Vupfumba bya Morocco: Famba hi nhompfu u hundza hi doroba ro tshwuka, tindhu ta timpahla na Sahara

Loko ndzi sungula ku aka ndlela ya vupfumba bya Morocco, ndzi ehlekete leswaku mepu yi ta sungula eka xihahampfhuka xa Casablanca, hi famba hi nghena eMarrakech, Fes, Merzouga, ku fika eSahara. Loko ndzi fika ndzi vona leswaku Morocco a yi pimisiwi hi tikhilomitara, yi sungula hi ku ku tiva hi nun'hwelo. Moya wa nadyambu wa Marrakech loko wu hunga, emaketeni ya swinun'hweriso ku na nun'hwelo wa safuron, khumin, sinamoni na milunghwana yo omisiwa, ku fana ni vaxavisi vo tala va huwelela hi nkarhi wun'we. Ndzi famba hi ku nonoha exikarhi ka tikhwama, xandla xa mina xi vekiwe hi Ras el Hanout hi n'wini wa xitolo, swinun'hweriso swo tlula 30 swi hlanganile, swi nun'hwela ku fana ni ndlela ya khale yo huma eSahara ku ya ehansi ka makhumbi ya Doroba ro Tshwuka.

Loko vusiku byi fika, Jemaa el-Fnaa yi pfurha ndlela leyi. Makala ma sungula ku voninga hi ntila, mafurha ya nyama ya n'wanana yo oxiwa ma wela endzilweni, musi wo basa wu tlakuka; nun'hwelo wa supu ya tinhwempfu, nun'hwelo wo tshwa wa bologna yo oxiwa, nun'hwelo wo nandziha wa vhengela ya milamula, hinkwaswo swi vekiwe ehenhla ka ntsinjhi na ku huwelela. Van'wana va ku koka u vona menyu, van'wana va ku nyika xitulu, van'wana va huma emusini va hleka va ku "China?" Ndzi tshama ehenhla ka xitulu xa phlastiki lexi yingisingaka, ndzi languta nyama yi tsemakana, hi xihatla ndzi twisisa leswaku hikokwalaho vanyingi va ku Marrakech yi karhata vanhu: a hi ku pongoka, i ku tala swinene, hambi moya a wu na ndhawu yo kayivela.

Nun'hwelo wa Fes wu khale, naswona a wu komi. Switarata swa medina swi tshovile, vanhu vambirhi va fanele ku tsekatseka loko va hundza, magoza, tinsinjhi ta timbhongolo, mpfumawulo wa xikhongelo wa le kule hinkwaswo swi tlheriselwa hi makhumbi, swi fana ni ku hlanganisiwa emaribyeni. Loko u ya ekusuhi ni xivandla xa timpahla xa Chouara, moya wu tseketela swinene, nun'hwelo wa timpahla na ammoniya wu sungula ku nghena enhompfuni. N'wini wa xitolo xa timpahla le xinelweni u ndzi nyike matluka ya minti, a ku ndzi khoma ehansi ka nhompfu. Ku titimela ka minti ku ndzi ponisile nkarhinyana, kambe mihlovo ya xirhendzevutani, xirhendze, ya wasi ehansi ka ndyanga yi ha anamile, vatirhi va kandziya hi milenge eka muhlopfu, ku fana ni loko nkarhi a wu nge tshuki wu cinca. Hi xikombiso xexo ndzi twisisa leswaku matimu a ma tshameli ku miyela etindlwini ta vuhlayiselo, minkarhi yin'wana ma ku khokhora u va u ri na mihloti.

Endzhaku ko huma exivandleni xa timpahla, ndzi hahluvile nkarhinyana eka doroba ra khale ra Fes. Exwitarateni a ku nga vonaki matilo, a ku ri na mpfumawulo wa tinhlamuselo ta kopa, nun'hwelo wa koroni wo oxiwa, bolo ya vana yi ba nyangwa wa mapulanga. Jaha rin'wana leri ambareke hembe yo tshwuka ya ntlawa wa Morocco, ri tsutsuma ekusuhi na mina, endzhaku ri tsariwile Hakimi. Hembe yoleyo a yi basuriwile hi ntshuri wa le switarateni, kambe yi fana ni Morocco ku tlula hembe yin'wana na yin'wana leyintshwa exitolo. Bolo laha a hi nchumu wo kombisa vaendzi, yi khuluka eka mpfumawulo wa le switarateni, yi voninga eka thelevhixini ya tiya, yi hundzuka vutomi bya siku na siku loko n'wana a hatlisa ku suka.

