🇯🇴 Jordan · Vhaṱanganedzi
Nga tshifhinga tsha u fhedza tshisima tsha Petra (Petra), mutukana wa Bedouin (Bedouin) o nṋea tshai—o ri makhuluwe o vhona Lawrence (Lawrence)
U bva kha vhunzhi ha Templo ya Khazneh (Khazneh) u ya phandani ha lwendo
Nga tshifhinga tsha u fhedza tshisima tsha Petra (Petra), mutukana wa Bedouin (Bedouin) o nṋea tshai—o ri makhuluwe o vhona Lawrence (Lawrence)
Mita ya u fhedza ya Nḓila ya Nyoka (Siq). Nḓila i tsini ya mavhula i tshi fhedza 1.2 km yo fhira, yo vhulawa nga tshiṱirhedzwa—Templo ya Khazneh (Khazneh). I si kha zwifanyiso, i si kha tshifanyiso tsha National Geographic, i si kha filimi ya Indiana Jones—i hone, yo khethwa nga mufhira wa matshheloni u bva kha tshikhala tsha mavhula, hafu i na muvhala wa rosa la golidi, hafu i dzhena kha mufhira. Muthu ane a vha murahu kwanga o amba nga Luarabu (Arabic) 'Alhamdulillah'. Ndo ima fhethu, ndo vha na vhukhakhi u vhudza u fha fhela na u fha fhela.

Ndo sedza murahu Nḓila ya Nyoka (Siq)—nḓila ye nda tshimbila, yo takadzwa nga milenzhe ya mberi na milenzhe ya mberi ya mberi—ndo thoma u humbula uri zwo thoma hani.
Vhege dza raru dzo fhira, ndo dzula kha tshidulo tsha Beijing (Beijing) ndi tshi sedza mutambo wa World Cup Qualifiers. Tshigwada tsha Jordani (Jordan) tshi tshi tamba na muthu ane nda si humbule dzina lawe. Kha skrini ho vha na bhanela—'The Chivalrous' (Tshigwada tsha Vhathu Vha Vhuthu)—na folaga ye nda si vhone. Ndo si vhune uri Jordani (Jordan) i hune, uri vhathu vha amba luambo lufhio, uri tshigwada tshi itela uri tshi vhidzwe 'Tshigwada tsha Vhathu Vha Vhuthu'. Kha zwitulu zwa vhaendi ho vha hu na muthu a tshi imba nyimbo ya shango yo kundelaho, kamera yo sedza tshifanyiso tsha mufunzi wa Jordani (Jordan)—o khadza folaga ya tshitshavha ya tshivhudzi, tshivhudzi tshawe tshi tshi vhonala u vha na tshithu tshine nda humbula uri tshi vhonala fhedzi nga murahu ha u kunda mutambo. A thi humbule mvelelo ya mutambo. Fhedzi ndo humbula uri ndo vula browser, ndo ṅwala 'jordan travel'.
Amman (Amman) i dorobo yo fhasiwa kha miṅwe ya miṅwe ya miṅwe. Tshifhira tshi tshi bva tshifhofheni tshi tshi ya phandani, mufhiri o dzudzanya radio kha tshigwada tsha Lebanon (Lebanon) tshi tshi tamba nyimbo dza Fairuz (Fairuz), o shumisa software ya u shandukisa luambo a ri: 'Nḓila dza Amman (Amman) na u leluwa ha vhathu vha Jordani (Jordan) ndi tshithu tshithihi—dzi a vhingana, fhedzi dzi tshi swika. O nṋea fhethu ha tshisima tsha Hashem (Hashem)—fhethu ho vhulwaho u fhira miṅwedzi ya 60, a hu vhali, menu i na zwithu zwi raru fhedzi: hummus, falafel, na khaḓi. Mushumeli o kanda khaḓi kha tshidulo tsha pulasitiki, o amba nga Luarabu (Arabic) lwa u ṱavhanya. A tho pfa, fhedzi muthu ane a tshi tamba o sefa: 'U ri—u tshi fhedza u tshimbila, u amba.'

