U Dalela Dzheremane: U Tshimbila Ha Vhukati Ha Mvula, Murunzhi Na Vhatambi Vha Blue Samurai

U langedza Sibidzavhoni dza Shibuya kha World Cup ndi hone he lwendo lwa dzheremane lwanga lwa thoma nga vhukuma. Nga tshifhinga tsha u thoma ha vhuṱanu, robodo nṋa dzitswu dzo vha dzo fhululedza nga tshifhinga tshithihi, vhafambi vho thivhelwa nga nnḓa ha balaga dzo tayiwaho, vho vha vha tshi nga khali i tshi ḓo vhilaho i sa athu vhila. Sibidzavhoni dza tshifhaṱo tsha TSUTAYA dzo vha dzi tshi sumbedza tshifanyiso tsha tshipiḓa tsha Japan musi hu sa athu thomiwa mutambo, vhatambi vha vhuḓuvha vho ambara magu vho vha vha tshi vhonala vha tshi bva kha mufhufhi wa vhathu. Muṅwe mushumi o fara bege ya zwibammbiri fhasi ha kuda, a tshi rumela mulaedza wa ipfi kha tshishumisani kha ane a shumisa navho:

Arali ra wina ṋamusi, muṱangano wa matsheloni u fanela u farelela.

Vhagudiswa vha vhasidzana vhe vha vha vho ima tsini vho sea, fhedzi a hu na muthu o vhuya a huwelela. Dakalo la Vhadzheremane kanzhi li thoma u fariwa fhasi ha muḓodzwi, ha mbo ḓa murunzhi, zwi tshi vha tshihuhulu tsha u hema nga tshifhinga tsha u vha mudededzi.

Musi mutambo u sa athu thoma, ndo renga nyala ḓala kha tshitori tsha zwilḽiwa zwa u ṱavhanya. Tshikhovhole tsho vha tsho lovhedzwa kha supu u swika tshi sa vhonali, huṱungu ha kombu ho vha hu tshi ya nṱha nga murahu ha tshigidi tsha bammbiri. Muṅwe mutshini o mmbudzisa arali ndi tshi ṱoḓa mositaḓa, ndi sa athu u pfa zwavhuḓi, mutukana wa nga murahu wanga o ambara khethe ya 7 ya Japan o no amba "vhungangani" nṱhani hanga. O sumba sibidzavhoni a ri Mitoma Kaoru ndi wa Kanagawa, a dovha a engedza, vhana vha bvaho Kawasaki, milenzhe yavho i na muya wa balaga ya mulamboni. Ndo tevhedza tshanḓa tshawe nda lavhelesa ḓoroboni, thekisi, ambulera, tshilembu tsha u ṱuṱuwedza na musuku wa tshitori tsha zwilḽiwa zwa u ṱavhanya zwo vha zwo ṱangana. Nga tshenetsho tshifhinga, bolo ya milenzhe a si mafhungo a mitambo, ndi munukho wa Tokyo nga vhusiku.

Nga ḓuvha ḽa tevhelaho ndo ya Yokohama, ndi hone nde pfa uri ndi ngani Endo Wataru a tshi vhidzwa nga vhadzheremane vha dzitshakha dzoṱhe sa "kaputeni a dulahothe". Muya wa lwanzhe wa Minato Mirai wo vha u tshi fhaṱutshedza muthu, nnḓa ha dzibuloho dza zitena dzwifhukhu ho vha hu na khotsi a tshi khou ṱavhanyisa vhana vhawe u phasa bolo. Tshifhinga tshoṱhe tshine ṅwana a imisa bolo kule, khotsi ha mu sema, o tou shumisa nṱhani ya lwayo u ṱuṱuwedza bolo u humela, a ri: "Arali zwa u thoma zwi sa bve." U ita hafhu. Endo o bva Yokohama, nga murahu a tamba Yuropa nga nḓila ya u sa ḓiitisa vhathu vha lavhelese fhedzi o vha e tsini na vhudzulo zwiṅwe na zwiṅwe. Yokohama na yone i ngoho: lwanzhe lo vulea, fhedzi ḓorobo a i pfhiṋi, i nga mukonḓo wa vhukati, i tshi ṱuṱuwedza dakalo ḽoṱhe nga u sa dzungudzea.

