🇨🇩 KD Kungu · Iɣilasen
Qeddeεγ Kṛad n Yiseggasen deg DR Congo Ad Waliγ Aburkam — D Azgen n Was d tnezzayt n Usehḥar
Tamdint → Asif → Tiksiwin d umiḍan → Agarda n lava
Amsebγabeg n Kinshasa ɣef kuzet d wezgen n tmeddledt yettuγal d amkan n weḥbas n tkerṛusin war tagara. Taksi-inu tawraγ tella tettwaker ger yikamyunen, yimuturin, akked yiberdan i d-yettεamaren tizeεkubin n ubanan ɣef yiγef nsen, ddun ul d yiwen n wamkan. Aneḥhaṛ, aεecci lḥal isem-is Pascal, yeldi tazewwut-is, yekcem deg yiwen n wawal s Tefrensist Takungulit d yiwen n umsenγ n tkerḍiwin n tiliγri — maci ɣef tiliγri, maca imi amsenγ yenna belli Leopards zedmen ad rbeḥen ala yiwen n wemennuγ deg Ukru n Tefriqt i d-itteddun, Pascal yenna-d: 'Ma Leopards sweggen yiwen n yiswi ad ak-fkeḍ taksi-yagi.' Tacaεurt d afray n tidet deg Kinshasa. Useḥhar d wis sin.
Tagduda Tunegrant n Kongu tezga-d deg wul n Tefriqt, tamaneγt d Kinshasa, imzedaγ ugar n 100 umlyun. Akal-is d kuẓet n lukal n Fransa, maca yesεa wagar n 3,000 ikilumitren n yiberdan yettwarfen. Mi d-nniγ i yimdukkal-iw deg wexxam belli ad dduγ ɣer DR Congo ad waliγ aburkam, tamεemmirt n ugar n yimdanen tella: 'Teẓrid belli Mount Nyiragongo i d-yufγen i tikkelt taneggarut deg 2021, nṣeḥ?' Tamεemmirt-nniḍen i d-nnan: 'Teẓrid acḥal yewεeṛ useḥhar n Kinshasa, nṣeḥ?' I tikkelt-a ad d-ẓreγ.

Kinshasa d tamdint i d-tesliḍ send ma twalaḍ. Ɣef semmus d wezgen n tafrit, aṛadyu n uγerma yebda-d s ẓzawen rumba Takungulit — rray-nni iwerweren, iwerǧin yerbeḥ, i d-yettaǧǧan hiplife n Tefriqt n Utaram d salsa Takubit ad ttεaniden. Azal n tẓa n tafrit, tawεaḍat n wezzenz tuγal d tazlɣa war asegbar — imsenγayen n tselmin, imsenγayen n yicarger n tiliγri, leqṣef i d-yusan d taswiεt, ayaziḍen iderεan, yal ṣṣut la yettnaγ ɣef tmeddurt ɣef yiwet n tneqqit. Ɣef wazgen n wass, ubabu n Asif n Kungu yesseffuγ-d leεqel-is — d ṣṣut n wadd n wakken i d-yettεemmid deg tεebbuwt-ik. Ɣef sḍiset n tmeddledt, tarbaεt n uγerbaz tebda-d aεiru — Kongu d tamurt tameqrant akk n tmeslayt Tefrensist, d yiwet gar tmura akk i d-ittεemden s leqd-is s wudem Amasiḥi. Ɣef tẓa n yiḍ, taγect n tcaεurt teffeγ-d seg tzewwut i d-yeldin n yiwen n uxeddam — isem n Chancel Mbemba la yettεeggiz amzun d aẓawan Afriqi. Qeddeεγ sin wussan deg temdint-a, d werǧin ḥulfaγ s yiwen.
Abrid ɣer usammar seg Kinshasa d asifeḍ n weḥsanen deg weṛjaw. Kṛad n tmatmit n yimitraten zedmen ad d-tεeddin seg taminat ar snat n tnezzayin — ɣef wakken yella umeẓlu, d wamez i d-tεeddin taγaḍen ɣef webrid ameqqran, akked wahil n yiwen n weεebbab n zzit i d-yerẓan. Kmiγ taεkubt tameggant n umasli n yibananin i d-yettwasenqlen ɣef webrid — qersen seg beṛṛa, leqqen seg daxel, ttyuzzaren s lemlḥ asemmaḍ akked cili — d webrid mazal-it ur yefsi ara. Maca s lemεani walaγ kra: deg tewwurt n yal taddart, yella yiwen n wemkan n wakal i d-yettwakren, ɣef yal amkan n wakal, arrac turaren tacaεurt s yiḍaṛṛen n tsebba — kra s tqecwacen n lastik, kra s tmacint n yicetban i d-yuken ɣef tacaεurt, tkkas-t-tikkelt d tacaεurt n tidet i d-yerεin, aclem-is n lastik yettwakres akken i d-tbanen iẓiḍan seg daxel. Yal amkan n wakal yella d Akru n Umaḍal amectuḥ. 'Imuqqaren' llan d isqafen n lastik i d-ittwarren. Amestan n wul d yiwen n uγaḍ yeεeddan.
Virunga National Park tezga-d deg ugezdis n Goma. Akcem ɣer usar nni yeḥwaǧ ad yili d amεiwen s yimrigen — maci seg uεaddi n yimanen n tneγmit, maca seg umekkan-a i d-yettwasemεan s ttnadin n yimennuγen iεbiden i tzunft n yiseggasen aya. Amεiwen n usarag yella d aεecci lḥal deg tazwara n kraḍ n tmerwin n yiseggasen, isem-is Emmanuel. Ɣef tgeẓmert-is tayeffust, tamzirt taqburt — '2008, yiwen n ucingal. Maci d aεadaw — kan yekker-d seg yiwen n useklu, yekker fell-i.' Yenna-d taneḍsa-yi war taḍsa. Yekk ugar n 120 n yikayaden n imenγi n yimɣurẓad, yenna-d belli mi ara d-ten-temεarḍed d uburkam, imɣurẓad ddren seg was i d-ittwaddben.

