Япони ҫӳревӗ: ҫумӑр сассинче, шӑхлич сассинче тата сенкер самурайсем хушшинче

Сибуя ҫул тӑваткалӗнчи тӗнче кубокӗн трансляцийӗ — ҫакӑ ман Япони ҫӳревӗ чӑнах та пуҫланнӑ вырӑн. Каҫхи тӑхӑрта, тӑватӑ енчен хӗрлӗ ҫутӑ пӗр вӑхӑтра ҫунса кайрӗ, ҫуран ҫӳрекенсене шурӑ йӗрсем хыҫне чарса тӑратрӗҫ — вӗсем вӗреме хатӗр шыв пекех. TSUTAYA ҫурт ҫийӗнчи экранра Япони командин вӑйӑ умӗнхи кадрӗсене кӑтартаҫҫӗ, сенкер футболкасем халӑхра пӗр-пӗрне хыҫҫӑн курӑнса пыраҫҫӗ. Пӗр ӗҫҫынни портфельне хул айне хӗстерсе, юлташне сасӑллӑ ҫыру ярать: «Паян ҫӗнтерсен, ыранхи ирхи пухуна пӑрахӑҫламалла пулӗ». Юнашар аслӑ класс ачисем кулса ячӗҫ, анчах никам та чӑнласа кӑшкӑрмарӗ. Яппунсен хавхи час-часах пыр тӗпӗнче чарӑнать те, шӑхлич сасси илтӗнсен кӑна, пӗтӗм урам пӗр сывлӑш туртнипе тула тухать.

Вӑйӑ пуҫланмассерен, эпӗ лавккаран одэн илтӗм. Ҫӗр улми шывра ҫурма витӗр курӑнмалла пӗҫерӗннӗ, комбу тӑварлӑ шӑрши хут чашӑк хӗррипе ҫӳле хӑпарать. Лавккаҫӑ манран горчица кирлӗ-и тесе ыйтрӗ, эпӗ тавҫӑрса ҫитичченех, хыҫалтан Японин 7-мӗш номерӗллӗ футболка тӑхӑннӑ арҫын ача ман вырӑна «ҫурринех» тесе каларӗ. Вӑл экран ҫине кӑтартса Митома Каору Канагаваран пулнине каларӗ, тата хушса хучӗ — Кавасакирен тухнӑ ачасен урисенче юханшыв хӗрринчи стадион ҫилӗ пур. Эпӗ унӑн аллипе урам тӗлне пӑхрӑм — такси, зонтиксем, пулӑшу шарфӗсем тата лавкка пӑсӗ пӗрле хутшӑнчӗҫ. Ҫав самантра футбол спорт хыпарӗ мар, ҫӗрлехи Токио шӑрши пулса тӑчӗ.

Тепӗр кун Иокогамана кайсан, эпӗ Эндо Ватаруна яппун футбол юратаканӗсем мӗншӗн «шӑплӑх капитане» тенине ӑнлантӑм. Минато Мирай тинӗс ҫилӗ ҫынна питӗ ҫивӗч тӑвать, хӗрлӗ кирпӗч склачӗсем умӗнче ашшӗ ачипе пӗрле пас тума хӑнӑхтарать — ача кашнинчех пӳске чармасӑр ярать пулсан та, ашшӗ ятламасть, ура вӗҫӗпе кӑна пӳскене каялла тӗртет те: «Тепӗр хут». Эндо Иокогамаран тухса кайнӑ, каярах Европӑра никам та астумасӑр, анчах яланах хӑй вырӑнӗнче тӑракан вылявҫӑ пулса тӑнӑ. Иокогама та ҫавах: тинӗс анлӑ, хула вара шавламасть — тинӗс хыҫӗнчи хӳтӗлевҫӗ пекех, пӗтӗм хаваса ҫирӗп тытса тӑрать.

