🇸🇳 Senegal · Lions of Teranga

Senegal Akwantuo: Sɛnea Bɔɔl Pam Ɔman No Bom

Efi Dakar Mmɔntene Bɔɔl Bɔ, Goree Island Dinn Kɔsi Rose Ɔtade Nkyene Hann, Kenkan Teranga Gyata No

Senegal akwantuo nnyegye a edi kan no, ɛnyɛ asorokyɛ, na ɛnyɛ airport mfɛreɛ nso, na mmom, ɛyɛ bɔɔl a ɛbɔ ɔfasuo no dede. Kar no firi Blaise Diagne Airport rekɔ Dakar, na kwansoɔ nkyɛn abien no, baobab nnua ne atetesɛm board a mframa abɔ afitaa wɔ hɔ; sɛ wokɔ kuro no mu a, po mframa no yɛ nkyene mpofirim, na akwantuo nso nni hwee mpofirim. Taxi, nteaseɛnam, moto, aguadifoɔ ne nantefoɔ no te sɛ agorɔ a ɔhwɛfoɔ nni mu, na obiara pere hɔ, nanso wɔrentutu koraa. Anwummere wɔ Yoff Poano no, mmofra de wɔn ntaadeɛ abien yɛ goal, na wɔbɔ bɔɔl wɔ anhwea a ɛyɛ nwose so kɔsi sɛ ade bɛsa. Sare nni hɔ, kuo atadeɛ nni hɔ, na ɛkaa bɔɔl tete baako ne mmofra a wɔteɛ mu kɔsi sɛ wɔn nne paapae. Saa bere no, metee aseɛ sɛ, nea wɔfrɛ no bɔɔl bɔ + akwantuo no, wɔ Senegal no, ɛnyɛ 'hwɛ agorɔ baako na fa akwantuo kɔ,' na mmom, ɛyɛ efi bɔɔl baako mu kɔ ɔman baako mu.

Dakar mmɔntene bɔɔl bɔ no yɛ ntɛm, sɛ kuro no ahome. Bɔɔl no korokora fa kɔfe sotɔɔ nketewa no nkyɛn, fa mpofirifoɔ a wɔreyɛ asau no nan ase, na sɛ ɛkɔ kwansoɔ mfimfini a, driver no bɛbɔ horn tiawa, na abofra no de bɔɔl no san ba, na agorɔ no kɔ so. Obi hyɛ Mane nɔmba 10, obi hyɛ Koulibaly green ɔman kuo atadeɛ, na obi nso yɛ nanfoo. Sɛ wubisa wɔn nea wɔpɛ sen biara a, mmuaeɛ no nhyia da: Mane. Saa din yi wɔ Dakar no, ɛnyɛ nsoromma ho nsɛm, na mmom, ɛte sɛ ahintasɛm a wɔn nyinaa wɔ. Ɔtɔnfoɔ bi a ɔtɔn atadeɛ ka kyerɛɛ me sɛ, Mane firi Bambali a ɛwɔ anaafoɔ, na akyiri yi ɔkɔɔ Génération Foot wɔ Dakar, ansa na ɔrekɔ France, Austria, Southampton, Liverpool, 'nanso wamfiri ne fie da.' Sɛ ɔkaa asɛm yi a, ɔwosow atadeɛ no sɛnea ɛda hɔ pefee, sɛ ɔreyi ɔman frankaa akyerɛ.

Senegal - 达喀尔(Dakar)
Senegal · 达喀尔(Dakar)

