Leeto la kgwele ya maoto la Côte d'Ivoire: Go tloga Abidjan go ya Grand-Bassam, go latela kgwele ye e dirago gore naga e homole

Ge re fihla Abidjan, moya wa ka ntle ga boema-fofane o be o swana le o tšhetšwego ke meetse a lewatle, o borutho ebile o le mongobo, o na le monkgo o monnyane wa mosi wa hlapi ye e bekilwego. Thekisi e lebile toropong, moredi a bulela seyalemoya seteisheneng sa dipapadi, modiši a bala maina a badudi ka Sefora ka go kitima. Ge a kwa Drogba, ga a ka a lebelela, o ile a no betša lebara la koloi ka monwana: "Motho yo mongwe le yo mongwe mo o a mo tseba."

Go dira kgwele ya maoto+leeto kua Côte d'Ivoire, go thata go aroganya dilo tše pedi. O ya go bona toropo, toropo e tla bea lebala la dipapadi pele ga gago; o ya go theetša kanegelo, kanegelo mafelelong e tla boela hempeny ye ya mmala wa lamunu.

Plateaux ya Abidjan e swana le setulo sa ditšhelete seo se kitimelago go ipaka. Dikago tša godimo, dipanka, mapare a galase, ditsela tše di lebaganego, methalo e mešweu ya Kereke ya Mohalaledi ya Paulo e pharalletše ka thoko ga letša la lewatle, bjalo ka seile seo se budulwago ke phefo. Mantšiboa ge o eme kgauswi le porogo o lebeletše bogodimo bja ditoropo, o ka nyakile wa lebala gore ke Afrika Bodikela. Thoko ga tsela batho ba aperego diaparo tša ofisi ba tšwa dikagong tša ofisi, dithuthuthu di kitima gare ga ditsela tša dikoloi, mabone a kgole a thoma go tšhuma gannyane.

Eupša letšatšing le le latelago ge ke tsena Adjame, Abidjan e fetotše sefahlego. Mo ga go na tshepedišo ye e homotšego ya Plateaux, go na le diphaphamo, diphala, masela, dihempe tša kgale, dinoko le mantšu a batho a tšwelelago ka maatla. Kgauswi le seteishene sa dipese tša maeto a matelele, morekiši wa dihempe o leketlile Chelsea, Marseille le Côte d'Ivoire ya boditšhabatšhaba thapong e tee. Hempe ya kgale ya nomoro ya 11 ya mmala wa lamunu e budulwa ke phefo ya ruruga, bjalo ka e sa kitima. Morekiši a re: "Drogba ga se sebapadi feela. O re kgontšhitše go dumela gore naga ye e ka ema ya theetša polelo."

O be a bolela ka kanegelo ya nnete ya 2005 yeo e šetšego e tsene historing ya kgwele ya maoto. Morago ga ge Côte d'Ivoire e tsene Mohopeng wa Lefase la mathomo, Drogba le badudi ba bangwe ka gare ga phapoši ya go fetola diaparo ba ile ka khumama pele ga khamera, ba rapela gore mahlakore a mabedi a ntwa a beele dipetswana fase. Seo e be e se papatšo, ga se kanegelo ya go bapatšwa ka morago, eupša ka gare ga moriti wa ntwa ya selegae, sehlopha sa bafsa ba tumilego kudu sa naga, se diriša kgwele ya maoto go goelela bohle. Morago ga moo go emišwa ga ntwa, ditherišano le tshepedišo ya khutšo ga di ka tša kgona go phethwa ke papadi e tee, eupša motsotswana woo o dirile gore Côte d'Ivoire e be le lentšu le le kopanetšwego. Kgwele ya maoto e dirile gore batho ba eme ka lehlakoreng le tee nako ye kopana, se se šetše se le segolo.

Ge ke tšwa Adjame, ke ile ka ya maquis ya Treichville. Godimo ga tafola ya kota go ahilwe lethela la polastiki, attiéké e le bjalo ka lehlwa le le šitšwego ka seripa, ka thoko ga yona go na le hlapi ye e bekilwego, eie, pepere le tamati. Thelebišene e lepeletše sekhutlong, modumo wa yona o le godimo go feta mmino. Ba bangwe ba tafoleng ya ka thoko ba be ba ngangišana ka theko, gomme ya re ge sekerone se bontšha dikgobokanyo tša sehlopha sa boditšhabatšhaba, bohle ba ema sephatlo sa motsotswana. Ngangišano ga se ya nyelela, e fetošitše feela go ba ngangišano ya dibopego. Tafola ya Ba-Côte d'Ivoire e ka ba le lešata, eupša ge kgwele e fihla, lešata le fetoga polelo e kopanetšwego.

