Natambolaki na nzela ya silika (Silk Road) mikolo sambo, nakuti ete Marco Polo (Marco Polo) alongaki kopesa mambu mingi te

Esika ya Registan (Registan) na Samarkand (Samarkand) na ngonga sambo na ntuku mitano na mpokwa ekoma na langi ya wolo oyo ozali kumona te liboso. Biliki ya mayi ya mazamba ya ndako mibale mpe misato ya kala ya mayi ya bulu ekotanga na kati ya kipya ya geometrie ya Islam, mpe ebanda kozwa moto ya mwini ya mpokwa. Mobali moko ya kala oyo atekaka mayi ya makomkomi alobaki na ngai na lingala ya mabe: 'Awa, bambula nkama motoba eleki, ezalaki esika ya koswana — bayekoli ya ndako mibale mpe misato ya kala bazalaki koswana na esika, teoloji, mwenge, matematiki, nyonso.' Mpe atiaki mungwa na kopo na ngai, mpe alobaki: 'Melaka. Mayi ya makomkomi na sukali te, mpo oyoka elengi ya nzela ya silika (Silk Road).'

Alobaki malamu. Mayi ya makomkomi na sukali te ezali na bololo ya makasi, lokola elengi ya biloko nyonso oyo ezali kolimwa na mabele oyo. Mpe motuna na ngai ezali: Nki etikali na nzela ya silika (Silk Road)?

Uzbekistan (Uzbekistan) ezali na bato koleka milio 36, ezali mboka ya bato mingi na kati ya Asia ya kati, mpe ezali moko ya bamboka mibale ya kati ya mokili oyo ezali na mabeli nyonso (mosusu ezali Liechtenstein (Liechtenstein)). Mpo na mboka oyo ezingami na mabeli, nzela ya silika (Silk Road) ezali kaka kala te — ezali elembo ya monene oyo mboka oyo ezalaki na mokili. Na mvu 2026, timu ya Bwale (timu ya mboka ya Uzbekistan) ekobima mbala ya liboso na ndaku ya mokili ya世界杯. Mpo na bato mingi ya football, oyo ezali mbala ya liboso oyo balukaka 'Uzbekistan ezali wapi?'

Mokolo ya liboto ezali ya Tashkent (Tashkent). Metro ya Tashkent (Tashkent) ezali kaka eloko ya kotambola te — ezali kala ya kala ya ntango ya Soviet (Soviet) na Uzbekistan (Uzbekistan). Etɛ́nɛ moko na moko ezali eloko ya mayele: Etɛ́nɛ ya Alisher Navoi (Alisher Navoi) ezali na bililingi ya bato ya mayele ya Asia ya kati na likolo, mpe etɛ́nɛ ya Kosmonavtlar (Kosmonavtlar) ezali na bililingi ya bato nyonso ya mwenge, longwa na Gagarin (Gagarin) tii na bato ya mwenge ya Uzbekistan (Uzbekistan). Moko ya bakengeli ya metro amonaki elongi na ngai ya mokili mosusu, atombolaki nsuki, mpe alingaki maboko — bato ya mboka bafutaka kadi, bapaya bafutaka te, oyo ezali mobeko ya kala ya Tashkent (Tashkent).

Mokolo ya mibale nazalaki na masini ya nzela ya mbangu oyo ekendaka na Samarkand (Samarkand). Biloko ya libanda ya fenetre ebongwani longwa na langi ya mbwa ya mboka tii na mpembe ya bilanga ya coton, mpe sima na langi ya mayi ya mabele ya Karakum (Karakum). Mobali moko ya bilenge avandaki pembeni na ngai, asalelaki programe ya kobalola minoko mpo na kotuna ngai ngai nalongwa wapi, mpe alakisaki na ngai na ndembo na ye bililingi ya nsango ya timu ya Uzbekistan (Uzbekistan) oyo ekoti na世界杯. 'Abdukodir Khusanov (Abdukodir Khusanov),' alobaki, atiaki mosapi na bililingi ya mobateli ya bilenge ya mvu ntuku mibale, 'azali kosakana na Lens (Lens). Bato ya France bayebi sikoyo Tashkent (Tashkent).'

