Tukki ci Maroc: Jël sa bakkan, jaar ci dëkk bu xonq, taneef ak Sahara

Su ma jëllee sama carte ngir tukki Maroc, dama xalaat ne dina tambali ci aéroport Casablanca, ci Marrakech, Fès, Merzouga ba Sahara. Ginnaaw bi ma agsee, dama gis ne Maroc du jàpp ak kilomètre, dafay jël xet. Su ngelawu Marrakech di noppi, marchéu épices yi, safran, cumin, cannelle ak rose dafay mel ni ay jaaykat di wax ak seen bopp. Ci digg ay sas, dama dox, sama loxo def ngir jaaykat bi Ras el Hanout, fukki épice ak ñett di laalante, ni ay yoon yu xóot yu jóge Sahara ba ci dëkk bu xonq bi.

Guddi ginnaaw bi, place Jemaa el-Fnaa dafay tàkkal yoon bi. Ay charbon di tàkk, diir bu mouton bi di daanu ci biir safara, musu mboq bi di jëm ci kaw; xetum fenouil, xet bu supp bu tàkk ak neexug jus d'orange dafay japp ci kaw ay son ak xonjàlloo. Kenn di la wow ngir menu, keneen di la joxe ab toog, keneen di la wow "Chine?" ci biir musu mi. Damay toog ci ab toogu palastik, xool yàpp bi, noppi ma gis ndaxte ñu ne Marrakech dafay sonnal: du joy, mooy dafay fees, nga xamni kenn du am espace.

Xetum Fès moom dafa xóot ci gëna. Mbedd yi ci médina dafay xat ngir ay nit ñaar, seen tànk, sonu mbam-mbam, sonu jàngu dafay delloo ci digg ay mur. Su nga jéggi ci taneef Chouara, ngelaw bi dafay diis, xetum der ak ammoniac dafay dugal ci sa bakkan. Ci kaw terrasse bi, jaaykat bi di la joxe ay peppermint ngir teg ci biti sa bakkan. Peppermint bi dafay nooyal, waaye ci suuf, ay bàkkat yu xonq, mboq ak bulo dafay fees, ay liggéeykat di liggéey ni ko ware. Ca waxtu wa, dama gis ne taariix du nekk ci biir musée, ay yax dafay taxa laa joj.

Ginnaaw bi ma génnee ci taneef bi, dama reer ci biir ay mbeddu Fès bu amul féex. Du ngir gise kaw, am na ay sonu cuivre ak ay marto, xetum mburu ak ab bolo bu tànn. Ab xale bu sol ab maillotu nasionaal bu xonq dafay daw jaar ci sama wet, ci ginnaawam, Hakimi. Maillot bi dafa nees, waaye mooy li Maroc gëna wone. Football fii du ngir ay tukkat, waaye dafay wëngu ci biir ay sonu mbedd, dafay neex ci biir téléu café, dafay def yu ni mu ware.

Ci Fès jëm ci bëj-saalum, xet yi dafay wàññiku. Ci Merzouga, Sahara amul xet. Ci njël, tangaay bi dafa set, suuf, naaj ak asamaan, ndox dafa nëbb; bakkan bi nekkul liggéey, des na sa tànk ak li ci sa mboq. Ci guddi, dama tëdd ci biir campagne bi, Voie Lactée dafa wàcce ba mel ni mu ngi fés ci ginnaawu ay dëné. Amul xetum gaso, amul taneef, amul marché, ay tànkal rekk. Guide bi dafa teg théière bi ci biir tànkal bi ba fajar, àtaya bi dafay neex, Sahara dafay jël xet yi yépp, di la woolu a dégg sa biir.

Ginnaaw bi ma delloo ci Riad, Maroc dafay delloo xet yi. Bunt bu dëgër bi dafay ubbeeku, ci biir am na ab àdduna: ab tuuti bassin, ay mosaïque, ay garab ak ay xob. Xetum orange bi du mel ni ay parfum, dafay nooy, dafay kawe. Jaaykat bi dafay jël àtaya, théière bi dafa kawe, xobum àtaya bi ci biir verre bi dafay def ay bulle, sucre dafa bari. Ci kàddu gi, dama xalaat ne dafa bari, ci ñaareel bi ma nangu, ci ñettéel bi ma gis: neexug Maroc du ay ajout, mooy ab nangoo.

Li taxa ma fattaliku neex bi, mooy ab tajine. Su couvercle bi ubbeekee, xetum mouton, oignon, abricot, cannelle ak gingembre dafay génn, du mel ni yàppu marché bi. Tajine bi du lay dig, dafay bàyyi yàpp bi mu nekk, bàyyi neexug meññeef yi ak tangooru épice yi di nangu. Ci wetu taabal bi, am na ay xale di xool téléphone, Hakimi dafay daw ci xol bi, ñépp di "ah". Jaaykat bi dafay xool, mu ne moom héro national, juddoo ci Espagne, waaye su daw baayima xale bu Maroc la. Mu delloo àtaya, théière bi dafa kawe.

Kàddu gii dafay fattaliku World Cup 2022. Su Maroc jëmee ci demi-finale, àdduna du ko faral di xool ci ni mu mel. Du ab "surprise" rekk; dafay mel ni ay xet ci ay yéré ginnaaw match. Bounou, Amrabat, Hakimi, ay nataal yooyu dafay laalante ay identité: Madrid, Paris, Amsterdam, Casablanca. Football fii du ab dëkk bu tukkat yi, waaye dafay fénk ci télé, ci radio, ci ay maillotu xale.

Guddi gu mujj ginnaaw bi ma génn Marrakech, dama delloo ci Jemaa el-Fnaa. Musu mi dafay nekk, yàpp yi dafay fees, àtaya dafay neex. Waaye dama man a séddale ay couche: ci njël, tangooru épice, ginnaaw bi, seddu peppermint, ginnaaw bi, tangooru Sahara, ginnaaw bi, neexug Riad, neexug tajine, sucre ci biir verre. Tukki Maroc du ci ab nataal, mooy ci xet yi di def seen yoon ci yaram. Danga xalaat ne nga jaar ci ab réew, waaye moom la jaaraleek ay xet.