Tsela ya go ya Grand-Bassam ga e telele, koloi e thelela go tšwa pitlaganong ya Abidjan, phefo ya lewatle ya thoma go fokolotša monkgo wa peterolo. Grand-Bassam e kile ya ba motse-mogolo wa nakong ya bokoloniale, bjale dikago tša kgale di a apoga, ditsela di homotše, eupša lepatlelo le bulegile. Big Wave e gorogela go tšwa Koung ya Guinea, mmala wa yona ga se ka mehla e le wo o bonalago dikarateng tša poso, eupša e na le maatla a go se bose. Bana ba lebopong la lewatle ba raga kgwele ba sa apara dieta, diheke ke ditlabakelo tše pedi. Bagolo ba dula ka fase ga mafelo a kota ba nwa biri, mosi wa dikgogo le dihlapi tše di bekilwego o foka le phefo ya lewatle.

Lewatle la mo le gopotša gore maeto ga se go tšwaya mafelo a baeti. Ka 2016, Grand-Bassam le yona e ile ya hlaselwa gomme ya kwa bohloko. Eupša ge o dula lebopong la lewatle, o bogela bana ba rakediša kgwele, o bogela barekiši ba phatlola dikokonate, o bogela baeti le badudi ba lefelo ka fase ga moriti o tee, o tla kwešiša gore maatla a go boelwa ke maatla a Côte d'Ivoire ga se lefoko la poledisano. Ga se go lebala se se fetilego, eupša ke go tšwela pele go phela ka thoko ga se se fetilego.

Morago ga go tloga lebopong, koloi e ya Yamoussoukro. Ka mahlakoreng a tsela go na le mehlare ya makhura a palema, mehlare ya rabara le dinawa tša cocoa tše di anegilwego tseleng. Côte d'Ivoire ke e nngwe ya dinaga tše dikgolo tša cocoa lefaseng, eupša leetong se se gopolwago e sego leina la "ya mathomo lefaseng", eupša ke monkgo wa dinawa tše tshohle ge di anegilwe godimo ga lethela la polastiki: go bela, mongobo, monate wo o apeilwego ke letšatši.

Ge Kereke ya Basilic ya Khutšo ya Yamoussoukro e tšwelela kgauswi, ga e dumelege. Gantši e bapetšwa le Kereke ya Mohalaledi ya Petro ya Vatican, selika se segolo, dipilara le lepatlelo le legolo di bonala di beilwe ka gare ga lešokodi la ka gare ga Afrika. Ge o tsena, modumo wa dinao o lla godimo ga mabole. Galase ya mebala e gaša lesedi godimo ga lebato, baeti ga ba bantši, go homotše go fihla o ka kwa mohemo le modumo wa dinonyana tša kgole. Lefelo le le a tshwenya, gape ga le lebalagale: naga e nnyane ya bafsa e bontšha tabatabelo ya yona ka kago e kgolo, gomme ka ntle ga kago, tumelo ya nnete mohlomongwe e elela gare ga mmaraka, dikereke, di-mosque, mabala a dipapadi le ditafola tša ditšhaba.

Ge ke boela Abidjan, kanegelo ya Haller e ile ya tsošwa gape. Ka 2022, o sa tšwa go kopanela Borussia Dortmund gomme a hwetša gore o na le mogoma wa letswai. Go buiwa, kalafi ya khemikhale, go boela, se e be e šetše e le kanegelo ye e imelago mo go lekanego. Gomme Mohope wa Afrika wa 2023, wo o liegilego go fihla mathomong a 2024 ka lebaka la seuba, o ile a nošetša Côte d'Ivoire go fihla mafelelong, a ba a noša nno ya phenyo yeo e fenyago Nigeria. Côte d'Ivoire e le ya moamogedi ya thopa, go swana le filimi yeo go sego motho a bego a ka e ngwala pele.

Bošego bjoo ke fete gape Plateaux. Dikago tša godimo di be di tšhumetše mabone, ka thoko ga letša la lewatle go na le bana ba rakgago kgwele ye e gotšhitšwego letlalo. Kgauswi le moo lešata la Adjame le be le sa kwelege, eupša ke tseba gore le sa le gona, big wave ya Grand-Bassam e sa le gona, selika sa Yamoussoukro se sa le gona bošegong se le sešweu. Leeto la kgwele ya maoto la Côte d'Ivoire ga se tsela ya go latela dinaledi, eupša ke tsela ya go kwešiša naga: Drogba o dirile gore batho ba gopole gore kgwele ya maoto e ka kgothaletša go emiša ntwa, Haller o dirile gore batho ba bone gore morago ga bolwetši go sa na le diphenyo, gomme bana ba diterata ba go gopotša gore dihlogo ka moka di thomile ka motho o tee, maoto a mabedi, kgwele e tee.

Ge o nyaka fela go bona lewatle, Côte d'Ivoire e na le lewatle; ge o nyaka fela go bona toropo, Abidjan le yona e lekane. Eupša lebaka la nnete la go tla, ke gore o tla hwetša gore kgwele ya maoto ga se papadi feela. E ka ba hempe ya kgale mmarakeng, ke diheke tša ditlabakelo tša lepatlelong la lewatle, ke dikgobokanyo tša digotšwi tša molebeledi wa Kereke e Kgolo, gape ke tumelano ye e homotšego yeo naga e ka e fihlelelago gare ga lešata la bophelo.