Mumbongo ya Maroc: Kusadila Zulu sambu na Kuluta Mbanza ya Mbwaki, Kisika ya Kunatiaka Mpusu mpi Sahara

Mbala ya ntete mono vandaka kusala programme ya mumbongo ya Maroc, mono yindulaka nde karte ta yantika na aéroport ya Casablanca, katuka Marrakech, Fès, Merzouga tii na Sahara. Ntangu mono kwisaka kibeni, mono monaka nde Maroc ke panzanaka ve na bakilometele, yo ke ndimaka nge ntete ti nsudi. Na nkokila ya Marrakech, mpeve ke pusaka, na kati ya zandu ya bima ya nsudi, nsudi ya safran, cumin, cannelle mpi bankongo ya nkawu vandaka bonso bantu ya ke tekaka bima ke binga mbala mosi, muntu mosi ve ke pesa yankaka nzila. Mono tambulaka malembe na kati ya basaki mosi-mosi, muntu ya ke tekaka tulaka Ras el Hanout na kati ya kianza na mono, bima ya nsudi yina me luta makumi tatu kuvukanaka kumosi, yo vandaka kusudi bonso nzila mosi ya ntama katuka na banzila ya banunzi ya Sahara tii na nsi ya lupangu ya mbanza ya mbwaki.

Ntangu mpimpa kotaka, Place Jemaa el-Fnaa pelaka nzila yai. Maka ya makala yantikaka kupela mosi-mosi, mafuta ya nyama ya mameme vandaka kubwa na kati ya tiya, midi ya mpembe kitombokaka mbala mosi; nsudi ya supu ya konono ti anis, nsudi ya nyama ya kukalanga, nsudi ya sukadi ya orange yina bo me zenga, yonso vandaka na zulu ya makelele ya ngoma mpi makelele ya kuteka. Bantu ke benda nge sambu na kutala menu, bankaka ke pesa nge kiti, bankaka ke seka na kati ya midi mpi ke tuba nde "China?" Mono vandaka na zulu ya kiti ya plastiki, kutala bitini ya nyama ke baluka, ebuna bakisaka sambu na nki bantu mingi ke tubaka nde Marrakech ke lembisaka nitu: yo kele ve ti makelele, yo ke fuluka mingi, ata mpeve kuvandaka ve ti kisika ya mpamba.

Nsudi ya Fès kele ya ntama mingi, mpi ke yamba ve bantu mbote. Banzila ya Médina kele nkufi, bantu zole fwete baluka sambu na kuluta, makelele ya makulu, kingungudi ya bampunda, makelele ya kusambila na ntama ke vutukaka na balupangu mosi-mosi, bonso ke kudibutula na kati ya matadi. Ntangu nge ke pusana pene-pene ya kisika ya kunata mpusu ya Chouara, mpeve ke kumaka kilo, nsudi ya mpusu ya mbisi mpi ya amoniaque ke kwenda ntwala na nzila ya zulu. Mfumu ya magazini ya mpusu na zulu ya nzo pesaka mono matiti ya mbevo, sambu mono simba yo na nsi ya zulu. Malili ya mbevo gulusaka mono mwa ntangu fioti, kansi na nsi, bakisika ya kulambila vandaka diaka mbwaki, manza, ble, basadi ke kotaka makulu na kati ya kulere, bonso ntangu me balula ve kisalu. Na ntangu yina, mono bakisaka nde histoire ke lalaka ve pima na kati ya musée, mbala mingi yo lenda bokutisa nge tii na nsuka.

Na nima ya kubasika na kisika ya kunata mpusu, mono vulubukaka diaka na kati ya mbanza ya ntama ya Fès sambu na minsa makumi tatu. Na kati ya banzila, zulu kumonanaka ve, kaka makelele ya kizitu ya boutique ya kwivre ke bula bapilati, nsudi ya farine ya boulangerie, mbata ya bana ke buyana na kielo ya mabaya. Mwana-bakala mosi lwataka lezi ya mbwaki ya kimvuka ya Maroc, lutaka pene-pene na mono, na nima ya lezi bo sonikaka "Hakimi." Lezi yina kukumaka mpembe sambu na mufututu ya banzila, kansi yo vandaka kumonana ngolo kuluta lezi ya mpa na magazini. Football awa kele ve kima ya bo ke monisa sambu na banzenza, yo ke nungunukaka na kati ya makelele ya banzila, ke monanaka na televisio ya barestaurant ya ti, mpi ke kumaka diaka luzingu ya konso kilumbu ntangu mwana ke baluka nswalu.

