Kuraçao, Netherlands ga se ya tloga – e sa tšwa go ithuta go apara borikgwe bjo bokopana

Ge matlo a mebala ya Willemstad (Willemstad) a bonagala ka meetšeng a kua St. Anna Bay, o tla ikwa eka o bone phošo – ge eba Amsterdam e huleditšwe ka thapo goba e le gaufi le equator, gomme ya lebala go tšea meago ya gona ya gable ka thoko ya kanale, gomme ya fišwa ke letšatši la Caribbean mengwaga e makgolo a mane, se ke sona seo o se bonago.

Meago ye e latela tekanyo ya Netherlands le mekgwa ya gable, eupša mebala – serolwane, pinki ya korala, green ya mint, botala ba cobalt – ga se ya Leboa la Yuropa. Mothuši wa lefelo yo a itshetleletšego ka mokgwa wa borogo bja Queen Emma, a bolela ka leleme la Papiamento ka founu. Ge a mpona ke lebelela ntlo, o tlogela founu, a bolela ka Seisimane se nang le modumo wa Netherlands: 'Na o a tseba gore ke ka baka la'ng matlo a a na le mebala ye e kgahlišago? Go bolelwa gore kgale molaodi o ile a bona gore go phatšha ga bošweu go a tšhoša, a laela gore mehuto ye mengwe e pente mebala. Eupša batho ba lefelo ba rata go re – re be re sa gopotša batho ba Netherlands gore ga se Yuropa.'

Kuraçao ke naga ya Kingdom of the Netherlands, e lego ka borwa bja Caribbean, e lego dikhilomithara tše 65 feela go tšwa lebopong la Venezuela. Palo ya batho ke e ka bago 160,000. Maemo a gona a thago a laetša pheletšo ya gona: naga ya molao wa Yuropa lewatleng la Caribbean, dikhokela tša fektheri ya oli le dithaba tša nako ya bokoloni di phela mmogo ka gare ga lehodimo le tee.

Ge ke sepela mebileng ya Otrobanda (Otrobanda), ke ile kwa poledišano yeo moeti a sa e kwešišego – basadi ba babedi ba bagolo ba bolela ka Papiamento ka ntlong ya mathomo, polelo e nngwe le e nngwe e swana le go tlatša marapo a Sepanish ka letlalo la Netherlands, gomme ya oketša morethetho wa Afrika. Papiamento ke seipone sa Kuraçao: mantšu a Netherlands a polelo ke histori ya bokoloni, motheo wa Sepanish ke maemo a thago, morethetho wa Afrika ke lešo la kgwebo ya makgoba. Mongwadi wa lefelo o kile a ngwala: 'Ge re bolela Papiamento, re itiragatša gape boitšhupo bja rena – batho ba Caribbean, puso ya Netherlands, modu wa Afrika.'

Dijo di bontšha mokgwa wo o swanago wa go aga. Sejo se bitšwago Keshi Yena – go phutha kgetsi ya chisi ya Edam ya Netherlands, go tlatša nama ya kgogo, pepere, mohloare le morara o omilego, gomme go beše go fihlela chisi e koloba – se swana le faele ya histori ya bokoloni. Mong wa lebenkele o mpotša: 'Basesisi ba Netherlands ba tlišitše chisi sehlakahlakeng, baapei ba Afrika ba e tlatša ka tsela ya bona. Mengwaga e makgolo a mane e fetilego se e be e le sejo sa bahlanka – mong o ja bogare bja chisi, mohlanka o tlatša kgetsi ya chisi e šetšego ka masaledi. Eupša bjale, ke sejo sa mathomo seo se jewago lenyalong.'

Hempe ya sehlopha sa naga sa Kuraçao ke botala bo tseneletšego le methalo ya namune – botala bo tseneletšego ke Caribbean, namune ke lelapa la bogosi la Netherlands. Ka lebenkeleng la didirišwa tša metshameko la Willemstad, hempe ye e leketšitšwe lefelong le le bonagalago kudu, gaufi le folaga ye nnyane ya Kuraçao le seswantšho sa kgale – letšatši leo ba hlotšego Caribbean Cup ka 2017, mebila ya Willemstad e tletše batho. Mong wa lebenkele ke monna wa mengwaga e 50, a re: 'Metshameko ya kgwele ya maoto ke tsela e tee yeo Kuraçao e ka gopotšago Netherlands ka yona. Ga re tšweletše oli, ga re na lefelo la tšhelete. Eupša re na le babapadi – Leandro Bacuna o kile a bapala Premier League, Cuco Martina e be e le mosireletsi wa Everton. Ge batho ba Netherlands ba ba bona ba re: O, ke motho wa Kuraçao.' O ile a ema, a oketša: 'Pele ga se, batho ba Netherlands ba bantši ba be ba sa tsebe gore Kuraçao ke naga, e sego felo fela sa phomolo ya lebopo.'

Klein Curacao – 'Kuraçao e nnyane' – ke sehlakahlaka se se nago le batho, se nago le tora ya lesedi e lahlilwego le lebopo le lešweu leo le sa swanego le la lefase. Mong wa sekepe o neela morwa wa gagwe wa mengwaga e 12 sefahlego sa sekepe, yena a fetola radio go seteišene se se bapalago dipina tša kgale tša Netherlands, gomme a fetola gape go reggae. 'Kuraçao,' a re, 'radio ga e bapale dipina tša leleme le tee. Lebelo leo o fetolago maqhubu ka lona ke lebelo leo sehlakahlaka se fetolago boitšhupo bja sona.'

Ge letšatši le dikela ke boetše borogong bja Queen Emma. Mabone a borogo a tšholleditšwe. Ditshwantšho tša matlo a mebala pedi ka meetšeng di kgaogantšwe ke sekepe se se fetago. Mo borogong go na le motho wa lefelo yo a tšhago go ya gae ka morago ga mošomo, moeti yo a emago go tšea seswantšho sa lehodimo, le mošemane yo a palamago baesekele ka lebelo – o apere hempe ya namune ya katlešo ya sehlopha sa naga sa Kuraçao. Ditshwantšho tša batho ba bararo ka meetšeng di ile tša kopana ka nakwana. Gona moo borogo bja Queen Emma bja tšwela pele go tswalwa. Letšatši le lengwe le le lengwe la Kuraçao le swana le borogo bjo: le kgaogantšhwa ke sekepe, eupša ga le kgaoge – le emela fela gore sekepe se fete, gomme le kopane gape.