòrá skur den e nochi. Un mucha hòmber chikitu a mustra mi botinan di hiking i a bisa na franses: 'Tu es allé au volcan?' Mi a kaba mi kabes. El a dunami un pulgar ariba i a kore bai. E kanchanan di futbòl di Goma ta asfaltá ku shinishi volkániko — e bala ta bòmba na un haltura robes, e spin ta desafia físika normal. Pero e muchanan aki a adaptá hopi tempu pasá. Na DR Congo, semper bo ta ahustando na un bòmba ku no ta sigi e leinan sperá — sea futbòl, tráfiko, òf un volkan ku un karakter malu.

Di bèk na Kinshasa, un awaseru di mainta tabata kayendo. E taxi di Pascal tabata tranká riba e mesun kaya di rònt — òf por lo ménos un ku a parse igual. E radio tabata toka rumba; e tabata kanta huntu, dal dede riba e stür. Mi a puntra si ainda e tabata kere ku e Leopards por a skor. El a sonrisa: 'Na Congo, optimismo ta un abilidat di sobrebibensia — asina importante manera sa di negoshá.' Pafó di e bentana, mi a mira un hoben ku un bala di futbòl na su pia, awa di awaseru salpikando di su superfisie, kohe lus. E radio di Pascal a kambia di rumba na komentario di partido — Chancel Mbemba a skor atrobe. El a baha su bentana i a grita na un hende kompletamente deskonosí riba e asera. Niun hende a komprondé loke el a bisa. Pero tur hende a sonrisa.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.