Kwa Curaçao, Netherlands ga e a ka ya—e ithutile fela go apara borikgwe bo bokhutshwane

Fa matlo a mebala ya Willemstad (Willemstad) a bonala mo metsing a kwa St. Anna Bay, o ka nna le mogopolo o o fosagetseng—fa Amsterdam e ne e gogwa ka thapo go ya kwa gaufi le equator, mme ya lebala go tsamaisa dikago tsa gable tse di fa thoko ga kanale, mme ya jewa ke letsatsi la Caribbean ka dingwaga tse makgolo a mane, seno ke seo se tla dirang.

Dikago tseno di latela tekanyo ya Netherlands le dikgabiso tsa gable, mme mebala—serolwane sa lemon, pinki ya coral, botala jwa mint, botala jwa cobalt—ga se ya kwa Bokonebophirima. Mokaeletsi wa lefelo o ne a itshetlehile mo borokong jwa Queen Emma Pontoon, a bua ka Papiamento mo mogaleng. A bona ke leba ntlo, a fetsa mogala, a bua ka Seesimane se se nang le segalo sa Netherlands a re: 'A o itse gore ke eng fa matlo ano a le mebala e e phatsimang jalo? Go na le kgang ya gore kgale molaodi o ne a akanya gore go phatsima ga bosweu go ne go tshosa, mme a laela gore dikago tsotlhe di pentwe ka mebala. Mme batho ba lefelo ba rata go bua gore—re batla fela go gakolola batho ba Netherlands gore fa e se kwa Yuropa.'

Curaçao ke naga e e dirang karolo ya Bogosi jwa Netherlands, e kwa borwa jwa Lewatle la Caribbean, e le kgakala le lotshitshi lwa Venezuela ka dikilometara di le 65 fela. Palo ya batho ya naga e ka nna 160,000. Boemo jwa yona jwa lefelo bo tlhalosa pheletso ya yona: lefelo la molao la Yuropa mo Lewatleng la Caribbean, ditshipi tsa fektheri ya go tlhotlha peterole le dithaga tsa nako ya bokoloni di tshela mmogo mo loaping o le mongwe.

Fa ke tsamaya mo ditseleng tsa Otrobanda (Otrobanda), ka utlwa puo e baeti ba sa e tlhaloganyeng—basadi ba babedi ba bagolo ba ntse mo mathuding a kgoro ba bua ka Papiamento, polelo nngwe le nngwe e ntse e le jaaka go tsenya marapo a Sepanishe mo letlalong la Netherlands, mme go okediwa ke morethetho wa Afrika. Papiamento ke seipone sa Curaçao: mafoko a Netherlands mo puong ke hisetori ya bokoloni, motheo wa Sepanishe ke boemo jwa lefelo, mme morethetho o tswang kwa Afrika ke lefela la kgwebo ya makgoba. Mokwadi mongwe wa lefelo o kile a kwala: 'Fa re bua Papiamento, nako le nako re netefatsa gape boitseo jwa rona—batho ba Caribbean, puso ya Netherlands, modi wa Afrika.'

Dijo di bontsha mokgwa o o tshwanang wa go aga. Sejo se se bidiwang Keshi Yena—go tlosa teng ga chisi ya Edam ya Netherlands, go tsenya nama ya koko, pepere, olive le morara o o omisitsweng, mme go besiwa go fitlha chisi e gakala—se ntse jaaka pego ya hisetori ya bokoloni e e utlwang. Mong wa lebenkele la dijo o mpoleletse: 'Basweu ba Netherlands ba ne ba tilsa chisi mo setlhakeng, mme baapei ba Afrika ba ne ba e tlatsa ka tsela ya bone. Dingwaga tse makgolo a nne tse di fetileng e ne e le sejo sa batlhanka—mong wa ntlo o ne a ja teng ga chisi, mme batlhanka ba ne ba tlatsa kgetsi e e setseng ya chisi ka masalela a dijo. Mme jaanong, ke sejo sa ntlha se se jewang mo manyalong.'

Hempe ya setlhopha sa bosetšhaba sa Curaçao ke botala jo bo tseneletseng jo bo nang le methalo ya namune—botala jo bo tseneletseng ke Lewatle la Caribbean, mme namune ke lelapa la bogosi la Netherlands. Mo fensetereng ya lebenkele la didirisiwa tsa metshameko kwa Willemstad, hempe e e lekilwe mo lefelong le le bonalang thata, gaufi le folaga e nnye ya Curaçao le setshwantsho sa kgale—letsatsi le ba fentseng Caribbean Cup ka 2017, ditsela tsotlhe tsa Willemstad di ne di tletse batho. Mong wa lebenkele ke monna wa dingwaga tse masome a matlhano, mme a re: 'Kgwele ya dinao ke tsela e le nngwe fela e Curaçao e ka dirang gore Netherlands e re ele tlhoko. Ga re tlhagise peterole, ga re na setsi sa ditšhelete. Mme re na le batshameki—Leandro Bacuna o tshamekile mo Premier League, Cuco Martina e kile ya e ba mosireletsi wa Everton. Fa batho ba Netherlands ba ba bona ba re: Oo, ke motho wa Curaçao.' A ema, mme a oketsa: 'Pele ga seno, batho ba le bantsi ba Netherlands ba ne ba sa itse gore Curaçao ke naga, e seng fela lefelo la boikhutso la lewatle.'

Klein Curaçao—'Curaçao e nnye'—ke setlhake se se senang batho, se se nang le tora ya lesedi e e lahlilweng fela le lotshitshi lo lo mosweu lo lo sa tshwaneng le la lefatshe. Motsamaisi wa mokoro o ne a neela morwawe wa dingwaga tse lesome le bobedi setulo sa go tsamaisa mokoro, mme yena a fetola radio go ya kwa seteišheneng se se letsang dipina tsa kgale tsa Netherlands, mme morago a fetola go reggae. 'Kwa Curaçao,' a re, 'radio ga e kitla e letsa dipina tsa puo e le nngwe fela. Bofefo jo o fetolang maqhubu ka jone, ke bofefo jo setlhake seno se fetolang boitseo jwa sone ka jone.'

Fa letsatsi le dikela, ke ne ka boela kwa borokong jwa Queen Emma Pontoon. Mabone a borokho a ne a bonesega. Ditshwantsho tsa matlo a mebala pedi mo metsing di ne di kgaogantswe ke mokoro o o fetang. Mo borokhong go ne go na le motho wa lefelo yo o tswang mo tirong a ya gae, moeti yo o emeng go tsaya setshwantsho sa loapi, le lesome le le palameng baesekele ka bofefo—o ne a apere hempe ya thupelo ya namune ya setlhopha sa bosetšhaba sa Curaçao. Ditshwantsho tsa batho ba bararo ba mo metsing di ne tsa kopana ka bokhutshwane. Mme morago borokho jwa tswelela go tswala gape. Letsatsi lengwe le lengwe kwa Curaçao go ntse jaaka borokho jo: bo kgaogana ka nako le nako ke mokoro, mme ga bo kitla bo kgaoga ruri—bo emela fela gore mokoro o fete, mme morago bo kopane gape.