🇯🇴 იორდანია · რაინდები

ჩემი ბოლო შუადღე პეტრაში (Petra), ერთმა ბედუინმა ბიჭმა ჩაი მომაწოდა - მან თქვა, რომ მის ბაბუას ლორენსი (Lawrence) უნახავს

მთელი მოგზაურობის უკუსვლა ალ-ხაზნეს (Al-Khazneh) სინათლიდან

ვიწრო ბილიკის ბოლო მეტრი. ვიწრო კლდის გასასვლელი ზუსტად 1.2 კილომეტრის შემდეგ მოულოდნელად იხსნება - ალ-ხაზნე (Al-Khazneh). არა ფოტოზე, არა National Geographic-ის გარეკანზე, არა ინდიანა ჯონსის ფილმში - ის ნამდვილად იქ არის, კლდის ნაპრალიდან ჩამომავალი დილის სხივით გაყოფილი შუაზე, ერთი ნახევარი ვარდისფერ-ოქროსფერია, მეორე კი ჩრდილშია ჩაფლული. ჩემს უკან ვიღაცამ არაბულად ჩაიჩურჩულა 'Alhamdulillah'. ადგილზე გავჩერდი, რამდენიმე წამით ვყოყმანობდი სუნთქვასა და სუნთქვის შეკავებას შორის.

შემდეგ უკან გავიხედე ვიწრო ბილიკზე - იმ კლდის გასასვლელზე, რომელიც ახლახან გავიარე, ორი ათასწლეულის ცხენისა და აქლემის ჩლიქებით გაპრიალებულზე - და დავიწყე ფიქრი, როგორ დაიწყო ეს ყველაფერი.

სამი კვირის წინ, პეკინში (Beijing) სკამზე ვიჯექი და მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო მატჩს ვუყურებდი. იორდანიის ნაკრები თამაშობდა მეტოქესთან, რომლის სახელიც არ მახსოვს. ეკრანზე გაიელვა ბანერი - 'The Chivalrous' (რაინდები) - და დროშა, რომელიც არ ვიცანი. არ ვიცოდი სად იყო იორდანია, არ ვიცოდი რა ენაზე ლაპარაკობდნენ იქ, არ ვიცოდი რატომ ეძახდა ეს გუნდი საკუთარ თავს 'რაინდებს'. ტრიბუნაზე ვიღაც მღეროდა ფსევდო ჰიმნს, კამერამ გადაიღო იორდანიელი გულშემატკივრის სახე - მას სახეზე ჰქონდა დახატული წითელი, თეთრი და შავი დროშა, თვალებში კი ისეთი რამ, რაც მეგონა მხოლოდ მატჩის მოგების შემდეგ ჩნდებოდა. მატჩის შედეგი არ მახსოვს. მაგრამ მახსოვს, რომ გავხსენი ბრაუზერი და ჩავწერე 'jordan travel'.

ამანი (Amman) არის ქალაქი, რომელიც შვიდ ბორცვზეა აშენებული. ტაქსი აეროპორტიდან გრაგნილ გზაზე ადიოდა, მძღოლმა რადიო ლიბანურ არხზე დააყენა, სადაც Fairuz-ის ძველი სიმღერები უკრავდა, შემდეგ კი თარჯიმნის აპლიკაციით მითხრა: 'ამანის გზები და იორდანიელების მოთმინება ერთი და იგივეა - გრაგნილი, მაგრამ ყოველთვის მიგიყვანს დანიშნულების ადგილამდე.' მან Hashem-ის რესტორანთან გამომაჩერა - ეს ადგილი, რომელიც 60 წელზე მეტია არ იხურება, მენიუში მხოლოდ სამი რამ აქვს: ჰუმუსი, ფალაფელი და ლავაში. მიმტანმა ლავაშის დასტა პლასტმასის სუფრაზე გადააგდო და სწრაფი არაბულით რაღაც თქვა. ვერ გავიგე, მაგრამ გვერდით მჯდომმა სტუმარმა გაიღიმა და თარგმნა: 'ამბობს - ჯერ ჭამე, მერე ილაპარაკე.'

იორდანია - Amman Citadel — იორდანია · Amman Citadel

მეორე დილით ექვს საათზე, პეტრას (Petra) შესასვლელთან ვიდექი. თუ იორდანიაში მხოლოდ ერთი დღე გაქვს, მთელი დრო პეტრას უნდა დაუთმო. ვიწრო ბილიკის ყოველი ასი მეტრი სხვადასხვა მიკროკლიმატია - შესასვლელთან ჯერ კიდევ ისმის ტურისტების ხმაური, ღრმად შესვლისას კი მხოლოდ ქარის ხმა და საკუთარი ნაბიჯები ისმის. კლდის კედლებზე ზოგჯერ ჩნდება უძველესი საკურთხევლებისა და სარწყავი არხების ნაშთები, ქვა ქარისა და წყლის მიერ კუნთების ფორმაშია გამოკვეთილი. დაახლოებით 800 მეტრზე, ჯორზე მჯდომმა ბედუინმა ახალგაზრდამ გამიარა გვერდით, შემობრუნდა და თქვა: 'ახლოს ხარ.'