Matsheloni a ḓuvha ḽa vhuvhili nga tshifhinga tsha 6, ndo ima kha tshivhindi tsha Petra (Petra). Arali u tshi dzula fhedzi ḓuvha ḽiṅwe Jordani (Jordan), u tea u ṋea tshifhinga tshoṱhe Petra (Petra). Nḓila ya Nyoka (Siq) i na mupo wo fhambanaho kha mita dzoṱhe—tshivhindi hu na muhau wa vhaendi, u tshi ya tsini hu pfiwa fhedzi mupo wa mufhe na milenzhe yawe. Kha mavhula hu na zwitulu zwa kale zwa vhupo na zwiṅwe zwa mivhini, mavhula o khadzwa nga mupo na maḓi. Kha mita ya 800, mutukana wa Bedouin (Bedouin) a tshi fhira nga mberi, o ri: 'U tshi swika.'
Murahu ha u swika kha tshivhindi tsha Nḓila ya Nyoka (Siq), ndo dzula kha tshitepisi tshi tshi sedza Templo ya Khazneh (Khazneh). Vhaendi vha tshi ita zwifanyiso, vha tshi posa Instagram, vha tshi vhambedza maphepha a vhaendi. Muthu muthihi fhedzi a si tshi tshimbila—mutukana wa Bedouin (Bedouin) wa miṅwedzi ya 13 kana 14, o fukedza ṱhoho nga tshidulo tsha tshivhudzi tsha tshivhudzi, o tshimbila kha tshikhuwa. O nṋea tshifanyiso, o nṋea tshai yo fhisaho u bva kha tshikhuwa. 'Tshai ya minti,' o ri, 'u tshi tshimbila u tshi fhedza, maḓi a u vha nawo. Tshai yo takala, yo ṋewa shukela. Ndo vhudzisa uri o dzula tshifhinga tshingafhani Petra (Petra). O ri: 'Ndo dzula afho. Makhuluwe o dzula afho. O ri o vhona Lawrence (Lawrence).' O ṋea tshai, o sumbedza fhasi—tshitepisi tsha 800 tsha tshisima tsha vhupo—'Arali u tshi ya hone, tshimbila zwino. Tshisima tshi tshi fhisa.'
Nwedzi wa Wadi Rum (Wadi Rum) a u ṱoḓi u ṱalusa. Mufunzi wa Bedouin (Bedouin) o kanda nḓila ya jeep ya matsheloni kha muhovhe, o anetshela tshithu: vhathu vha murahu vha tshi dzula afho kha miṅwedzi ya 7, murahu wa murahu o ṋea muhovhe madzina maswa. 'Muhovhe a u shanduki,' o ri, 'fhedzi muthu a tshi sedza muhovhe u a shanduka. Ngauralo madzina a tea u shanduka. O ṋea tshidulo tsha mafura a muhovhe, o vhulunga tshidulo tsha mafura a muhovhe kha tshidulo tsha vhupo—tshithu tshithihi tsha vhathu tshi tshi vhonala kha 50 km—o sumbedza nḓila ya nwedzi: 'U vhona nḓila ya nwedzi, ri i vhidza 'milenzhe ya kamela'. Ndo sedza tshifhinga tshilapfu, ndo humbula uri dzina ḽi vhonala u vha ḽa ndeme u fhira 'Nḓila ya Nwedzi'.

Lwanzhe Lutshena (Dead Sea) a lu na mafhungo. U tshi dzhena, maḓi a u fhira, fhedzi u tshi linga u ima, u vhona u vha na u lemelwa u fhira tshifhinga tshoṱhe—muvhili woṱhe u tshi vha kha milenzhe. Ndo fhira mizuzu ya 15 ndi tshi fhira, ndi tshi sedza Israel (Israel) kha tshivhindi, ndi tshi sedza nḓila ya muhovhe ya Jordani (Jordan) murahu, ndi tshi linga u vhumba zwipida zwoṱhe zwa lwendo. Jordani (Jordan) i shango li si na mafura, fhedži li vhula vhaendi vha u fhira miliyoni ya raru. Tshifanyiso tsha yone ndi Petra (Petra), fhedzi muvhili wa yone ndi u leluwa. U leluwa u ita uri mavhula a vhe tshisima, muhovhe u vhe hayani, na vhaendi vha vhe tshithu tsha ndeme.
Ḓuvha ḽa u bva, ndo vhuya kha tshisima tsha kofi tsha Amman (Amman). Mune wa tshisima o nṋea tshifanyiso, o nṋea kofi ya Arabu (Arabic)—i si na shukela, i na mafura a kofi kha tshivhindi. O ṋea tshifanyiso tshawe kha tshidulo, o kanda tshidulo tsha tshidulo, o ri: 'Hone ndi Petra (Petra). U tshi vhuya. Ndo vhudzisa uri ndi itelani. O sumbedza tshifanyiso tsha tshigwada tsha Jordani (Jordan) tshi tshi vhonala kha tshidulo. 'Ngauri tshifhinga tsha mutambo wa Jordani (Jordan) u tshi swika, u tshi vhona.'
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.