Curaçao Ba-Masolo: Na Curaçao, Pays-Bas Ebandaki Kotambola Te — Eyekolaki Kaka Kolata Ba Short

Tango bandako ya langi pastel ya Willemstad emimonisaka na ba eau ya Baie ya St. Anna, ozali komona illusion optique — lokola moto moko abendaki Amsterdam na équateur na nsinga, abosanaki kozongisa bandako ya canal ya ba pignon, mpe na nsima atikaki yango etumba na nsé ya moi ya Caraïbe mpo na ba siècles minei. Oyo nde ezali komonana sikoyo.

Bandako elandaka ba proportion ya Pays-Bas mpe ba pignon ya décoration na précision, kasi ba langi — jaune ya citron, rose ya corail, vert ya menthe, bleu ya cobalt — ezali ya nord ya Europe te. Guide moko ya mboka atɛlɛmaki na balustrade ya Pont Emma ya Reine, azali koloba na Papiamentu na téléphone na ye. Amonaki ngai nazali kotala bandako, akangaki téléphone, mpe alobaki na Anglais ya accent ya Pays-Bas: "Oyebi mpo na nini ba langi ezali kongɛnga boye? Légende elobi ete gouverneur ya kala amonaki ete ba reflet ya blanc ezalaki makasi mingi na miso mpe apesaki ordre ete ndako nyonso epakolama na langi. Kasi bato ya mboka balingaka lisolo mosusu — tolingaki kaka kokundwela ba Pays-Bas ete oyo ezali Europe te."

Curaçao ezali ekólo constituant ya Royaume ya Pays-Bas, efandi na sud ya Caraïbe, pene na kilomɛtɛlɛ 65 kaka longwa na côte ya Venezuela. Bato: pene na 160,000. Géographie na yango nde ekataki makambo na yango: juridiction légale ya Europe oyo etɛlɛmi na Mbu ya Caraïbe, esika ba cheminée ya raffinerie ya pétrole mpe ba forteresse ya époque coloniale ekabolaka ciel moko.

Nazalaki kotambola na quartier ya Otrobanda, nayokaki conversation oyo moto ya touriste ata moko akokaki koyoka te — basi mibale ya mikóló bafandi na balcon moko bazali koloba Papiamentu, phrase na phrase ekomonaka lokola syntaxe ya Espagnol ekangami na loposo ya Pays-Bas, etambwisami na rythme ya Afrika. Papiamentu ezali glace ya Curaçao: vocabulaire ya Pays-Bas ezali lisolo ya colonie, base ya Espagnol ezali géographie, cadence ya source africaine ezali cicatrice ya commerce ya ba esclave. Mokomi moko ya mboka alobaki yango boye: "Tango tozali koloba Papiamentu, tozali kozongela identité na biso mbala na mbala — bato ya Caraïbe, juridiction ya Pays-Bas, misisa ya Afrika."

Biléi emonaka logique ya bitando ndenge moko. Plati moko babengi Keshi Yena — coque ya fromage Edam oyo babimisi kati, batondisi na poulet, ba piment, olives, mpe raisins secs, na nsima balambi kino fromage enyangwani — etangamaka lokola archive ya kolia ya lisolo ya colonie. Propriétaire ya restaurant alobaki na ngai: "Ba marin ya Pays-Bas bamemaki fromage na esanga. Ba cuisinier africains batondisaki yango na lolenge na bango moko. Ba siècles minei eleki, oyo ezalaki plati ya baserviteur — ba maîtres baliaki katikati ya fromage, baserviteur batondisaki coque ya pamba na ba reste. Sikoyo? Basalaka yango lokola premier plat na ba mariage."

Maillot ya équipe nationale ya Curaçao ezali bleu foncé na ba raie ya orange — bleu foncé mpo na Mbu ya Caraïbe, orange mpo na maison royale ya Pays-Bas. Na fenetre ya magasin ya équipement sportif na Willemstad, maillot oyo ebakami na esika ya lokumu, pembeni ya drapo moke ya Curaçao mpe photo ya kala: mokolo Curaçao elongaki Coupe Caraïbe 2017, tango ba rue ya Willemstad etondaki na bato. Magasinier, mobali ya cinquantaine, alobaki: "Football ezali kaka nzela moko oyo Curaçao ekoki kosala ete Pays-Bas etala biso. Tobimisaka pétrole te. Tozali na centre financier te. Kasi tozali na ba joueur — Leandro Bacuna abɛtaki na Premier League, Cuco Martina azalaki na Everton. Tango bato ya Pays-Bas bamonaka bango, balobaka: ah, yango Curaçao." Atɛlɛmaki mwa moke, na nsima abakisaki: "Liboso ya yango, bato ebele ya Pays-Bas bayebaki ata te ete Curaçao ezalaki ekólo mpo na kozala kaka resort ya plage."

Klein Curaçao — "Curaçao ya Moke" — ezali esanga moke oyo bato bafandi te, eloko te longola phare ya abandonné mpe plage ya pembe boye ete emonanaka lokola ezali ya Mabele te. Capitaine ya bateau apesaki volant na mwana mobali na ye ya zomi na mibale, atyunaki radio na station ya ba vieille chanson ya Pays-Bas, na nsima abongolaki yango na reggae. "Na Curaçao," alobaki, "radio elobaka ata mbala moko te monɔkɔ moko. Mbangu oyo obongolaka ba fréquence — yango nde mbangu oyo esanga oyo ebongolaka ba identité."

Na coucher ya soleil, nazongaki kotambola na Pont Emma ya Reine. Ba lumière ezalaki kopela. Ba reflet ya ba molɔngɔ mibale ya bandako pastel ebukanaki na eau tango ferry moko eleki na katikati. Na pont: moto ya mboka azali kozonga na ndako longwa na mosala, touriste moko atɛlɛmi mpo na kozwa foto ya ciel, adolescent moko na vélo azali koleka na mbangu na maillot orange ya entraînement ya équipe nationale ya Curaçao. Ba ombre misato ekutanaki mwa moke na eau oyo ebukani. Na nsima, pont ya ponton ekangamaki lisusu malɛmbɛ. Mokolo nionso na Curaçao ezali lokola pont oyo: interrompu mbala na mbala na ba bateau, kasi ebukanaka solo te — ezali kaka kozela ete bateau eleka, na nsima ekangami lisusu.