🇨🇮 Ivory Coast · Les Elephants
Bohahlauli ba bolo ya maoto Ivory Coast: Ho tloha Abidjan ho ya Grand-Bassam, ho lelekisa bolo e kgutsisang naha
Ha ke fihla Abidjan, moya o ka ntle ho boema-fofane o ne o tshwana le o kolobileng ke metsi a lewatle, o le mongobo, o phatsima, o na le monko wa mosi wa tlhapi e halikilweng. Tekesi e ne e lebile motseng, mokganni a bula seyalemoya seteisheneng sa dipapadi, moamohedi a bala mabitso a dibapadi ka Sefora ka potlako. Ha a utlwa Drogba, ha a ka a hetla, a mpa a otla lebidi la ho kganna ka monwana: "Mona, motho e mong le e mong o a mo tseba."
Ho etsa bolo + bohahlauli Ivory Coast, ho thata ho arola dintho tse pedi. O ya ho bona motse, motse o tla o isa lebaleng la bolo; o ya ho mamela dipale, qetellong pale e kgutlela dijeresing eo ya lamunu.

Plateaux ya Abidjan e tshwana le setsi sa ditjhelete se potlakelang ho ipaka. Meaho e melelele, dibanka, mabota a kgalase, ditsela tse otlolohileng, mela e mosweu ya St. Paul's Cathedral e phatlalla pela letamo, jwalo ka seile e butsweditsweng ke moya. Mantsiboya, ho ema pela borokho o shebile bophahamo ba motse, o batla o lebala hore ena ke Afrika Bophirima. Batho ba apereng disutu ba tswa meahong ya diofisi, dithuthuthu di tsamaya hara sephethephethe, mabone a hole a bonesa ka bonngwe.
Empa letsatsing le hlahlamang ha ke kena Adjame, Abidjan ya fetola sefahleho. Mona ha ho na taolo e kgutsitseng ya Plateaux, ho ena le dibaka tsa mmaraka feela, dinaka, masela, dijeresi tsa kgale, dinoko le mantswe a sa kgaotseng. Pela seteishene sa dibese tsa maleele, morekisi wa dijeresi o fanyehile Chelsea, Marseille le sehlopha sa naha sa Ivory Coast ka hara thapo e le nngwe. Dijeresi ya kgale ya nomoro ya 11 ya lamunu e ne e butswetswa ke moya, jwalo ka ha eka e ntse e matha. Morekisi a re: "Drogba ha se feela sebapadi. O ile a etsa hore re dumele hore naha ena e ka ema ho mamela polelo e le nngwe."
O ne a bua ka pale ya nnete ya 2005 e seng e kene nalaneng ya bolo. Kamora hore Ivory Coast e kene Mohopeng wa Lefatshe kgetlo la pele, Drogba le basebetsi-mmoho ba ile ba kgumama ka hara phaposi ya ho apara pela khamera, ba kopa mahlakore a lwantshanang ho theola dibetsa. E ne e se papatso, e ne e se tshomo e pakilweng ka mora nako, empa e ne e le ka hara moriti wa ntwa ya lehae, sehlopha se tummeng ka ho fetisisa sa batjha naheng, se sebedisa bolo ho hweletsa bohle. Ho emisa ntwa, dipuisano, le tshebetso ya kgotso ka mora moo ka nnete di ne di ke ke tsa phethwa ke papadi e le nngwe feela, empa motsotso oo o ile wa fa Ivory Coast lentswe le tshwanang ka tshohanyetso. Bolo e ile ya etsa hore batho ba eme ka lehlakoreng le le leng nakwana, sena ka bo sona se ne se le seholo ka ho lekana.

Ha ke tswa Adjame, ke ile ka ya maquis ya Treichville. Hodima tafole ya lehong ho ne ho apesitswe lesela la polasetiki, attiéké e ne e tshwana le lehlwa le qhalaneng poleiting, pela yona ho ne ho ena le tlhapi e halikilweng, eiee, pelepele le tamati. Thelevishene e ne e fanyehilwe hukung, modumo o moholo ho feta mmino. Tafoleng e haufi, batho ba mmalwa ba ne ba phehisana ka ditheko, empa ha dikarolo tsa sehlopha sa naha di hlaha skrineng, bohle ba ile ba ema ka motsotso. Phehisano ha e a ka ya nyamela, e mpa e fetoha phehisano ka sebopeho sa sehlopha. Ditafole tsa dijo tsa Ivory Coast di ka ba lerata haholo, empa feela ha bolo e fihla, lerata le fetoha puo e tshwanang.
Tsela e eang Grand-Bassam ha e telele, koloi e tswa petetsanong ya Abidjan, moya wa lewatle o fedisa monko wa peterole wa motse butle. Grand-Bassam e kile ya ba motse-moholo wa mehleng ya bokolone, kajeno meaho ya kgale e a eba, ditsela di kgutsitse, empa lebopo le bulehile. Maqhubu a tswa Koung ya Guinea a phahama, mmala wa ona ha se kamehla o leng boputswa ba poskarete, empa o na le matla a mahoashe. Bana ba lehlabatheng ba raha bolo ba sa roala dieta, diheke e le dieta tse pedi. Batho ba baholo ba dutse tlasa mapolanka a nwa biri, mosi wa kgoho le tlhapi e halikilweng o fofela hodima moya wa lewatle.
Lewatle lena le hopotsa motho hore maeto ha se feela ho tshwaya dibaka tsa bahahlaudi. Ka 2016, Grand-Bassam le yona e ile ya hlaselwa mme ya utlwa bohloko. Empa ha o dutse pela lewatle, o shebile bana ba lelekisa bolo, o shebile barekisi ba phatlola dikokonate, o shebile baeti le batho ba lehae ba ipatetse letsatsing tlasa moriti o le mong, o tla utlwisisa hore matla a ho fola a Ivory Coast ha se feela lepetjo. Ha se ho lebala tse fetileng, empa ke ho tswela pele ho phela pela tse fetileng.

