კურასაოზე ნიდერლანდები არასოდეს წასულა — უბრალოდ ისწავლა შორტების ტარება

როდესაც ვილემსტადის (Willemstad) ფერადი სახლები აირეკლება სანტა-ანას ყურის წყალში, გეუფლებათ განცდა, რომ თუ ამსტერდამი თოკით მიათრიეს ეკვატორის სიახლოვეს, დაავიწყდათ არხისპირა ფრონტონიანი შენობების წაღება, შემდეგ კი კარიბის მზემ ოთხასი წელი გაანთია — ეს არის შედეგი.

ეს შენობები მკაცრად იცავენ ნიდერლანდურ პროპორციებსა და ფრონტონის დეკორაციას, მაგრამ ფერები — ლიმნისფერი ყვითელი, მარჯნისფერი ვარდისფერი, პიტნის მწვანე, კობალტის ლურჯი — სრულიად არ ეკუთვნის ჩრდილოეთ ევროპას. ადგილობრივი გიდი, რომელიც დედოფალ ემას მცურავ ხიდზე (Queen Emma) მოაჯირს ეყრდნობოდა, პაპიამენტოზე (Papiamento) საუბრობდა ტელეფონზე. როცა დამინახა, რომ სახლებს ვათვალიერებდი, გათიშა ზარი და ნიდერლანდური აქცენტით ინგლისურად მითხრა: 'იცი, რატომ არის ეს სახლები ასეთი ნათელი? ლეგენდის თანახმად, გუბერნატორს თეთრი ანარეკლი აღიზიანებდა და ბრძანა, ყველა შენობა ფერადად შეეღებათ. მაგრამ ადგილობრივებს უფრო უყვართ იმის თქმა — ჩვენ უბრალოდ გვინდოდა ნიდერლანდელებისთვის შეგვეხსენებინა, რომ ეს ევროპა არ არის.'

კურასაო არის ნიდერლანდების სამეფოს შემადგენელი ქვეყანა, მდებარეობს კარიბის ზღვის სამხრეთ ნაწილში, ვენესუელის სანაპიროდან მხოლოდ 65 კილომეტრში. ქვეყნის მოსახლეობა დაახლოებით 160 000 ადამიანია. მისმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ განსაზღვრა მისი ბედი: კარიბის ზღვაზე მდებარე ევროპული იურისდიქციის ტერიტორია, სადაც ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების ბუხრები და კოლონიური ციხესიმაგრეები ერთსა და იმავე ჰორიზონტზე თანაარსებობენ.

ოტრობანდას (Otrobanda) უბნის ქუჩებში სეირნობისას გავიგონე დიალოგი, რომელსაც ტურისტი ვერ გაიგებდა — ორი მოხუცი ქალი ვერანდაზე იჯდა და პაპიამენტოზე (Papiamento) საუბრობდა, თითოეული წინადადება ისე ჟღერდა, თითქოს ესპანური ენის ჩონჩხი ნიდერლანდური ენის კანში ჩაედოთ, აფრიკული რიტმის დამატებით. პაპიამენტო (Papiamento) კურასაოს სარკეა: ენაში ნიდერლანდური სიტყვები კოლონიური ისტორიაა, ესპანური ტონალობა — გეოგრაფიული მდებარეობა, აფრიკული წარმოშობის რიტმი — მონებით ვაჭრობის ნაწიბური. ერთმა ადგილობრივმა მწერალმა დაწერა: 'როდესაც ჩვენ ვსაუბრობთ პაპიამენტოზე, ყოველ ჯერზე ვადასტურებთ ჩვენს ვინაობას — კარიბელი, ნიდერლანდური იურისდიქცია, აფრიკული ფესვები.'