Musi mvula i tshi khou na Kyoto Arashiyama, mupfumukuvhali u thoma u wela kha maṱari a musengo, hafhu u wela kha ambulera, nga murahu u wela mulamboni. Vhadzulapo vha nga nnḓa ha Doroboi ya Togetsukyo vho fhungudzwa nga hafu, mutshimi wa tshigara o vhea thavula gidani, tshigara tsho vha tshi khou nyanya matombo o ṱahaho, tshi tshi ita mupfumukuvhali wa u gurugurutshela. Ndo dzumbama kha dziṅwe dzikhefi nṱhuku, nngetshi ya mugudiswa ya vhea tii ya hojicha yo fhiseswaho ṱafulani, thelevishini yo beba mafhungo a mitambo. Tshifanyisoni ha vhonala Kubo Takefusa, a amba uri nganea ya Kubo ya Nara i ambiwa nga vhaṱuṱuwedzi vhanzhi vha Kansai, sa vha tshi amba ṅwana ane a ḓo bva kha ḓorobo khulwane a ya kha bada ya ḽifhasi ḽoṱhe. Nnḓa, tshilidzo tsha thembeleni tsho thoma u lila nga u ongolowa, nda humbula tshilidzo tsha murunzhi wa bolo: tshiṅwe tshi imisa muthu, tshiṅwe tshi ita uri muthu a gidime, fhedzi Japan, zwoṱhe zwi ṱoḓa uri u thome u thetshelesa vhulanguli.

Matsheloni a ngomu mvula yo ima, nda bvela nnḓa nga tshitarata tsha musengo. Maḓi a maṱari a musengo a wela kha mukulo, a vhavha zwa uri muthu a kokodze. Kha goloi ya zwikhumbudzo ho vha ho sendekiswa zwikhomboledzhi zwa Blue Samurai, zwo vhewa kha muhanga muthihi na dzikati dza u fusha maṱo na zwilḽiwa zwa matcha. Vhasidzana vhavhili vha tshitori vho vha vha tshi khou haseledza lushaka, muṅwe a ri Mitoma u fanela u thomiwa u thoma, muṅwe a ri Kubo u kona u ḽa muvhili. Ipfi ḽavho ḽo vha ḽi fhasi, musi vha tshi renga vha dovha vha livhuwa mutshini nga vhuronwane. Kha vhafumiwa vha lwendo lwa u thoma lwa dzheremane, uhu u ḓiṱukufhadza hu nga pfi ndi u sa pfela lufuno; fhedzi musi no vha no sedza mutambo navho, ni ḓo wana uri dakalo ḽo vha ḽo kuvhanganywa nga vhuronwane, ḽo vhewaho khumbamuni, ḽo vha ḽi tshi lindela phaswelo ine ya vha khulwane. Sa ngomu ha bege ya mushumi hu na tshiga tsha tshipiḓa, kha tshikafu tsha luṱingo hu na tshifanyiso tsha mutambi, tshidimelani a vha pfhiṋi, fhedzi tshifhinga tshoṱhe musi hu na u thaselwa vhoṱhe vha ḓo imisa muya.

Musi ndi tshi khou shandukisa nḓila tshiṱitshini tsha Kyoto ndo ṱangana na muhulwane o ambara suthu. O vha o fara guṱanga, siḓa ya mitambo yo vha yo peṱwa nnḓa, tshigumela tsha bammbiri tsho vha tsho ṱaha nga mvula. Musi a tshi vhona ndi tshi sedza ṱhoho ya mafhungo, o imisela a ṱuṱuwedza guṱanga ḽawe kha sia ḽanga, a sumba tshifanyiso tsha tshipiḓa tsha Japan a ri: "No khwaṱha." A hu na u ḓihudza, a hu na ṱhalutshedzo, u tou fana na u amba uri mvula yo fhela. Musi tshidimela tshi tshi swika, o peta guṱanga ḽawe zwavhuḓi, a mona na nṋe nga ṱhoho, a dzhena kha mufhufhi wa vhathu a ya kha zwikwelo zwa magetsi. Heḽo ipfi ḽipfufhi, ḽi fhisa mbilu u fhira maṅwalo a vhulapfu hoṱhe.