Киотӑра Арасияма тӑвӗ ҫинче ҫумӑр ҫунӑ чухне, сасӑ малтан бамбук ҫулҫисем ҫине, унтан зонтик ҫине, чи юлашкинчен юханшыва ӳкет. Тогэцукё кӗперӗ патӗнчи туристсен йышӗ ҫурма чакрӗ, рикша туртаканӗсем алшӑллине хулпуҫҫи ҫине пӑрахрӗҫ, урапи йӗпе чул хӑмасем тӑрӑх ҫемҫен шартлатать. Эпӗ пӗчӗк чей ҫуртне кӗрсе пытарӑнтӑм, хуҫа арӑм хӗрӳ ходзитя сӗтел ҫине лартрӗ, телевизор сасӑсӑр спорт хыпарӗсене кӑтартать. Экранра Кубо Такэфуса курӑнчӗ, вӑл Кубо Нара историйӗ Кансай футбол юратаканӗсем хушшинче час-часах калаканнине каларӗ — авалхи тӗп хула ҫулӗсенчен тӗнче аренине тухакан ача ҫинчен каласа паракан пек. Чӳрече тулашӗнче храм чанӗсем майӗпен янӑрама пуҫларӗҫ, эпӗ сасартӑк футбол шӑхличне аса илтӗм: пӗри ҫынна чарӑнтарать, тепри чуптарать — анчах Японире иккӗшӗ те малтан йӗркене ӑнланма хистеҫҫӗ.

Каҫхине ҫумӑр чарӑнчӗ, эпӗ бамбук сукмакӗпе тухса пытӑм. Бамбук ҫулҫисем ҫинчен шыв тумламӗсем мӑй хыҫне таправчӗҫ — сивӗрен ҫын чӑтӑмсӑр пӗр хут туртӑнчӗ. Ҫул хӗрринчи сувенир лавккинче Сенкер Самурай ҫӑраҫҫисем манэки-нэко тата маття печеньйӗсемпе пӗр ретре выртаҫҫӗ. Лавккара икӗ хӗр состав ҫинчен сӳтсе яваҫҫӗ: пӗри Митомана маларах ямалла тет, тепри Кубо хӳтӗлев йӗрне лайӑхрах ҫӗмӗрет тет. Вӗсен сассисем питӗ ҫемҫе, тӳлеме вӑхӑт ҫитсен лавккаҫа хисеплӗн тав тӑваҫҫӗ. Пӗрремӗш хут Япони ҫӳревне тухакан ҫын валли ҫак тытӑнса тӑнине сивлӗх тесе йӑнӑшса илме пулать; анчах вӗсемпе пӗрле пӗр матч пӑхсанах, хавха ҫирӗп хуҫлатса кӗсьене хунӑ пулнине, кирлӗ пас самантӗнче кӑна кӑларнине курӑн. Ӗҫ сумкинче команда эмблеми, телефон хутаҫҫи ҫинче вылявҫӑ, электричкӑра шавламаҫҫӗ, анчах кашни атака самантӗнче пӗр вӑхӑтра сывлӑша чарса лартаҫҫӗ.

Киото станцийӗнче куҫнӑ чухне эпӗ костюм тӑхӑннӑ ватӑ ҫынпа тӗл пултӑм. Аллинче каҫхи хаҫат, спорт страници тулалла хуҫлатнӑ, хут кӗтесӗ ҫумӑрпа йӗпеннӗ. Вӑл эпӗ пуҫелӗк ҫине пӑхнине курсан, хаҫата ман еннелле пӗр хушӑ туртрӗ те Япони командин пӗрлехи сӑнӳкерчӗкне кӑтартрӗ: «Вӑйлӑланчӗҫ». Мухтанмасӑр та, ӑнлантармасӑр, паян ҫумӑр чакрӗ тесе каланӑ пекех. Поезд килсен, вӑл хаҫата тирпейлӗ хуҫласа хурать те, мана пуҫ таять, халӑх юхӑмӗпе эскалатора тухса ҫухалать. Ҫав кӗске сӑмах, вӑрӑм комментарирен те ытларах, Япони футболӗн ӑшши пекех.