ვიწრო ბილიკის ბოლოს მწვერვალის შემდეგ, საგანძურის (Al-Khazneh) პირდაპირ ერთ ქვის საფეხურზე ჩამოვჯექი. ტურისტები დაკავებულები იყვნენ ფოტოების გადაღებით, Instagram-ზე ატვირთვითა და გიდის წიგნის გვერდების შემოწმებით. მხოლოდ ერთი ადამიანი არ მოძრაობდა - ცამეტი-თოთხმეტი წლის ბედუინი ბიჭი, თავზე წითელ-თეთრი ნაჭრის შარფით, მიყრდნობილი ქვის სვეტს. მან შემომხედა, შემდეგ თერმოსიდან ცხელი ჩაი ჩამოასხა და მომაწოდა. 'პიტნის ჩაი,' თქვა მან, 'ასე შორს ახვედი, წყალი გამოგელია.' ჩაი ტკბილი იყო, ბევრი შაქრით. ვკითხე, რამდენი ხანია ცხოვრობს პეტრაში. მან თქვა: 'მე ყოველთვის აქ ვარ. ჩემი ბაბუაც აქ იყო. მან თქვა, რომ ლორენსი (Lawrence) უნახავს.' მან ჩაის ფინჯანი დადო და ქვემოთ ანიშნა - შორს, მონასტრის (Ad-Deir) 800 საფეხურისკენ - 'თუ იქ წასვლა გინდა, ახლავე გაემგზავრე. შუადღისას ძალიან ცხელა.'

ვადი რუმის (Wadi Rum) ღამის ცა არ საჭიროებს არანაირ რიტორიკას. ბედუინმა გიდმა ქვიშაზე ფეხით დახატა მეორე დილის ჯიპის მარშრუტი, შემდეგ კი მომიყვა ამბავი: მათი ოჯახი აქ შვიდი თაობაა ცხოვრობს, ყოველი თაობა უდაბნოს ახალ სახელს არქმევდა. 'უდაბნო არ იცვლება,' თქვა მან, 'მაგრამ ვინც უდაბნოს უყურებს, იცვლება. ამიტომ სახელებიც უნდა იცვლებოდეს.' მან აანთო ნავთის ლამპარი და კარვის გარეთ ჩამოკიდა - ერთადერთი ხელოვნური სინათლის წყარო ორმოცდაათი კილომეტრის რადიუსში - შემდეგ კი ირმის ნახტომისკენ გაიშვირა ხელი: 'ხედავ იმ ვარსკვლავთა ზოლს? ჩვენ მას 'აქლემის წამწამებს' ვეძახით.' დიდხანს ვუყურებდი და ვიფიქრე, რომ ეს სახელი ბევრად უფრო ზუსტია, ვიდრე 'ირმის ნახტომი'.

იორდანია - Dead Sea — იორდანია · Dead Sea

მკვდარ ზღვას (Dead Sea) ტალღები არ აქვს. შედიხარ, წყალი გიბიძგებს ზევით, მაგრამ როცა ცდილობ ადგომას, გრძნობ, რომ ჩვეულებრივზე მძიმე ხარ - მსოფლიოს მთელი გრავიტაცია ტერფებშია კონცენტრირებული. თხუთმეტი წუთი ვცურავდი წყალზე, ვუყურებდი მოპირდაპირე მხარეს ისრაელს (Israel), უკან კი იორდანიის უდაბნოს გზატკეცილს, ვცდილობდი ამ მოგზაურობის ყველა ფრაგმენტი ერთად შემეკრა. იორდანია არის ქვეყანა, რომელსაც ნავთობი არ აქვს, მაგრამ კარი ღია აქვს სამ მილიონზე მეტი ლტოლვილისთვის. მისი სავიზიტო ბარათი პეტრაა (Petra), მაგრამ მისი ჩონჩხი მოთმინებაა. ის მოთმინება, რომელიც ქვას ტაძრად, უდაბნოს სახლად, სტუმარს კი პატივად აქცევს.

გამგზავრების დღეს, ისევ ამანის (Amman) იმ ყავის მაღაზიაში დავბრუნდი. მეპატრონემ მიცნო, არაბული ყავა მომიტანა - უშაქრო, ძირში სქელი ყავის ნალექით. მან თითი ჭიქის პირიდან გადმოღვრილ ყავაში ჩააწო, მაგიდაზე პატარა წრე დახატა და თქვა: 'ეს პეტრაა (Petra). შენ კიდევ დაბრუნდები.' ვკითხე რატომ. მან კედელზე მიკრული იორდანიის ნაკრების მატჩების განრიგს ანიშნა. 'იმიტომ, რომ შემდეგ ჯერზე, როცა იორდანია ითამაშებს, შენ უყურებ.'

Discover more countries