Ade kyee no, mekɔɔ Goree Island, na bɔɔl bɔ nnyegye no, woyii no mpofirim. Efi Dakar port fa ferry no yɛ simma aduonu pɛ, nanso kuro dede no te sɛ po nsuo no atwa mu. Supɔw no so adan no yɛ pink-orange, yellow-fitaa, na bougainvillea no sensɛn ɔfasuo no ho ba fam, na ahɔɔfɛ no bɛyɛ sɛ ɛma obi ho yɛ no basaa. Ɛno akyi na wokɔ Maison des Esclaves, kɔ saa abotan dan a ɛba fam, ɛyɛ nwose, na ɛmu yɛ den no mu, na worehunu baabi a saa basabasa yi firi. Nea wɔfrɛ no 'Door of No Return' no kyerɛ Atlantic, na apon no akyi no, po no hyerɛn sɛnea ɛka obi ani. Atubraman abakɔsɛm biara nni hɔ a, sɛ wɔde ahosuo fɛ kyerɛw so a, ɛnhyɛ da. Sɛ megyina hɔ a, mprɛ pɛ, mekaee Dakar poano mmofra a wɔregye bɔɔl nantew nnyegye: ɛbɛyɛ dɛn na ɔman bi afiri abakɔsɛm a woyii wɔn, wɔtoo wɔn din, wɔgyee wɔn biribiara no mu asan aka sɛ 'yɛn ne hwan?'

Senegal mmuaeɛ no, mpɛn pii no, ɛnyɛ ɔkasa, na mmom, ɛyɛ aduane, tii kuruwa, agorɔ. Sɛ mesan kɔɔ Dakar a, medii Thiéboudienne wɔ aduane dan ketewa bi mu, nam, tomato, carrot, cassava ne ɛmo a wɔde asiesie wɔ plate kɛse kɛse mu. Opanyin a ɔte ɔpono foforɔ no hwɛɛ sɛ mekura atere no sɛ kwasea, na ɔseree de ne nsa yɛɛ me sɛ memfa me nsa, na memfa ɛmo ne nam mmɔ mu. Television so no, wɔrekyerɛ Africa Cup mfoni a wɔasan de aba, na sɛ attack no duu penalty area anim no, obiara a ɔwɔ dan no mu no maa ne ti so prɛko. Saa simma no, ahɔhoɔ, kasa, ɔpono so amanneɛ no nyinaa nni hwee. Bɔɔl bɔ no de yɛn hyɛɛ dan koro mu wɔ bere a yɛnhyɛ nhyehyɛe, sɛnea sɛ bɔɔl no da so pia a, yɛbɛtumi ahunu baabi koro a yɛbɛkɔ.

Rose Ɔtade no wɔ awia mu no nte sɛ mfoni a ɛda hɔ pefee. Mpɔtamfoɔ no ka sɛ, ɔtade no kɔla sesa wɔ bere, nkyene ne nsuo a ɛwɔ mu, na mprenpren no yɛ pink a ɛda hɔ, na mprenpren no, ɛyɛ rose gray a ɛyɛ mmerɛ kakra. Nanso nea ɛma obi kae no ampa no nyɛ ne kɔla, na mmom, ɛyɛ nkyene. Nkyene adwumayɛfoɔ no gyina nsuo a ɛdu wɔn asen mu, na wɔde shɛbet gu ɔkɔɔ mu, na wɔn were no, wɔsra shea butter pii sɛnea ɛbɛbɔ wɔn ho ban firi nkyene ho. Poano nkyene a wɔabobɔ no yɛ fitaa sɛ snow, na sɛ mframa bɔ a, ano nyinaa yɛ nkyene. Akyirikyiri no, nsrahwɛfoɔ bi hyɛn nsuo no mu refa so, na wɔn nserewa yɛ hare; nkyene adwumayɛfoɔ no kɔ so bɔ wɔn mu, na wɔn nneyɛɛ no gyina hɔ sɛ pendulum. Ha no, ɛma wo kae sɛ, akwantuo mfoni no twa simma bi, nanso asetena no yɛ mpempɛn ne mpempɛn. Senegal ahɔɔfɛ no, ɛne adwumayɛ, twɛn ne abotare bata daa.

