🇭🇹 Haiti · Vha-Grenadier

我去海地之前,所有人都在问同一个问题

通过一位侨民球员的眼睛返乡

Frantzdy Pierrot在训练结束后说了一句话。这句话不是关于足球的——虽然他是海地国家队的前锋,在法国的俱乐部踢球,是为数不多的能在国际赛场上代表海地的人。他说:'每次回海地,太子港机场的海关官员都认识我妈。不是因为足球——因为她在机场外面的街上卖过香蕉面包。'

我从这句话出发。不是因为它是关于足球的,而是因为它立刻打开了海地的另一种入口:一个不是由旅行警告定义、而是由返乡记忆和日常坚韧构成的国家入口。

Haiti - Citadelle Laferriere
Haiti · Citadelle Laferriere

海地位于加勒比海,与多米尼加共和国共享伊斯帕尼奥拉岛。它是西半球最贫穷的国家之一,过去几年经历了政治动荡、帮派冲突和自然灾害的重叠打击。大多数国家在2025年对海地的旅行建议写的是同一句话:'不要前往。'但海地也是世界上第一个由黑人奴隶起义建立的独立共和国。这个国家1804年在Citadelle Laferriere的石墙后宣告了自己的存在——200多年后,那座城堡还在。

抵达太子港的那一刻并不美。机场大厅里Kompa音乐在破旧的广播里炸开——那种把非洲鼓点和加勒比旋律扭在一起的节奏,让你不由自主地想移动肩膀。两个小孩挤在取行李的人群里帮我拿包——不是出于善意,而是希望获得小费。空气的湿热度比外面的停机坪还让人窒息。实话是:海地的第一印象并不浪漫。但我决定不美化也不丑化,只记录。

沿着海岸公路向北,穿过干旱的灌木丛和偶尔出现的路边集市,Cap-Haïtien出现在地平线上。Citadelle Laferriere——西半球最大的堡垒——蹲在900米高的山顶,像一头石制的巨兽。通往它的山路之陡,让马匹的喘息声比铃声更响亮。登顶后,我气喘吁吁地扶在200年历史的石墙上,旁边一个本地导游说:'你知道吗,这座城堡从来没有被攻击过。它太大了,大到没有人敢来。'山脚下的空地上,孩子们在踢球。球场上画着和海地国旗一样的红蓝线——把一座国家纪念碑和一场日常足球赛压缩进了同一个画面里。这是海地叙事最真实的节奏。

Haiti - Jacmel
Haiti · Jacmel

雅克梅勒(Jacmel)是一座纸浆和颜料构成的城市——它的狂欢节面具是全加勒比最复杂的艺术品,而制作它们的工匠大多生活在没有电力保障的房子里。一个纸浆面具工匠蹲在门口工作。他手中的面具一半是笑容,一半是吼叫——狮子的鬃毛变成了人的牙齿,鸟的羽毛融进了非洲图案。'狂欢节上每个人都戴面具,'他说,'但面具下面才是真实的海地。那里有害怕,有愤怒,也有能让你跳舞跳到天亮的节奏。海地人从不只戴一张面具。'我想起Wilde-Donald Guerrier——海地国家队的边锋,从Port-à-Piment的南部海岸走到了欧洲的球场上。他的人生轨迹就像雅克梅勒的面具:一半是困苦,一半是让世界不得不注视的光芒。

Griot—zwifho zwa nama ya nguluvhe yo kariwaho na tshidzhi tsha pikliz—zwi bva kha tshikafu tsha vhukati ha vhukati. Mufarisi ndi mufumakadzi wa minwaha ya 60, o fara tshikafu tshawe tsho fhalaho, a vhona ndi tshi khou dzhia photo, a sefa a engedza zwifho zwi vhili kha tshikafu tshawe: 'Li zwifho zwinzhi, u vhonala u tshi khou toda.' Pikliz i na vhukali vhu sa fhasi ha tshidzhi tshinwe tshinwe tsha Asia—vhathu vha Haiti vha shumisa tshidzhi u fhindula mufhiso, u fhindula vhutshilo hune ha vha na vhukongeleli, na u fhindula zwithu zwo thetshelesaho zwi sa koni u fhindulelwa nga u tshimbidza. Kha tshikafu tsha Griot, kha mmino wa Kompa wa kha tshikafu, na kha u kariwa ha mavhele nga vhafumakadzi vha tshikafu, ndo vhona tshithu tshine nda si koni u tshi amba nga maipfi a 'u tshila'.

Nga tshi tshifhinga tsha u bva Haiti, ndo vha ndi kha balcony ya hotelo Port-au-Prince (Port-au-Prince), ndi tshi sedza madzangana a vhudzulo a kha thavha—a si madzangana a tshiedza, ndi makhandela na tshiedza tsha mafura, ndi zwa tshifhinga tsho thetshelesaho tsha u khaedzwa ha tshiedza. Ndo humbela u humbela mafhungo a vhudzulo a vhudzulo—'vhukongeleli ha vhukongeleli', 'vhukoni ha vhukoni ha vhukoni', 'a si zwa u vhudzwa u ya'. Mafhungo aya a si a vhukuma. Fhedzi u vhala mafhungo aya fhedzi, a ni nga zwi vhona uri vhathu vha Haiti vha ita uri tshidzhi tsha vhukali vhukuma kha Caribbean; a ni nga zwi vhona uri matombo a Citadelle a si a u wa nga minwaha ya 200; a ni nga zwi vhona uri mme wa Pierrot a tshi rengisa zwifho zwa banana kha tshikafu tsha tshikafu, na uri nga murahu ha minwaha ya 20, murwawe a tshi do ita uri dzina la Haiti li vhonalwe kha tshikafu tsha mabola a matshimbidzele.

Haiti - Labadee
Haiti · Labadee

Ndo humbela u humbela mafhungo a u fhedza a Pierrot: 'Kha tshikafu tsha Haiti, hu na mafhungo a rengaho—u vha vhathu vha vhathu ndi vhukoni. Ndi tshi vha muthu, a thi zwi pfesesi. Zwino, tshifhinga tshinwe na tshinwe tshine nda ambara hembe ya tshikafu tsha tshikafu, ndi humbela u humbela mme wanga a tshi rengisa zwifho kha tshikafu. A si u tshimbidza. Ndi tshikafu tsha Haiti—kha tshikafu tsha tshikafu tshine tsha si vhe na tshikafu tsha tshikafu, u ita tshikafu tshawe.'

Discover more countries

Travel stories from other countries

← View all stories · Country travel guide