საჭმელი იმავე ფენების ლოგიკას აჩვენებს. კერძი სახელად Keshi Yena — ნიდერლანდური Edam ყველის ნაჭუჭი გამოფხვრილი, ჩაყრილი ქათმის ხორცით, წიწაკით, ზეთისხილითა და ქიშმიშით, შემდეგ გამომცხვარი ყველის გადნობამდე — კოლონიური ისტორიის გემოვნების არქივს ჰგავს. რესტორნის მეპატრონემ მითხრა: 'ნიდერლანდელი მეზღვაურები ყველს კუნძულზე ჩამოჰქონდათ, აფრიკელი მზარეულები კი თავისებურად ავსებდნენ. ოთხასი წლის წინ ეს მსახურების კერძი იყო — ბატონი ყველის რბილობს ჭამდა, მსახურები კი დარჩენილ ნაჭუჭში ნარჩენებს ათავსებდნენ. მაგრამ ახლა ის ქორწილებზე მიტანილი პირველი კერძია.'

კურასაოს ეროვნული ნაკრების მაისური მუქი ლურჯია ნარინჯისფერი ზოლებით — მუქი ლურჯი კარიბის ზღვაა, ნარინჯისფერი კი ნიდერლანდების სამეფო. ვილემსტადის (Willemstad) ერთ-ერთი სპორტული მაღაზიის ვიტრინაში ეს მაისური ყველაზე თვალსაჩინო ადგილას კიდია, გვერდით კი პატარა კურასაოს დროშა და ძველი ფოტო — 2017 წელს კარიბის თასის მოგების დღეს, მთელი ვილემსტადის ქუჩები ხალხით იყო სავსე. მაღაზიის მეპატრონე, ორმოცდაათ წელს გადაცილებული მამაკაცი, ამბობს: 'ფეხბურთი ერთადერთი გზაა, რომლითაც კურასაოს შეუძლია ნიდერლანდების ყურადღება მიიპყროს. ჩვენ არ ვაწარმოებთ ნავთობს, არ გვაქვს ფინანსური ცენტრი. მაგრამ ჩვენ გვყავს მოთამაშეები — Leandro Bacuna თამაშობდა ინგლისის პრემიერ ლიგაში, Cuco Martina იყო ევერტონის (Everton) მცველი. ნიდერლანდელები მათ დანახვაზე ამბობენ: ოჰ, ეს კურასაოელია.' მან პაუზა აიღო და დასძინა: 'მანამდე ბევრ ნიდერლანდელს არც კი იცოდა, რომ კურასაო ქვეყანაა და არა პლაჟის კურორტი.'

Klein Curacao — 'პატარა კურასაო' — დაუსახლებელი უდაბნო კუნძულია, მხოლოდ მიტოვებული შუქურით და თეთრი სანაპიროთი, რომელიც დედამიწის სანაპიროს არ ჰგავს. ნავის კაპიტანმა საჭე თავის თორმეტი წლის შვილს გადასცა, თვითონ კი რადიოზე ნიდერლანდური ძველი სიმღერების არხი ჩართო, შემდეგ კი რეგიზე გადაერთო. 'კურასაოზე,' თქვა მან, 'რადიო არასოდეს უკრავს მხოლოდ ერთი ენის სიმღერებს. სიხშირის გადართვის სიჩქარე იმის სიჩქარეა, რომლითაც ეს კუნძული იცვლის იდენტობას.'

მზის ჩასვლისას დავბრუნდი დედოფალ ემას მცურავ ხიდზე (Queen Emma). ხიდის შუქები აინთო. ორი რიგის ფერადი სახლების ანარეკლი წყალში გამვლელმა ბორანმა ნამსხვრევებად აქცია. ხიდზე ერთი ადგილობრივი სამსახურიდან სახლში მიდიოდა, ტურისტი გაჩერდა ჰორიზონტის გადასაღებად, მოზარდი კი ველოსიპედით სწრაფად გაიარა — მას კურასაოს ეროვნული ნაკრების ნარინჯისფერი სავარჯიშო მაისური ეცვა. ამ სამი ადამიანის ჩრდილები წყლის ნამსხვრევებში მოკლედ გადაიკვეთა. შემდეგ მცურავი ხიდი ნელა ისევ დაიხურა. კურასაოს ყოველი დღე ამ მცურავ ხიდს ჰგავს: გემები გამუდმებით წყვეტენ მას, მაგრამ ის არასოდეს წყდება ნამდვილად — ის უბრალოდ ელოდება გემის გავლას და შემდეგ ისევ ერთიანდება.