🇸🇳 Senegal · Lions of Teranga
Uhambo lwase-Senegal: Ibhola elilodwa lithunga izwe ndawonye kanjani
Kusuka ebholeni lomgwaqo lase-Dakar, ekuthuleni kwe-Gorée Island kuya ekukhanyeni kosawoti e-Lake Retba, ukufunda ama-Teranga Lions
Umsindo wokuqala wohambo lwase-Senegal, kwakungewona amagagasi, futhi kwakungewona umsakazo wesikhumulo sezindiza, kodwa umsindo webhola lishaya odongeni. Imoto isuka esikhumulweni sezindiza i-Blaise Diagne iya e-Dakar, ezinhlangothini zomgwaqo kunezihlahla ze-baobab nezikhangiso eziphephukile umoya; lapho singena edolobheni, umoya wasolwandle uba nosawoti, ezokuthutha zingasenayo imingcele. Amatekisi, izinqola zamahhashi, izithuthuthu, abathengisi nabahamba ngezinyawo kuhle kwengathi umdlalo ongenaye unompempe, ngamunye ethatha indawo yakhe, kodwa kungavamile ukuthi bashayisane. Ntambama e-Yoff beach, izingane zenza amapali ngezimbadada ezimbili, zikhahlela esihlabathini esimanzi kuze kube mnyama. Abukho utshani, ayikho imifaniswano, kunebhola elidala neqembu labafana abamemeza baze baphele izwi. Ngaleso sikhathi ngaqonda, lokho okubizwa ngebhola + ezokuvakasha, e-Senegal akukhona "ukubuka umdlalo bese uhamba," kodwa ukusuka ebholeni ungene ezweni.
Ibhola lomgwaqo lase-Dakar liyashesha, njengokuphefumula kwaleli dolobha. Ibhola ligingqika lidlule inqola ethengisa ikhofi, lidlule izinyawo zomdala olungisa amanethi okudoba, lifike maphakathi nomgwaqo, umshayeli uzoshaya ihutha elifushane, ingane ibuyise ibhola, umdlalo uyaqhubeka. Omunye ugqoke i-10 ka-Mané, omunye ugqoke okuluhlaza kweqembu lesizwe lika-Koulibaly, omunye uhamba ngezinyawo ezingenalutho. Uyabuza ukuthi bathanda bani, impendulo cishe ayidingi ukuqagela: u-Mané. Leli gama e-Dakar akulona udaba lwezihlabani, kodwa kufana nephasiwedi evamile. Umthengisi wamajezi wangitshela ukuthi u-Mané uvela e-Bambali eningizimu, kamuva waya e-Génération Foot e-Dakar, wabe eseya e-France, e-Austria, e-Southampton, e-Liverpool, "kodwa akakaze akhohlwe ikhaya." Wathi lokhu, welula kahle ijezi, kuhle kwengathi ubonisa ifulegi lesizwe.

Ngosuku olulandelayo ukuya e-Gorée Island, umsindo webhola wasuswa ngokungazelelwe. Kusukela ethekwini lase-Dakar ngesikebhe kuthatha imizuzu engamashumi amabili kuphela, kodwa umsindo wedolobha kuhle kwengathi unqanyulwe ulwandle. Izindlu esiqhingini ziwolintshi olubomvana, ziphuzi zimhlophe, izimbali ze-bougainvillea zilenga ezindongeni, zinhle cishe zenza umuntu angakhululeki. Bese ungena e-Maison des Esclaves, ungena emakamelweni aphansi, anomswakama, amancane, uyaqonda ukuthi lokhu kungakhululeki kuvelaphi. Okubizwa nge- "Door of No Return" kubheke e-Atlantic Ocean, ngaphandle komnyango kunolwandle olucwebezelayo kuphela. Alukho uhlangothi lomlando wobukoloni olulula ngoba lupendwe ngemibala emihle. Ukuma lapho, ngakhumbula izinyawo zezingane ezijaha ibhola e-Dakar beach: izwe kufanele lenzenjani ukuze kusuka emlandweni wokuthathwa, ukuqanjwa, ukuphucwa, liphinde lithi "singobani"?
Impendulo yase-Senegal, imvamisa ayikona inkulumo, kodwa isidlo, inkomishi yetiye, umdlalo webhola. Emuva e-Dakar, ngadla i-Thiéboudienne endaweni yokudlela encane, inhlanzi, utamatisi, izaqathi, umdumbula nelayisi kubekwe esitsheni esikhulu esiyindilinga. Indoda eyayihlezi eduze yangibona ngisebenzisa isipuni kabi, yahleka yangikhomba ukuthi ngisebenzise isandla, ngigoqe ilayisi nenhlanzi kube yizicucu ezincane. Umabonakude wawuphinda umdlalo we-African Cup, ukuhlasela kufika ngaphambi kwebhokisi, wonke umuntu endlini yaphakamisa ikhanda kanyekanye. Ngaleso sikhathi, abantu ongabaziyo, izilimi, imithetho yetafula kwakungasho lutho. Ibhola lasihlanganisa okwesikhashana ekamelweni elifanayo, kuhle kwengathi uma ibhola lisagingqika, singayithola indlela efanayo.
