Кюрасао Әңгімелер: Curaçao-да Нидерланд Ешқашан Кетпеді — Тек Шорты Киюді Үйренді

Willemstad-тың пастель түсті үйлері St. Anna Bay суларында шағылысқанда, сіз оптикалық иллюзияның бір түрін бастан кешіресіз — біреу Amsterdam-ды арқанмен экваторға сүйреп әкеліп, шатырлы канал үйлерін алып кетуді ұмытып, сосын оларды төрт жүз жыл бойы Кариб күнінің астында пісуге қалдырғандай. Олар қазір дәл осылай көрінеді.

Ғимараттар нидерланд пропорциялары мен сәндік шатыр маңдайшаларын дәлдікпен ұстанады, бірақ түстер — лимон сары, маржан қызғылт, жалбыз жасыл, кобальт көк — толығымен Солтүстік Еуропадан тысқары әлемге тиесілі. Жергілікті жолсерік Queen Emma понтон көпірінің қоршауына сүйеніп, телефонында Papiamentu тілінде сөйлесті. Ол менің ғимараттарға қарап тұрғанымды көріп, телефонды қойды да, нидерланд акценті бар ағылшынша: 'Түстердің неге сонша ашық екенін білесің бе? Аңыз бойынша, ескі губернатор ақ шағылыстарды көзге тым қатты деп тауып, әр ғимаратты түрлі-түсті етіп бояуды бұйырған. Бірақ жергіліктер басқа әңгімені ұнатады — біз жай ғана нидерландтарға бұл жердің Еуропа емес екенін еске салғымыз келді.'

Curaçao — Нидерланд Корольдігінің құрамдас елі, оңтүстік Кариб теңізінде Венесуэла жағалауынан небәрі 65 шақырым қашықтықта орналасқан. Халқы: шамамен 160,000. Географиясы оның тағдырын белгіледі: Кариб теңізінде қалқыған еуропалық заңды юрисдикция, мұнда мұнай өңдеу зауыттарының түтін мұржалары мен отаршылдық дәуірінің бекіністері бір көкжиек сызығын бөліседі.

Otrobanda ауданын аралап келе жатып, мен ешбір турист түсіне алмайтын әңгімені естідім — подъезде отырған екі қария әйел Papiamentu тілінде сөйлесті, әр сөйлем испан синтаксисі нидерланд терісіне оралып, африкалық ырғақпен қозғалғандай естілді. Papiamentu — Curaçao-ның айнасы: нидерланд сөздік қоры — отаршылдық тарихы, испан негізі — география, африкалық каденция — құл саудасының тыртығы. Жергілікті жазушы былай деген: 'Біз Papiamentu тілінде сөйлескен сайын, сәйкестігімізді қайта растаймыз — Кариб халқы, Нидерланд юрисдикциясы, Африка тамырлары.'

Тамақ дәл сол қабатты логиканы ашады. Keshi Yena деп аталатын тағам — іші қуысталған Edam ірімшігінің қабығы тауық еті, бұрыш, зәйтүн және мейізбен толтырылып, сосын ірімшік ерігенше пісіріледі — отаршылдық тарихының жеуге жарамды мұрағаты сияқты оқылады. Мейрамхана иесі маған: 'Нидерланд теңізшілері ірімшікті аралға әкелді. Африкалық аспаздар оны өздерінше толтырды. Төрт жүз жыл бұрын бұл қызметшілердің тамағы еді — қожайындар ірімшіктің ортасын жеді, қызметшілер қуыс қабықты қалдықтармен толтырды. Ал қазір? Ол тойларда бірінші тағам ретінде беріледі.'

Curaçao ұлттық құрамасының жейдесі қою көк, қызғылт сары жолақты — қою көк Кариб теңізі үшін, қызғылт сары Нидерланд корольдік әулеті үшін. Willemstad-тағы спорт тауарлары дүкенінің терезесінде бұл жейде құрметті орында ілініп тұрды, жанында кішкентай Curaçao жалауы және ескі фотосурет: Curaçao 2017 жылғы Кариб Кубогын ұтқан күн, Willemstad көшелері адамдармен толған сәт. Дүкенші, елулердегі ер адам: 'Футбол — Curaçao-ның Нидерландқа бізді байқатуының жалғыз жолы. Біз мұнай өндірмейміз. Қаржы орталығымыз жоқ. Бірақ бізде ойыншылар бар — Leandro Bacuna Премьер-Лигада ойнады, Cuco Martina Everton-да болды. Нидерландтар оларды көргенде: а, бұл — Curaçao, дейді.' Ол кідірді де, қосты: 'Бұған дейін көптеген нидерландтар Curaçao-ның жағажай курорты емес, ел екенін де білмейтін.'

Klein Curaçao — 'Кіші Curaçao' — тасталған шамшырақ пен жер бетіне тиесілі емес сияқты ақ жағажайдан басқа ештеңесі жоқ, адам тұрмайтын кішкене арал бөлігі. Қайық капитаны тізгінді он екі жасар ұлына беріп, радионы нидерланд ескі әндер станциясына қосты, сосын реггиге ауыстырды. 'Curaçao-да,' деді ол, 'радио ешқашан бір тілде ғана ойнамайды. Жиілікті ауыстыру жылдамдығы — бұл аралдың сәйкестіктерді ауыстыру жылдамдығы.'

Күн батқанда мен Queen Emma көпіріне қайта бардым. Шамдар жанған еді. Екі қатар пастель үйлердің шағылыстары, өтіп бара жатқан паром оларды бөлшектегенде, суда шашырады. Көпірде: жұмыстан үйіне өтіп бара жатқан жергілікті тұрғын, көкжиек сызығын суретке түсіруге тоқтаған турист, Curaçao ұлттық құрамасының қызғылт сары жаттығу үсті киімінде жылдам өтіп бара жатқан жасөспірім. Үш көлеңке шашыраған суда бір сәт қабаттасты. Сосын понтон көпір баяу қайта жабылды. Curaçao-да әр күн осы көпір сияқты: үнемі қайықтармен үзіледі, бірақ ешқашан шынымен сынбайды — ол жай ғана қайықтың өтуін күтеді, сосын қайта жалғанады.