Senegal - 玫瑰湖(Lac Rose)
Senegal · 玫瑰湖(Lac Rose)

Eyi nti na Mane anansesɛm no mu yɛ duru wɔ ha ara. Ɛnyɛ firi asikafoɔ adesuabea a wɔhyehyɛɛ no yie na wɔde baa wiase, na mmom, ɔyɛ abofra bi a ofiri Tambacounda kɔsi Casamance no, Senegal nkuraase a ɛyɛ komm no mu. Ɛhɔ ne hann no ntam ware, nanso ɛne bɔɔl bɔ no ntam yɛ bɛn. Bambali red asase, abusua a wɔsɔre tia, mfe dunum mu a wɔkɔɔ Dakar sɛ wɔrekɔhwehwɛ adaeso, Génération Foot trial, Liverpool Champions League anadwo, sɛ wɔkyerɛw saa kwan yi sɛ ɔhyɛ anansesɛm pɛ a, ɛyɛ hare dodoɔ. Nea ɛho hia ampa ne sɛ, sɛ ɔyɛɛ agodini a, ɔde sika san baa nkuraase: sukuu, ayaresabea, intanɛt, mpɔtam nneɛma. The Guardian nsɛmbisa mu no, wɔkyerɛɛ aseɛ sɛnea ɔyɛɛ ayaresabea, efirisɛ ne mmofraberem, n'agya yaree, na nkuraase no nni ayaresabea, enti wɔde no kɔɔ baabi foforɔ, na akyiri yi wamfata. Ɛno akyi, bɔɔl bɔ wɔ ne so nyɛ onipa a ɔrekɔ soro ɔkwan, na mmom, ɛyɛ tumi a wɔde kɔ fie.

Mankɔɔ Bambali, nanso mihuu ne sunsuma wɔ Dakar mmɔntene so. Abarimaa bi a ɔde bɔɔl wɔ anhwea so, ne nipadua kɔ anim, ne nneyɛɛ te sɛ Mane a ɔrekɔ inside firi left; na mmofra nketewa a wɔbɛn hɔ no de wɔn ani hwɛ, na wɔn aniwa hyerɛn sɛ wɔrehwɛ daakye. Aguadifoɔ, driver, aduane dan wuranom a wɔka ɔman kuo no ho asɛm no, wɔn kasa no nyɛ 'wɔn,' na mmom, ɛyɛ 'yɛn.' 'Teranga Gyata' no sɛn yɛ pɛpɛɛpɛ: Teranga yɛ ahɔhoɔgye, na ɛyɛ mpɔtam nso; Gyata yɛ ahantan, na ɛyɛ ɔkwan a wɔbɔ asase bi ho ban. Bɔɔl bɔ wɔ Senegal nyɛ dapɛn awieeɛ anigye, ɛyɛ asetena ntamgyinafoɔ, ɛyɛ identiti, ɛyɛ ɔkwan a kuro ne nkuraase fa hyɛ wɔn ho mu.

Anadwo a edi ansa na merekɔ Dakar no, mesan kɔɔ poano. Wiem no yɛɛ tuntum, na agoprama no nkyɛn nni nkanea, nanso mmofra no ampen sɛ wɔbɛgyae. Bɔɔl no korokora wɔ sunsum mu, na mprenpren no, po mframa no twa so, na mprenpren no, obi bo kɔ asorokyɛ line no mu. Akyirikyiri no, Atlantic no yɛ tuntum, sɛ ɛno ara na ɛyɛ po a ɛwɔ Goree Island apon no akyi; akyiri no, kuro no yɛ hyerɛn, sɛ Rose Ɔtade nkyene a ɛhyerɛn. Senegal akwantuo a ɛyɛ nkaeɛ pa ara nyɛ sɛ beaeɛ bi yɛ fɛ sɛn, na mmom, worehunu nkakrankakra sɛ: ɔman yi de yaw, adwumayɛ, ahɔhoɔgye ne anidasoɔ nyinaa ma bɔɔl baako sɛ ɛnkyerɛ ase. Wosusu sɛ worekyi Mane akyi, na akyiri yi, wohunu sɛ Mane kɛkɛ maa nea Senegal nim dada no yɛɛ den: bɔɔl a onipa baako bo no, ɛsɛ sɛ ɛkye a ɛsan ba obiara nan ase.

Discover more countries

Travel stories from other countries

← View all stories · Country travel guide