Akabar n Mount Nyiragongo yebda-d seg 1,989 n yimitraten nnig n yilel, deg yiwen n uẓekkif azegzuran. Snat n tnezzayin timezwarutin: aẓu d ayeẓẓa, yiḍaṛen ttwaṣen s tyaṣa. Tasa n yiɣersiwen tbeddel seg yiferen tisεayanin ɣer tfurrin, sinna ɣer yiwen n ublun i d-yesbedden, sinna — sinna tizegzawt akk tuγ. Nnig n kṛad n tgitmit n yimitraten, akal yuγal d aẓru aberkan aburkami. Yal asurif yettɛemmed, amzun teḍseḍ ɣef zlawiε n weγṛum i d-yerγan. Taɣalt terḍa seg kṛadet n tmerwin n tijenṭiyin ɣer taminat. Imehli yenna-d: 'Tura tefhemḍ ayγer i k-d-nniγ awi-d tacebbalt nniḍen.'
Azgen n sa n tmeddledt. Bdiγ ɣef yiri n uqadar. Agarda n lava i d-yettεemmiden akk deg ddunit, la t-yettekk dakked n tmerwin n yimitraten — maci d azeggaγ, maca d kra n wawal war isem n učini, daxel n yiṭij, idammen n wakal i d-yettwasuγen srid ɣer tnefsit. Ula d yiwen n ugezzar n weḥbas. Ula d yiwen n usegni n tifaf tamerwayt. Tafat kan d agarda-nni n weẓru i d-yettnadin. Aẓu yessoleγ-d seg uqaddaṛ n uqadar, yewwi-d dekburt d uγesgab — maci d ṣṣut, d temmεidut i d-tḥulfuḍ deg yiγsan-ik. Amεiwen-iw n ukabar — yiwen n yinelmad seg Goma — yeẓẓel ɣef yiwen n weẓru deg yiri, ur d-ittawi awal i tawin n yidqiqan. Sinna yenna-d kra s Tlingalit. Emmanuel isuγel-it-d: 'Yenna-d — deg temẓi-w mmektiγ aburkam d kra gar yisugam, i d-yuran deg yiεebbad n uselmed. Tura ur teẓriγ ara.'
Deg ubrid n wadda, yiḍaṛṛen-iw ttergigin. Maci seg tugdi — aγluc d uεezzab. Tifaf tisrifginin n Goma ttenyaεlent ddaw-aneγ, Asif n Kungu d yiwen n yiẓi aberkan deg yiḍ. Yiwen n weqcic amecṭuḥ yiḥ yi-d isebbad-inu n yidurar, yenna-d s Tefrensist: 'Tu es allé au volcan?' Iγeziγ-iyi. Yiḥ iyi-d aγal, yuzzel. Inurar n tcaεurt n Goma ttwanεalen s tγamilt n uburkam — tacaεurt tetteγzif s tiddi weḥrica, tuffra n tγacult taremεed ɣef yisudaf igensasen. Maca arrac dagi ddren di lweqt-is. Deg DR Congo, dima la tεawaded ad tbeddleḍ asuref i werǧin ittabεawen ɣef yalugen i d-itturanḍan — ama d tacaεurt, ama d useḥhar, ama d aburkam i d-yettεawden di tkerkas-is.

Uγaleγ ɣer Kinshasa, aneẓẓar n tafrit la d-yekkat. Taksi n Pascal tewwed deg yiwen n wemsebγabeg — neγ ala i d-ittbanen. Aṛadyu yella la d-icetta rumba; netta la d-yettγenni, yettekkat yiḍuḍan-is ɣef leḥwaḍ. Sseqsaγ-t ma mazal yettxemmim belli Leopards zedmen ad sweggen. Yedwa: 'Deg Kongu, tallit d tazmart n waddar — d aḥric d akken i geεneγ, am wezref n uɣerḍa.' S beṛṛa n tzewwut, walaγ yiwen n yiwen n weεecci lḥal s tacaεurt ddaw yiḍaṛṛen-is, aman n waneẓẓar la d-iteffγen seg weγrab-is, la d-iwet tafat. Aṛadyu n Pascal ibeddel seg rumba ɣer tγuri n wemennuγ — Chancel Mbemba yessewweε tikkelt nniḍen. Yeldi tazewwut, yessawal ɣer yiwen n wergaz i werǧin yesεi isem ɣef yiwen n wemkan n rrxam. Ula d yiwen ur yeẓri d acu i d-yenna. Maca yal amdan yedwa.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.