U swika Osaka, Dotonbori wo rusa muthu fhasi nga munukho. Thabulu dza tshisima tsha takoyaki dzo vha dzi tshi khou bvutshela musi mupswa, thoko yo vha yo ṱoḓa u penya nga lupfalaho; mafhura-munukho a nnḓa ha goloi ya kushiage o vha a tshi namela kha badzhi, u fhira Glico Man zwi sa athu fhela. Sibidzavhoni khulwane dza mulamboni dzo vha dzi tshi dovholola zwigoli zwa Japan, vhafambi vha tshi imisa luṱingo, vhanna vha henefho vho sedza u fhedza u phasa bolo nga maṱo, vha tshi ri:

Henefho, ndi zwavhuḓi.

Henefho, ndi vhukoni. Ndo ima tsini na tshitori tsha sushi tsha u ima, nda pfa vhapei vhavhili vha tshi khou haseledza Gamba Osaka na tshipiḓa tsha lushaka, muṅwe a ri World Cup i ita uri vhana vha ṱoḓe u raha bolo, muṅwe a ri vhana vha fanela u thoma u guda u tona mulayini, u tamba bolo zwi songo vhea. Zwo vha zwi tshi nga mutambo, fhedzi ndi zwa Japan.

Vhusiku ho ṱavhanyisa u ḓa, maṱari a dzibuloho dza goloi a thoma u vala, musi wa mulilo wo vha u tshi kha ḓi namela kha khona ya bada, u nga ni u fana na vhudededzi vhu sa ṱoḓi u fhela nga murahu ha mutambo.

Ndi funa uhu u tamba ha u sa tendelana ha vhukuma. Tokyo i ḓadza ḽifhasi kha tshitarata tshithihi, Kyoto i vhulunga mupfumukuvhali wa mvula sa bugu ya kale, Osaka i vhea ṱhoḓa na ipfi ḽoṱhe bvulani; fhedzi zwine zwa vha tsho ita uri lwendo lu sale, ndi zwikhala zwituku zwine zwa ḓivhiwa fhedzi nga u tshimbila. Nga matsheloni a ngomu kha tshitori tsha zwilḽiwa zwa u ṱavhanya, muto wa supu u na kombu na u neta, tshilidzo tsha thembeleni na murunzhi wa magumo a mutambo zwoṱhe zwi nga ita uri muthu a sale a tshi fhumudza, kha tshiṱitshani tsha tshidimela vhathu vho ambara magu vha ḓo imisa milayini mivhili, vha sa athu pembelela vha thoma u sa thivhela vhaṅwe u humela hayani.

Ndi sa athu tuwa, ndo humelela Shibuya. Sibidzavhoni dzo vha dzi si na mutambo, ho sala tshivhaswa, tshitarata tsha u tambuka tsho vha tshi kha ḓi tendela vhathu nga tshifhinga. Muṅwe mutukana o ambara khethe ya Japan ya tshikolo, a tshi tevhela mme awe nga murahu, a tshi raha bolo i siho nga lwayo lwa u mona. Musi tshiṱamela tsha muvala mutala tshi tshi fhela, o "imisa" bolo phanḓa ha mutalo mutswu, a sa weli tsini. Ndo humbula, hezwi ndi tshipiḓa tsho kundelaho u ṅwalwa nga ha lwendo lwa Japan: u humbula uri wo ḓa u toḓa zwitali, dzithembele, rameni na vhatambi vha nṱhes, fhedzi zwine wa zwi humbula ndi tshiṱamela tsha mutukana a tshi imisa bolo phanḓa ha robodo nthihi. Dakalo la bolo ya Japan a ḽi ambiwi tshifhinga tshoṱhe, ḽo dzumbama kha muya wa lwanzhe wa Kanagawa, kha bada ya kale ya Nara, kha u ḓowedza u phasa bolo ha Yokohama, na kha mbilu ya muṅwe na muṅwe a ḓivhaho u lindela murunzhi.