Mokolo ya misato mpe ya minei ezali ya Samarkand (Samarkand) mpe Bukhara (Bukhara). Biliki ya bulu ya Samarkand (Samarkand) ezali na langi ya kufwa koleka bililingi — langi yango ezali lokola oyo ebimi na nse ya mbu ya Mediterranée (Mediterranean), kasi mwini ya Asia ya kati ekomisi yango ekawuka. Na engumba ya kala ya Bukhara (Bukhara), nabungaki ngonga misato. Mpo na engumba monene te, kasi mpo na kila ekuke ya mabaya oyo efungwamaka ezali lokola ekendaka na ntango mosusu. Moteki moko ya siliki avandaki na butiki na ye — siliki ya solo, oyo elongwaki na ngomba ya Fergana (Fergana), oyo etongamaki na langi ya motane ya mposo ya mwete — amonaki ngai natalaki siliki ya motane yango mingi, mpe alobaki: 'Oyebi, Marco Polo (Marco Polo) akomaki langi oyo te. Alobaki ete siliki ya Uzbekistan (Uzbekistan) ezali na ntalo moke, kasi akomaki motane te.'

Khiva (Khiva) ezali mokolo ya mitano. Engumba oyo ezingami na bamela ya mabele ya langi ya mayi ya mabele ezalaki pene ya kozala na bato te na mwini ya midi. Navandaki na elili ya ndako ya Kalta Minor (Kalta Minor), mobali moko ya kala ayaki malembe mpe avandaki pembeni na ngai. 'Bapaya bakoya na ngonga ya minei na mpokwa,' alobaki, 'na ntongo, Khiva (Khiva) ezali na ntango na yango moko.' Tuvandaki pene ya koloba te. Sima, atiaki mosapi na ndako moko ya football oyo ezalaki na ndembo ya langi ya Uzbekistan (Uzbekistan) mpe alobaki: 'Tala, esika yango ya football. Kala ezalaki etɛ́nɛ ya bampunda. Na ntango ya nzela ya silika (Silk Road), bato ya mombongo bapesanaki bampunda. Sikoyo, bilenge bazali kosakana football. Biloko oyo bapesanaka ebongwani, kasi nzela ezali kaka yango.'

Mokolo ya motoba elekaki na masini ya nzela ya butu — longwa na Khiva (Khiva) kino na Tashkent (Tashkent), koleka na ndelo ya esobe. Radio ya masini ezalaki kobimisa makelele ya mike, ezalaki kobeta banzembo ya kala ya Russe (Russe) na ndinga ya Asia ya kati. Na libanda, ntango mosusu mimbisi mpe mwinda moke emonanaki. Nabakisaki mambu oyo moteki ya siliki ya Bukhara (Bukhara) alobaki, langi ya wolo ya Samarkand (Samarkand), mpe kotala ya mokengeli ya metro ya Tashkent (Tashkent). Sima, nabimisaki na ndembo bililingi ya masano ya Abdukodir Khusanov (Abdukodir Khusanov) na France (France) — mobali moko ya bilenge ya Uzbekistan (Uzbekistan) ya mvu ntuku mibale na moko azali kosakana na France (France), kobeta, kozongisa, mpe kopesa bapasisi ya molai.

Mokolo ya sambo, nazongeli Tashkent (Tashkent). Mwini ezalaki na moto mpe ekawuka lokola mikolo sambo eleki. Kasi napesi mbongo te bililingi mpe biloko ya komema — napesi eyano ya motuna: Nzela ya silika (Silk Road) etikali 'eloko' te — kasi ebongwani kaka lolenge ya kozala. Bilei ya nsolo ekomi mombongo ya football, bisika ya bampunda ekomi bisika ya masini ya nzela ya mbangu, mpe siliki ekomi mikanda ya kopesa basani. Marco Polo (Marco Polo) alongaki kopesa te kaka langi ya siliki ya motane — alongaki kopesa te ete bato ya nzela oyo balongwaka te. Bakomisi kaka bampunda na masini, mpe bilei ya nsolo na football.