🇿🇦 South Africa · Bafana Bafana
Tamsizzelt n Tefriqt n Wenẓul: Tameɣra d leḥzen deg yiwet n tizi
Seg tɣimit n tegzirt n Robben ar takurt n wezniq n Soweto, wali amek i d-terra Bafana Bafana tamurt d terbaɛt tikkelt nniḍen
Tamsizzelt n Tefriqt n Wenẓul, anda i tebda s tidet, mačči deg ufrag, mačči ula deg tazewwut n useklu n usensu mi d-twalid imezwura Adrar n Tḍeblit, maca deg teswiɛt iɣed teffeɣ tacebbakt ɣer tegzirt n Robben seg yiri n yilel. Aḍu n yilel n Cape Town d aqessiḥ, am yiwen n ufus i k-id-yettawin ɣer deffir. Deffir n tcebbakt, V&A Waterfront mazal tetteɛerriq s wudem, maca Adrar n Tḍeblit iɛeqqel s tɣimit s deffir n temdint, tagnut tgerrez-d seg tqacuct, am tazazra tamellalt i d-yettazzlen ɣef tafelwit n tferkiwin. Aneggar n terbaɛt yenna-d dakken tagnut-a ttwanɣar-itt "taḍeblit n tnegluft". Waliɣ-itt la tɣummu tamdint, dɣa dɣa fehmeɣ: ccbaḥa n Tefriqt n Wenẓul ur d-ttawaɛeffan ara leḥzen, maca ad d-teǧǧ leḥzen d tafukt ad ddren yiwen ɣer tama.
Ayen i d-iẓẓayen s waṭas deg tegzirt n Robben d tɣimit. Takamerit iɣed yeɛac Mandela mačči d tin i d-yettɛawanen s tmeẓriwt, d taqennayt, d talemmast, d tazeḍwelt, deg lqaɛa ala yiwen n welmun, deg teɣmert yiwen n yimɣar n uzzal. Inebgiten teddun-d sdat n tebburt, imeɛbad-nsen ttwafessusen-d. Aneggar n yimḥebsen n tsertit i yuɣalen d aneɛfaḍ, ur d-yessufuɣ ara leḥzen, yesselmad kan s wezru n tfelwit n yizemran, yenna-d dakken aṭas n yemdanen i d-yettwabḍen wallen-nsen deg tafukt. Mandela sakin yeffeɣ seg lḥebs, ur d-yerr ara snat n tmerwin d sebɛa n yiseggasen d tiririt, maca yerra-tent d tḍeblit n umeslay. Ayagi, mi t-id-tesliḍ, ad tḥssebḍ dakken d awal kan i d-ittwabdanen deg yidlisen n yimeqqranen, maca mi tebḍuḍ sdat n texxamt tameẓyant-nni, yettban-d am yiwen n wemdan i d-yerran yiwen n wergaz i yiɛerḍen: ur zmireɣ ara ad d-ǧǧeɣ lkarh ad ikemmel ad yesselḥu tamurt-a.

Mi d-uɣaleɣ ɣer Cape Town, initen n Bo-Kaap d ayen i k-id-ittawin seg uḥerraḍ. Leɛraya ddaw n wedrar n Signal ur d-talin ara aṭas, maca ixxamen yiwen ɣef wayeḍ ttecɛɛalen-d: azegzaw n tsekkurt, azeggaɣ n lwerd, awraɣ n limun, azegzaw n yilel, am wakken d yiwen i d-yebḍan tilelli d initen, i d-ittxeddmen ɣef yiwet n tebburt s yiwen n wexxam. Tinin-d dakken d amkan n Yemlayen n Ras Lekɛab, aṭas n lejdud-nsen i d-yettwawin s tnegluft n tmerrit ɣer Ras n Tisnaɣin. Qqaren-d dakken mi d-yeffeɣ uɣelluy n tnegluft n waklan, imezdaɣ zemren akken ad sɛun ixxamen-nsen iman-nsen, dɣa rran leḥyuḍ imellalen d initen i d-yettεicen s waṭas. Mačči i teẓriḍ ara k-id-tessefreḥ i yinebgiten, maca i ad d-tini i wemḍiq: tabburt-iw, tazewwut-iw, tudert-iw, akk ur ttwasefraḍent ara sɣur wayeḍ.