Ku suka eFes ku ya edzongeni, nun'hwelo wu sungula ku omisiwa hi dyambu. Loko u fika eMerzouga, mananga ya Sahara a ya na nun'hwelo. Ku hisa ka nhlekanhi ko tenga, misava, dyambu na matilo swi fana ni loko swi hleriwe mati; nhompfu yi pfumala ntirho, ku sala ntsena munyu ehenhla ka nomu na nyuku ejaketeni. Hi vusiku ndzi etlela ehandle ka khempe ndzi languta tinyeleti, Galaxy yi le hansi yi lava ku wela endzhaku ka nchumu wa misava. A ku na musi wa madoroba, a ku na nun'hwelo wo bava wa timpahla, a ku na nun'hwelo wo nandziha wa makete, ku ri na ntsena nun'hwelo wa mapulanga yo tshwa emakaleni ya ndzilo. Muleteri u veke khareji ya tiya ekusuhi ni makala ya ndzilo ku hlayisa mahiselo, tiya ya minti leyi nga huma yi ri ni nun'hwelo wa musi, ku nandziha ku tsekatsekiwile hi mananga. Lexi chavisaka swinene hi Sahara, i leswaku ya susa hinkwaswo swa nun'hwelo, yi ku tshika u twa ku hefemula ka wena ro sungula.

Loko ndzi tlhelela eRiad, Morocco yi tlhela yi ku nyika nun'hwelo. Nyangwa wa mapulanga lowu tiyeke wu pfula ku suka eswitarateni, endzeni ku na misava yin'wana: xidzivana xintsongo, makhumbi ya mozaiki, nsinya wa milamula na swiluva swo bava. Nun'hwelo wa swiluva swa milamula a hi xinun'hweriso xo lulamisiwa, kambe wo tsakamisiwa, wo nonoha, ku fana ni loko mati ya yingisela thayili yi tlakuka. N'wini wa yindlu u tise tiya ya minti, xikotela xi tlakusiwa ehenhla swinene, tiya ya rihlaza yi endla phayiphi eka khapu ya tlhangu, chukela yi tala yi nga tirhisiwi hi ndlela ya vuntswaka. Loko ndzi sungula ku nwa ndzi ehlekete swi nandziha swinene, ku sungula ka vumbirhi ndzi amukele, ka vunharhu ndzi twisisa: ku nandziha ka Morocco a hi ku lunghisela, i ndlela yo amukela vaendzi.

Lexi ndzi endleke ndzi tsundzuka ku nandziha loku, i tajine. Loko xifunengeto xa vumba xi pfula, nun'hwelo wo sweka hi ku nonoha wa nyama ya n'wanana, onyoni, maphuro, sinamoni na jinja hinkwaswo swi huma hi nkarhi wun'we, swo hambana hi ku helela ni nyama yo oxiwa ya le xivandleni. Tajine a yi ku hatliseli, yi tshika nyama yi olova hi mati ya yona, yi tshika ku nandziha ka mihandzu na hisa ya swinun'hweriso swi vulavurisana hi ku nonoha. Etafuleni ra le kusuhi, vantshwa va languta swifaniso swa bolo eka ti-mobayili, Hakimi u sungula ku tsutsuma eribuweni ra xinene, hinkwavo va ku "aah" hi nkarhi wun'we. N'wini wa kona a tlakusa nhloko a hleka, a ku i nghwazi wa tiko, u velekiwe eSpain, kambe loko a tsutsuma u n'wana wa Morocco. Endzhaku u tlhele a hi chelela tiya, xikotela xi tlakusiwe swinene, ku fana ni ku ganganisa mhaka leyi.

Rito leri ri ndzi tsundzuxa Muhlovo wa Misava wa 2022. Endzhaku ka Morocco yo nghena eka swa mune, misava a yi nge he tlheli yi languta bolo ya Morocco hi tihlo rin'we. A swi nge hi ntsheketo wa makhamba ntsena; swi fana ni nun'hwelo lowu hanyaka ehenhla ka swiambalo endzhaku ka musi wa xivandla. Bounou u nghenisa tipenalti, Amrabat u funengeta ndhawu ya le xikarhi, Hakimi u ba penalti ya xipunu ku susa Spain, swifaniso leswo swi tlhelela swi hlanganisa vuxokoxoko lebyi hangalakisiweke eMadrid, Paris, Amsterdam na Casablanca. Bolo laha a hi xivandla, kambe swi nga humelela eka thelevhixini ya khefi, eka xiyamiso-mfumo xa xitimela, eka hembe ya n'wana.

Vusiku byo hetelela ndzi nga si suka eMarrakech, ndzi tlhelele eJemaa el-Fnaa. Musi wu ha ri kwalaho, swivandla swa nyama yo oxiwa swi ha tele, tiya ya minti yi ha nandziha swinene. Kambe a ndzi ta kota ku hlawula swiyenge eka ku pakanisa: ku sungula i hisa ya makete ya swinun'hweriso, kutani ku titimela ka minti ya timpahla, ku landzela Sahara leyi omeke leyi pfumalaka nun'hwelo, ku fika eka ku tsakamisiwa ka swiluva swa milamula swa Riad, ku sweka hi ku nonoha ka tajine, chukela ehansi ka khapu. Vupfumba bya Morocco lexi tsundzukiwaka swinene a hi xivandla xin'we, kambe i minun'hwelo leyi yi endleke ndlela emirini. U ehleketa leswaku u fambile hi tiko, kambe hakunene hi wona lowu nga ku famba hi nun'hwelo.