Katuka na Fès na sudi, nsudi yantikaka kuyuma malembe-malembe. Na Merzouga, Sahara kuvandaka pene-pene ti nsudi ve. Tiya ya kilumbu vandaka bunkete, zelo, mwini, zulu yonso vandaka bonso bo me katula masa; zulu kumaka kusala diaka ve, kaka mungwa na midomo mpi midi na kati ya bizere. Na mpimpa, mono lalaka na nganda ya camp mpi kutala zulu ya bambwetete, nzila ya milky vandaka nkufi bonso ke zola kubwa na nima ya nsongi ya zelo. Kuvandaka ve midi ya mbanza, kuvandaka ve nsudi ya kunata mpusu, kuvandaka ve sukadi ya zandu, kaka nsudi ya mwa nkata ya makala na kati ya tiya. Ntwadisi tulaka mbungi ya ti pene-pene ya tiya sambu na kutanina tiya, ti ya mbevo yina bo vandaka kupesa vandaka ti mwa nsudi ya midi, sukadi kumaka mpe mwa nkefeke mpi mwa nkufi, bonso mpeve ya ke kwenda. Kima ya kuluta nene ya Sahara kele nde yo ke katulaka nsudi yonso, ebuna ke bikisaka nge kuwa mpema na nge mosi sambu na mbala ya ntete.

Ntangu mono vutukaka na Riad, Maroc vutudilaka nge diaka nsudi. Kielo ya nene ya mabaya kangamaka na kati ya banzila, na kati yo vandaka inza ya nkaka: pisine ya nkefeke, balupangu ya mosaïque, banti ya orange mpi bankongo ya orange ya lungila. Nsudi ya nkongo ya orange vandaka ve bonso parfum yina kele ti sukadi pwelele, kansi ya mavimpi, ya ke kwenda malembe, bonso mwisi ya masa ke tombuka zulu ti ba-carreaux. Mfumu ya nzo nataka ti ya mbevo, mbungi vandaka kusimba yo na zulu, madia ya ti ya mavimpi salaka bimbembe na kati ya verre, sukadi kuvandaka mingi bonso bo me manisa yo. Ntangu mono nwaka mbala ya ntete, mono yindulaka nde yo kele sukadi mingi, mbala ya zole mono yantikaka kundima, mbala ya tatu mono bakisaka: sukadi ya Maroc kele ve kima ya bo ke yika, yo kele mutindu mosi ya kuyamba bantu.

Kima yina salaka nde mono kwenda na ntima ti sukadi yai kele tajine. Ntangu bo kangudilaka mwelo ya ntoto, nsudi ya nyama ya mameme, oignon, bankongo ya yuma, cannelle mpi curcuma yina bo lambaka malembe basisaka mbala mosi, yo vandaka kuswaswana kibeni ti bansaka ya kukalanga ya place publique. Tajine ke tinda nge ve, yo ke bikaka nyama kulemba na kati ya masa na yo mosi, ebuna ke bikaka sukadi ya bambuma mpi tiya ya bima ya nsudi kundimana malembe-malembe. Na mesa ya nkaka, batoko vandaka kutala bafilme ya football na batelefone na bo, Hakimi kwendaka na diboko ya kitata, bantu yonso na mesa salaka "ah" mbala mosi. Mfumu ya nzo tombudilaka ntu mpi sekaka, tubaka nde yandi kele héros ya insi, butukaka na Espagne, kansi ntangu yandi ke tina, yandi kele mwana ya Maroc. Na nima ya kutuba, yandi pesaka beto diaka ti, tombudilaka mbungi na zulu, bonso ke tula stamp na lukanu yai.

Ndinga yai yibusaka mono Coupe du Monde ya 2022. Na nima ya Maroc kukota na kati ya bampangi iya, inza ta tala diaka ve football ya Maroc ti meso ya mutindu mosi. Yo vandaka ve kima ya bo lenda tuba kaka nde "fable ya mvindu"; yo vandaka mingi bonso nsudi yina ke bikala na bilezi na nima ya midi ya place publique. Bounou ke kanga ba-penalty, Amrabat ke fika ntoto ya milieu, Hakimi ke nunga ti penalty ya lokole sambu na kubasisa Espagne, bifwanisu yina vutulaka diaka kumosi identité yina ke panzanaka na Madrid, Paris, Amsterdam mpi Casablanca. Football awa kele ve kisika ya kutala, kansi yo lenda basika na kinima na televisio ya kafe, na radio ya taxi, na lezi ya mwana.

Mpimpa ya ntwala ya kukatuka na Marrakech, mono vutukaka diaka na Jemaa el-Fnaa. Midi vandaka diaka nene, bimvuka ya kukalanga nyama vandaka diaka kuvanda ti makelele, ti ya mbevo vandaka diaka sukadi mingi. Kansi mono bakisaka mpi kukabula bantalu: ntete tiya ya zandu ya bima ya nsudi, na nima malili ya mbevo ya kisika ya kunata mpusu, na nima tiya ya yuma ya Sahara, ebuna nsudi ya mavimpi ya nkongo ya orange ya Riad, nsudi ya tajine yina bo lambaka malembe, sukadi na nsi ya kopo ya ti. Kima ya kuluta nene ya mumbongo ya Maroc kele ve kisika mosi ya kutala, kansi nde bansudi yai ke kumaka nzila na kati ya nitu. Nge ke yindula nde nge lutaka na nsi, kansi yo kele nsi yina lutaka nge ti nsudi.