🇨🇻 Cape Verde · Blue Sharks
Cape Verde Meɖoa Gbe Le Anyigbatatawo Dzi O—Etsana Le Morna Ƒe Kawo Dzi
Geɖe Atlantik-ƒukpo ƒuƒu aɖe me to eƒe hadziɖi me
Yameʋu la dze le Praia Airport le Santiago Ƒukpo dzi, eye Cape Verde medoa gbe na wò kple xɔ gãwo o. Le fesre la godo: togbɛ sẽŋu siwo kple yaƒoƒo ƒuƒlu kple dzadzɛ. Nusi ɖe fiana be nede go le afi siae nye gbeɖiɖi aɖe si nana nènya afisi nèɖo—ɣeɖuɖu. Atsu tsitsi aɖe nɔ anyi le gli kpui aɖe dzi, wòle gitare xoxo aɖe ƒoƒom. Atitsãƒutsi le eƒe kawo me; eƒe ɖoɖo mele blibo o, gake eƒe ʋiʋi la le eteƒe.
Cesária Évora ƒe gbe dona tso taksidzatɔ ƒe radio me. Eku le ƒe 2011 me, gake le Cape Verde la, eƒe gbe wɔa ɖoɖo wu yameʋu ɖesiaɖe. Taksidzatɔ la tsɔ eƒe alɔmegbe fia radio la eye wògblɔ nya aɖe le Pɔtugigbe si kpe ta kple Kreol—nyemese nya ɖesiaɖe o, gake mese dadãtɔtɔ le eme. Morna, egblɔ. Emegbe etrɔ gbeɖiɖia ɖe dzi.

Cape Verde nɔ anyi kilometa 570 le Senegal ƒe ɣetoɖoƒe le Atlantik-ƒua me, ƒukpo ewo siwo nye dzobato, ame siwo ƒe xexlẽme nye 600,000. Dukɔa sɔ gbɔ ale gbegbe be anyigbatata geɖe le xexeame meɖe dzesii gɔ̃ hã o. Gake ne èse morna kpɔ le afi aɖe—haŋlɔdɔnua ma si nɔa dziƔula si le Pɔtugal fado kple Brazil samba dome—èle be nànya be teƒe sia mate ŋu asɔ gbɔ o.
Le nye ŋkeke gbãtɔ ƒe zã le Mindelo ƒe tatsyɔƒe la, meyi bar aɖe si woyɔna be Cafe Musica me. Xɔa ƒe gliwo katã nye Cesária Évora ƒe foto xoxo aɖe, bɔluha aɖe si le nutoa me ƒe foto, kple nuɖuɖu ŋɔŋlɔ aɖe si woŋlɔ kple asi: Cachupa, tɔmelã meme, grogue rum. Hadzila la nye nyɔnu si xɔ ƒe blaene, afɔdada, eƒe ŋkuwo nye. Gitare ƒe ɣeɖuɖu trɔ gbeɖiɖia le yaƒoƒo si me tsi le la me, gake ame aɖeke mebu eŋu o. Tɔdzikpɔlawo tɔ dzikpɔkpɔ eye wotɔ ɖe atsiaƒu ƒe gli la ŋu be woase. Ɖevi aɖe bɔbɔ nɔ ʋɔtrunyuia nu wòkpɔ—le eƒe afɔwo gbɔ la, bɔlu xoxo aɖe.
Ŋkeke si kplɔe ɖo la, meyi Pico do Fogo. Le afɔwo te: dzobato yibɔ, si sẽ eye wòle bɔbɔe, nye afɔkpawo ƒome le kevi yibɔ sue gbɔm. Mɔfiala la gblɔ be dzobato la ʋu nya le ƒe 2014 me hetsɔ kɔƒewo eve gblẽ, gake kɔmenɔlawo katã trɔ gbɔ vɛ. 'Míaƒe ƒukpoe nye esia,' egblɔ. 'Dzobato la nye aƒelika si kpɔa dziku—gake mèʋuana le aƒe o le esia ta be aƒelikawò kpɔ dziku o.' Tso afi si nye susu dome, kpɔ Atlantik-ƒua la, mese gɔme na nu si wònye be nanye ƒukpo ƒuƒu si me tsonu mele o zi gbãtɔ—le esime ŋkuwo kpɔ ale gbegbe la, naneke meli o negbe atsiaƒu kple atsiaƒu bɔ ɖe ko.

Le Santa Maria Beach dzi le Sal la, ɖeviwo ƒo bɔlu kple afɔdada. Bɔlu la nye xoxo, eƒe lãme kpa, gake ale si wotsɔna le wo nɔewo si la ɖi morna bubu. Ŋutsua ɖeka ƒe awudziwui bibɔ dzi xɔlɔ̃ ʋuʋu aɖe le eƒe megbe—menye Messi alo Ronaldo o, ke boŋ Ryan Mendes, Cape Verde dukɔa ƒe bɔluha me ŋgɔgbevi. Efia awudziwuia: 'Wodzi le Mindelo. Abe míawo ene.' Mele etsɛ o la, Blue Sharks ƒe flaga aɖe ʋaʋa faa le ƒutakpe aɖe tame.
Nuɖuɖu nye safui mamlɛtɔ. Cachupa—nuɖuɖu si woda blewu kple bli, ayi, amagbewo, kpakple tɔmelã alo lã—no dɔdɔm tso ga ade le ŋdi ma me. Le asime la, nyɔnuwo nɔ zikpui kpuiwo dzi wole bli ɖem kple akpata si ŋku mate ŋu alé do o. Wono Kreol, eye woɖea ko wo nɔewo le esi. Nyɔnu tsitsi aɖe si le amagbewo dzram de cachupa gbogbowi aɖe nam, xe feaɖeke mele eŋu o. 'Va, ɖe kpɔ,' egblɔ blewu le Pɔtugigbe me. 'Cape Verde ƒe dzedze hiãa ɣeyiɣi.' Mezã gaƒoƒo afã nu ɖua gbogbowia, eye mese egɔme be menye nuɖaɖa ŋue wònɔ nu ƒom tsoe o.
Le ŋdi si dzi medzo la, metrɔ yi Cafe Musica le Mindelo. Womeke baa hâ o. Atatsyɔ̃tsyaƒu la tsi foto xoxo si le ʋɔtrudzɔnu la dzi. Le etsɛ la, tɔdziʋu ƒe gbe aɖe ɖi le tatsyɔƒea. Atsu tsitsi aɖe si le eƒe avu zɔm tso afi sia va yi, kpɔm be mele Cesária Évora ƒe foto la kpɔm, eye wòtɔ. Le Eŋlisigbe me egblɔ be: 'Ènya eƒe nya siwo ŋlɔ ame wu? Sodade—lɔlɔ̃nu si me nɔnɔme aɖeke mele o.' Emegbe eyi edzi le eƒe mɔzɔzɔ dzi. Metɔ ɖe tatsyɔƒe si me ame aɖeke mele o la ŋgɔ eye kpata la, mese morna ƒe gɔmesese blibo la: Cape Verde menye dukɔ si woate ŋu aɖe fia le anyigbatata dzi o. Woate ŋu ade dzesii to gbeɖiɖu, to dzedze, to atsiaƒuƒu me. Abe sodade ŋutɔ ene—ènya be ele afi ma, gake màte ŋu agblɔ nɔnɔme si le eŋu o.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.