I-Lake Retba elangeni ayifani ncamashi nasesithombeni. Abantu bendawo bathi, umbala wechibi uyashintsha ngezikhathi zonyaka, ngosawoti nangezinga lamanzi, ngezinye izikhathi ubomvana ngokusobala, ngezinye izikhathi unombala ophaphathekile wokumpunga. Kodwa okukhumbuleka ngempela akukhona umbala, kodwa usawoti. Abasebenzi bakasawoti baphakathi namanzi afinyelela okhalweni, befaka amakristalu esikebheni, esikhumbeni kugcotshwe ibhotela le-shea ukuvikela usawoti. Ogwini izinqwaba zikasawoti zimhlophe njengeqhwa, uma umoya uphephetha, izindebe ziba nosawoti. Kude kunabavakashi abangena emanzini bentanta, ukuhleka kumncane; abasebenzi bakasawoti baqhubeka nokugoba, ukunyakaza kwabo kuzinzile njengewashi. Le ndawo ikukhumbuza ukuthi izithombe zohambo zithatha umzuzwana owodwa, kodwa ukuphila kuphindaphindeka iminyaka eminingi. Ubuhle base-Senegal, buhlale buhlanganiswe nokusebenza, ukulinda, isineke.

Yingakho nendaba ka-Mané iba nesisindo esikhethekile lapha. Akayena ophume enyuvesi ecebile epakishwe kahle, kodwa ingane ephuma endaweni yasemakhaya yase-Senegal ethule, kusuka e-Tambacounda kuya e-Casamance. Lapho kukude nezibani, kodwa kuseduze nebhola. Umhlabathi obomvu wase-Bambali, ukuphikiswa komndeni, iminyaka eyishumi nanhlanu eya e-Dakar ukujaha iphupho, isivivinyo e-Génération Foot, amabusuku e-Champions League e-Liverpool, le ndlela uma ibhalwa nje njengendaba ekhuthazayo ilula kakhulu. Okubalulekile ngempela ukuthi ngemuva kokuduma wabuyisa imali emzaneni: isikole, isibhedlela, i-inthanethi, ingqalasizinda yomphakathi. Engxoxweni ye-Guardian, wachaza ukuthi kungani kwakufanele akhe isibhedlela, ngoba esemncane ubaba wakhe wagula, emzaneni kwakungekho sibhedlela, wathathwa wayiswa kwenye indawo, ekugcineni akazange aphile. Ngakho ibhola kuye aliseyona nje indlela yokuphakama komuntu siqu, kodwa yikhono lokubuyela ekhaya.
Angizange ngiye e-Bambali, kodwa emgwaqeni wase-Dakar ngabona isithunzi sayo. Umfana ohola ibhola esihlabathini, umzimba uye phambili, ukunyakaza kufana kakhulu no-Mané engena ngaphakathi kusuka kwesokunxele; izingane ezincane zimi zibuke, amehlo akhanya kuhle kwengathi zibuka ikusasa. Abathengisi, abashayeli, abanikazi bezindawo zokudlela lapho bekhuluma ngeqembu lesizwe, izwi labo alikona "bona," kodwa "thina." Igama lesidlaliso "Teranga Lions" linembile: i-Teranga ukungenisa izihambi, futhi kuwumphakathi; ingonyama wukuziqhenya, futhi kuyindlela yokuvikela indawo. Ibhola e-Senegal alikona ukuzijabulisa kwangempelasonto, liyisibopho somphakathi, wubunikazi, kuyindlela amadolobha nezigodi aqinisekisa ngayo omunye komunye.
Ngomunye ubusuku ngaphambi kokushiya i-Dakar, ngaphinde ngaya olwandle. Isibhakabhaka sasimnyama, eceleni kwenkundla kwakungekho zibani, izingane zazingafuni ukuyeka. Ibhola laligingqika ethunzini, ngezinye izikhathi liphephulwa umoya wasolwandle, ngezinye izikhathi likhahlelwa lingene emagagasini. Kude i-Atlantic Ocean yayimnyama, njengolwandle olulodwa ngaphandle komnyango e-Gorée Island; ngemva idolobha lalikhanya, njengokukhanya okuvela ezinqwabeni zikasawoti e-Lake Retba. Okungakhohlwa kalula ngohambo lwase-Senegal, akukhona ukuthi indawo ethile yinhle kangakanani, kodwa ukuthi uzobona kancane: leli zwe linikeza ubuhlungu, ukusebenza, ukungenisa izihambi nokuvelela ebholeni elilodwa ukuze lihumushe. Ucabanga ukuthi ulandela u-Mané, kamuva uthole ukuthi uMané umane nje akhulise izwi ngalokho i-Senegal ebesivele ikwazi: ibhola elikhahlelwa umuntu oyedwa, ekugcinini kufanele libuyele ezinyaweni zawo wonke umuntu.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.