🇨🇼 Kurasaw · Tarbaɛt taɣelnawt n Kurasaw

Di Curaçao, Holanda ur teffiḍ ara – kan tḥulfa ad tselseḍ tqeddacḍin

Yiwet n tegzirt, sin yimawalen

Mi ara tḥulfuḍ tixxamin n yiniten n Willemstad (Willemstad) ɣef waman n St. Anna Bay, ad tḥulfuḍ d tuffɣa – ma yella Amsterdam teṭṭef s yiwen uḍar ɣer tama n wakal n tegnit, u teppu tneggarut ad tewweḍ ɣer tneẓrafin n yilel, syin ad tḥulfu tafukt n Karayib ɣef-s i kṛaḍ n tmiḍi n iseggasen, aya d ayen ara tḥulfuḍ.

Tixxamin-a ṭṭfen s leḥsab n Holanda d tmeẓriwin n yigenni, maca yiniten – aṣfar n limun, aẓeggʷaɣ n lward, azegzaw n tment, azegzaw n kobalt – ur nelli ara seg ugafa n Turuft. Yiwen n unedbal aḥeddan ɣef weqrab n Queen Emma, yettmeslay s Papiamentu ɣef tiliɣri. Iyef-iyi mi ara tḥulfuɣ ɣef tixxamin, yekkes tiliɣri, yenna-d s teglizit s uɣenfus n Holanda: 'Tissineḍ acimi tixxamin-a lant yiniten imiɣren? Llan wid iqqaṛen d akken aqeddac n zik yella yettwali tafat n umellal teččuṛ, yewhem-d ad ttwasebḍun akk tixxamin s yiniten. Maca imezdaɣ n tama qqaṛen-d – kan ad nini i wiyiḍ n Holanda belli tagzirt-a mačči d Turuft.'

Kurasaw - Willemstad
Kurasaw · Willemstad

Curaçao d tamurt n tgelda n Holanda, tezga-d ɣer unẓul n yilel n Karayib, 65 km kan seg yilel n Venezuela. Amḍan n imezdaɣ n tmurt-a d 160,000. Adig-is yessefhem lqedd-is: yiwet n tegzirt ɣef yilel n Karayib s uselken n Turuft, igenni n tneẓrafin n zzit d tmeẓriwin n tallit n tgelda llan akk deg yiwen n uẓar.

Mi ara teddɣ ɣef iberdan n Otrobanda (Otrobanda), sliɣ-d awal ur tfehhem ara iminigen – snat n tmeṭṭuḍin tqeddacḍin lant ɣef wexxam, ttmeslayent s Papiamentu, yal awal amzun d tigejdit n tmeslayt n Spenyul i yettwaččuren s uɣenfus n Holanda, syin ad ternaḍ aẓawan n Tefriqt. Papiamentu d tmejjadt n Curaçao: awal n Holanda deg-s d umezruy n tgelda, tigejdit n Spenyul d adig-is, aẓawan n Tefriqt d lǧerḥ n tneggarut n yislan. Yiwen n umaru n tama yura: 'Mi ara nini Papiamentu, yal tikelt nessenqad tujjya-nneɣ – imezdaɣ n Karayib, aselken n Holanda, iẓuran n Tefriqt.'

Učči yesskan-d tarrayt n uẓẓar n umezruy. Yiwet n tɣawsa isem-is Keshi Yena – ad tselḥeḍ tigejdit n uksum n Edam n Holanda, ad tčuṛeḍ s uksum n yilem, ifelfel, azemmur d tfermas, syin ad tselḥeḍ armi ad yexsi uksum – amzun d ufaylu n umezruy n tgelda. Bab n ubeṭṭu yenna-d: 'Imallayen n Holanda awin-d uksum ɣer tegzirt, imsewwaqen n Tefriqt sewqen-t s tarrayt-nsen. Iseggasen iḍelli, aya d učči n yixlaf – bab n wexxam yettett aksum n uxeddim, ixeddamen ččan tigejdit n uksum i yettwaččuren s wučči i d-yeqqimen. Maca tura, d aksum n tmeɣra i d-yettwaḥeḍḍer.'

Kurasaw - Klein Curacao
Kurasaw · Klein Curacao

Taqeddact n tmurt n Curaçao d tazegzawt s iẓuran n llimun – azegzaw n yilel d llimun n tgelda n Holanda. Deg ubeṭṭu n tɣawsiwin n tmeṭṭu n Willemstad, taqeddact-a tella deg wemkan i d-yettwaḥeḍḍer, ɣer tama-s yiwen n ujennaḍ ameẓyan n Curaçao d tawlaft taqburt – ass n 2017 mi ara d-rewḥen akud n Karayib, akk iberdan n Willemstad llan čuṛen s medden. Bab n ubeṭṭu d argaz n 50 iseggasen, yenna-d: 'Takurt n uḍar d tarrayt kan i d-yessawḍen Curaçao ɣer Holanda. Ur nesseqsay zzit, ur nesɛi ammas n tdrimt. Maca nesɛa imurar – Leandro Bacuna yurar di Premier League, Cuco Martina yella d aḥerraz n Everton. Mi ara t-ẓren imezdaɣ n Holanda, qqaṛen: a, d amezdaɣ n Curaçao. ' Yekkes awal, yerna-d: 'Uqbel aya, aṭas n imezdaɣ n Holanda ur ssinen ara belli Curaçao d tamurt, mačči d aqerru n yilel kan.'

Klein Curacao – 'Curaçao ameẓyan' – d tegzirt ur tɛemmar ara, s yiwen kan n ufna n tafat i yettwasebḍen d yiwen n uqerru n yilel amellal ur nelli am wakal. Bab n tneggarut yefka-d aqrab n tneggarut i mmi-s n 12 iseggasen, yekkes-d ɣer uraḍyu i yetturar aẓawan aqbur n Holanda, syin yebdel ɣer Reggae. 'Di Curaçao,' yenna-d, 'uraḍyu ur yetturar ara aẓawan n yiwet n tmeslayt kan. Aẓawan n tmeslayt i tbeddleḍ, d aẓawan n tegzirt i tbeddleḍ.'

Mi ara yeɣli yiṭij, uɣaleɣ ɣer weqrab n Queen Emma. Tafat n weqrab tebda. Tixxamin n yiniten ttwalin-d ɣef waman, tneggarut tettɛeddi, teččuṛ tafat. ɣef weqrab, yiwen n umdan n tama i d-yettawin ɣer wexxam, yiwen n uminig i d-yettwaḥbes i wakken ad yawi tawlaft, yiwen n uqejjar i d-yettɛeddi s tɣawla – yelsa taqeddact n Curaçao s llimun. Tili-nsen tettwaḥseb ɣef waman, teččuṛ d tafat. Syin weqrab yerna-d. Yal ass di Curaçao am weqrab-a: tneggarut tettɛeddi, maca ur tettwaqtaɛ ara – kan tettraǧu ad tɛeddi tneggarut, syin terna-d tettwaqqen.

Discover more countries

Travel stories from other countries

← View all stories · Country travel guide