Ha ke tloha lebopong, koloi e lebile Yamoussoukro. Mahlakoreng a tsela ho ne ho ena le difate tsa palema, difate tsa rabara le ditholwana tsa cocoa tse omisitsweng pela tsela. Ivory Coast ke e nngwe ya dinaha tse kgolo tsa cocoa lefatsheng, empa se hlileng se hopolwang leetong, ha se dileibole tsa "naha e ka sehloohong lefatsheng," empa ke monko wa ditholwana tse sootho tse aladitsweng hodima masela a polasetiki: monko wa ho bela, wa mongobo, le monate o omisitsweng ke letsatsi.
Basilica of Our Lady of Peace ya Yamoussoukro ha e hlahella hole, e sa utlwahale. Hangata e bapiswa le St. Peter's Basilica ya Vatican, khoune e kgolo, ditshiya le lebala le leholo le se nang letho di tshwana le ho kenngwa ka hara thota ya Afrika. Ha o kena, mehato e lla hodima mabole. Dikgalase tse mebalabala di qhalatsa lesedi fatshe, baeti ha ba bangata, ho kgutsitse hoo motho a ka utlwang air conditioner le medumo ya dinonyana tse hole. Sebaka sena se a ferekanya, ebile se a hopoleha: naha e nyane e bontsha tabatabelo ya yona ka meaho e meholohadi, athe ka ntle ho meaho, tumelo ya nnete e ka ba e ntse e tsamaya hara dimmaraka, dikereke, di-mosque, mabala a bolo le ditafole tsa malapa.
Ha ke kgutlela Abidjan, pale ya Haller ya boela ya tsoswa. Ka 2022, o ne a sa tswa ikopanya le Borussia Dortmund mme a fumanwa a na le hlahala ya testicular. Ho buuwa, chemotherapy, ho kgutlela, sena ka bo sona e ne e se e le pale e boima ka ho lekana. Ebe ho Mohope wa Dinaha tsa Afrika wa 2023 o ileng wa chechisetswa qalong ya 2024 ka lebaka la sewa, a nosetsa Ivory Coast dintlha tsa bohlokwa, mme a nosa ntlha ya tlholo papading ya makgaolakgang kgahlanong le Nigeria. Ivory Coast e le moamohedi ya hapileng, e tshwana le filimi eo ho seng motho ya neng a ka e ngola esale pele.

Bosiung boo, ka boela ka feta Plateaux. Meaho e melelele e ne e bonesitse, pela letamo ho ne ho ena le bana ba rahang bolo e fedisitsweng. Hole, lerata la Adjame le ne le sa utlwahale, empa ke ne ke tseba hore le ntse le le teng, maqhubu a Grand-Bassam le ona a ntse a le teng, khoune ya Yamoussoukro le yona e ne e ntse e phatsima lefifing. Bohahlauli ba bolo ba Ivory Coast ha se tsela ya ho latela dinaledi, empa ke tsela ya ho utlwisisa naha: Drogba o entse hore batho ba hopole hore bolo e ka kgothaletsa ho emisa ntwa, Haller o entse hore batho ba bone hore kamora ho kula ho ntse ho ena le tlholo, mme bana ba diterateng le ditselaneng ba o hopotsa hore ditshomo tsohle di qadile e le motho a le mong, maoto a mabedi, le bolo e le nngwe.
Haeba feela o batla ho bona lewatle, Ivory Coast e na le lona; haeba feela o batla ho bona motse, Abidjan le yona e a kgahlisa. Empa lebaka la nnete le etsang hore ho be bohlokwa ho tla mona, ke hore mona o tla fumana hore bolo ha se feela papadi. E ka ba dijeresi ya kgale mmarakeng, e ka ba diheke tsa dieta lehlabatheng, e ka ba dikarolo tse kgutshwane tsa dipapadi fonong ya molebedi wa kathedrale, hape e ka ba tumellano e kgutsitseng eo naha e e fihlellang ka dinako tse ding hara bophelo bo lerata.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.