Maca Tefriqt n Wenẓul ur d-teǧǧi ara iman-is deg tneḍruft kan. Deg webrid ɣer Soweto, tiɣermin tiɛlayen n Johannesburg ttuɣalent-d s ddaw, ɣef yiri n webrid ttwabnan-d ixxamen n tferkit n uzzal, timiẓṛa n weẓmmum, yibeḥbiben n tmacint d leḥyuḍ n uklu. Vilakazi teɛemmeṛ, sdat n wexxam n Mandela llan yemdanen la zzuzun-d tafaṛin, deffir-sen, llan yigerdan deg wakal la ttmahalen takurt. Tiwwura n takurt d sin yizra, iqerra n wennar s lxil. Yiwen n weqcic ameẓẓan yelsa tafsa taqburt n Bafana Bafana, ddeqs n uɛerrḍaḍ ddaw uḍar-is, mi d-iɛedda yiwen, yuɣal-d ad iḍes. Ur ttaɛlamen ara am wakken d aɛeyyed, am wakken d ayen ilan: deg yiwen n wemkan i yennumren, ad d-rren tafekka i tɣawsa.
Leḥmala n Soweto ur telli d tafessast. Amkan n usmekti n Hector Pieterson yettwaḥbes, tiwlafin n yilemẓiyen n useggas 1976 mazal d ayen i k-id-iǧǧan bla awal. Tefriqt n Wenẓul d tamurt i d-yettɛicen tameddurt d lfeṛḥ deg yiwen n wudem, takurt n uḍar d nettat i d ubrid n wesfugel i d-yettɛawaden. Ur d-tesseɛraḍ ara iman-is am wakken imesli ur d-yelli, ula d nettat ur tɛaṭṭel ara ad d-terr iman-is ɣef weẓru n lǧarḥ. Mi d-tettḥuzzu takurt, aẓar, tutlayt, azref, amezruy, akk mazal llan, maca ɣas ma yella, llan tẓa n tmerwin n temrac iɣed yemdanen bɣan ad ssutɣen ɣer yiwen n umḍiq.

Tameddit ɣer Stellenbosch, timiẓṛa n ccṛab ad ak-d-sseknen Tefriqt n Wenẓul nniḍen. Deg teɣzut, tafat tettɣimi, iqemmimen n usɣaṛ, ixxamen n leḥyuḍ imellalen, tifeḍnin n ccṛab i d-ittwaɣeẓẓen s leḥsab, akk d ayen icbḥan am yiwen n ufaylu n Turuft taqburt. Deg lkas, Pinotage tesɛa rrayeḥa n ṭṭaba d yigumma n yini iberkan, deg tmerrit, iqeddamen mi d-fukken ass-nsen, tili-nsen tettwasegza s yiṭij i d-yettɣellin. Ccbaḥa n wadeg-a tettawi lǧarḥ n temyurit: tamtert, akal, iqeddamen, tawennaḍt n terkunt, akk teffren deg yiwen n ccṛab. Yiṭij i d-yettɣellin d alemmas, maca alemmas ur yelli d tiririt. Ayen i k-id-yewɛiṛen s waṭas deg Tefriqt n Wenẓul, d akken ur d-tebḍu ara taneḍruft d umezruy.
Deg yiḍ-nni, ɣef tferkiwin n timiẓṛa, yella umdan la iɣenni-d s leḥnana, yiri n lkas yessekkay-d yiwen n uɣanib n ddheb, am wakken d lǧarḥ taqburt i d-yettwaḥulfun s leɛqel.