Осакӑра, Дотонбори шӑршӑпа ҫынна ҫӗр ҫине тавӑрса ярать. Такояки тимӗр плити ҫинчен шурӑ тӗтӗм хӑпарать, соус ҫилтен ҫутӑлса ҫиҫет; кусикацу ресторанӗ умӗнчи ҫу шӑрши ҫиелти тумтир ҫине ларать, Глико вывӑска таблички патӗнчен иртсен те сирпӗнмест. Юханшыв хӗрринчи пысӑк экранра Япони командин голне каллех кӑтартаҫҫӗ, туристсем телефон ҫӗкленӗ, вырӑнти асатте юлашки пас ҫине кӑна пӑхать те: «Ҫавӑнта, питӗ ӑста». Эпӗ тӑракан суши лавкки патӗнче икӗ повар Осака Гамба тата наци команди ҫинчен тавлашнине илтрӗм — пӗри тӗнче кубокӗ ачасене футбол выляс туртӑма вӑйлатать тет, тепри ачасем малтан черете тӑма вӗренмелле, пӳскене те йӗркесӗр туртса илейместӗн тет. Шӳт евӗр янӑрать, анчах питӗ яппунла.

Ҫӗрлех, лавккасен жалюзийӗсем пӗр-пӗрне хыҫҫӑн анса лараҫҫӗ, ҫу тӗтӗмӗ урам кӗтессинче ҫакӑнса тӑрать — вӑйӑ вӗҫленсен саланма васкаман алӑ ҫупни пекех.

Мана ҫак чӑнлӑхлӑ хирӗҫӳ килӗшет. Токио тӗнчене пӗр ҫул тӑваткалне кӳртсе лартать, Киото ҫумӑр сассине авалхи кӗнеке пек упрать, Осака аппетита тата сасса урама сарать; анчах ҫӳревре чӑнах та юлаканни — ҫав ҫӳресе кӑна курма пулакан пӗчӗк хушӑксем. Ирхи лавкка одэн шӳрпинче комбу тата ыйхӑ пур, храм чанӗсем те, вӑйӑ вӗҫӗнчи шӑхлич те ҫынна сасартӑк шӑплантараҫҫӗ, электричка платформи ҫинче футболка тӑхӑннӑ ҫынсем хӑйсемех икӗ рете тӑраҫҫӗ — савӑнма пуҫличчен, ыттисен киле таврӑнма чӑрмантармаҫҫӗ.

Кайса киличчен, эпӗ каллех Сибуяна таврӑнтӑм. Экранра вӑйӑ ҫук, реклама кӑна, ҫул тӑваткалӗ малтанхи пекех халӑха тӗрӗс вӑхӑтра ярать. Пӗчӗк арҫын ача Япони командин пысӑк футболкине тӑхӑннӑ, амӑшӗ хыҫӗнчен пырать, урипе курӑнман пӳске ҫемҫен тӗртсе пырать. Симӗс ҫутӑ сӳнсен, вӑл пӳскене шурӑ йӗр умӗнче «чарса» тӑратрӗ — йӗре каҫмарӗ. Эпӗ шутласа илтӗм, ҫакӑ Япони ҫӳревӗн чи ҫырма йывӑр пайӗ пулӗ: эсӗ хӑвна неон ҫутисене, храмсене, рамена тата ҫӑлтӑрсене курас тесе килнӗ тесе шутлатӑн, анчах чи юлашкинчен хӗрлӗ ҫутӑ умӗнче пӳске чарса тӑракан ача асра юлать. Японин футбол хавхи яланах кӑшкӑрса палӑрмасть — вӑл Канагава тинӗс ҫилӗнче, Нара авалхи ҫулӗсенче, Иокогама пас хӑнӑхтарӑвӗнче, тата шӑхлич кӗтекен кашни ҫын чунӗнче пытарӑнса выртать.