Taṣebḥit nniḍen, ɣlin-d ɣef Adrar n Tḍeblit, tagnut tgerrez-d seg yiẓra, tamdint, tameẓyant, tegzirt n Robben d timiẓṛa n ccṛab n tmerrit akk ttwaɛeffan-d d yiwen n ufaylu ameqqran. Mi tebḍuḍ ɣef tqacuct n Adrar n Cape Town, ad d-tafeḍ yiwen n urar n tumert: ɣer tama d ilel, ɣer tayeḍ d tamdint, ɣer tayeḍ d amkan n lḥebs aqbur, ɣer tayeḍ d iḥallen n yiniten. Tiwsatin n tamsizzelt n Tefriqt n Wenẓul daɣen. Iwaɛeṛ ad d-tenniḍ kan d ccbaḥa, acku ɣer tama n ccbaḥa, tella targit n waram; iwaɛeṛ ula ad d-tenniḍ kan d leḥzen, acku ɣer tama n leḥzen, yella yal tikelt umdan i d-yettɣennin, iɣennun, i d-yesseɛrran usefli n weẓmmum, i d-yettḍewwiren takurt ɣer yiṭij i d-yettɣellin.

Ihi, mi d-yewweḍ isali n Ukrwas n Umaḍal 2026, Bafana Bafana kecmen ɣer 32 n yimeqqranen, ur d-yewɛeṛ ara fell-i ad d-ɛeqleɣ dakken tamurt-a ad d-tesɛerriq am wakken yuɣal-d trisiti. Takurt n uḍar n Tefriqt n Wenẓul tella tettwafares seg wennar n umaḍal s apartheid, tella daɣen deg talliyin ɣezzifen n tɣimit, tuffɣa d usesmel. Maca tameddit-nni, tineglufin, ṭaksiyan, aṛadyu d yiḥuna tameẓyant n yiḥemmel n wuccen deg Soweto, akk ssutɣen-d yiwen n yisem. Tuɣalin n Bafana Bafana mačči d amaynut n wenkum kan, tella am yiwen n wawal n tmurt i d-yettɛeṭṭalen: mazal dinna, nezmer ad nexseṛ aṭas n yiseggasen, maca ur d-yezmir ara ad d-neqqim i lebda.
Sakin, deg wezniq n Cape Town, mlaleɣ yiwen n unehhar n tmacint yelsa tafsa n terbaɛt n tmurt. Yenna-d dakken Ukrwas n Umaḍal 2010 yessekna amaḍal Tefriqt n Wenẓul, 2026, 32 n yimeqqranen-a, d nettat i d-yerran Tefriqt n Wenẓul ad d-twali iman-is. Sdat n tazewwut, ixxamen n yiniten n Bo-Kaap ɛeddan-d s tazzla, tagnut n Adrar n Tḍeblit tebda-d tgerrez-d s ddaw. Yessuli lḥeṣṣ n uṛadyu, amekkaṛ d win i la yettɛawaden lbut aneɣlab, taɣect-is d tin i d-yerẓan. Ur fhimeɣ ara ameslay n Zulu d Teglizit i d-yemlalen, maca fhimeɣ aḍsa-nni.
Mi d-ffɣeɣ seg Tefriqt n Wenẓul, deg yixef-iw mačči d yiwen n wemkan, maca d yiwen n ugerru n yiwudam i d-yettemɛawanen: tɣimit n Robben i d-yeǧǧan deg yiwen, initen n leḥyuḍ n Bo-Kaap i d-yessawalen s uɛeggu, ifassen n yigerdan n Soweto i d-yettḥussun takurt deg wakal, lkas n ccṛab n Stellenbosch i d-yeggran, d tagnut n Adrar n Tḍeblit i la tɣummu tamdint. Tefriqt n Wenẓul mačči d amkan fessusen, maca d yiwen n wadeg i k-id-yessanayen ad terẓeḍ. Ad d-tesseɣreɣ i yiminig yiwen n tɣawsa: amɛawan mačči d akken ad tettuḍ ayen iɛeddan, maca d akken, mi i d-temmektiḍ-d ayen iɛeddan, mazal iɛeḍḍeḍ ad d-tesɛeddiḍ takurt ɣer win yellan ɣer tama-k.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.