🇨🇻 Kape Verde · Imureg-n-Waẓru
Cape Verde Ur Isawal Ara Ɣef Tkarḍiwin—Tεum ɣef Yizḍan n Morna
Akcem ar urgabeg agaman s uẓawan-is
Asafag yessers deg Praia Airport ɣef tegzirt n Santiago, d Cape Verde ur k-yessewham s lebni iεlayen. S beṛṛa n tzewwut: idurar iwraɣen, aẓu d akiwan. Ayen akk i k-d-yemmalen anda i tersed, yettas-d mi ara teffɣed seg tmacint — imesli. Aεeggal sεan lḥal yettγimi ɣef yiwen n lḥaḍ, yettεawad ɣef yiwen n snitṛa aqbur. Lεin n yilel tella deg yizḍan; usewwel ur yεawaded ara, maca aẓawan d nṣaḥ.
Tawect n Cesária Évora teffγed seg uṛadyu n taksi. Temmut deg 2011, maca deg Cape Verde tawect-is tikkas akk snat n tikkal yal asegwas. Aneḥhaṛ yessiwel s uṛadyu s tmert-is yenna-d kra s Tbuṛtuglit i d-yetteddun d Takriyulit — ur fhimeɣ ara yal tawalt, maca fhimeɣ zzux deg-s. Morna, yenna-d. Sinna yessali taṣṣuṭ.

Cape Verde tezga-d azal n 570 ikilumitren deg temnaḍt n umalu n Senegal deg Ugaraw Aṭlasi, mraw n tegzirin ituranin, azal n 600,000 n yimezdaɣen. Tamurt zzaret imi aṭas n tkarḍiwin tiweḥranin ur t-ssebɣarent ara ula d aεeggen. Maca ma yezrin fell-ak tesliḍ i morna anda i tella — taẓuri-nni n leḥzen i yettεallaqen ger n fadu taburtuglit akked samba tabṛazilit — tẓerrḍ belli wemkan-a ur yezmir ara ad yili d ameẓẓi.
Deg yiḍ tameddit-inu tamezwarut deg usaggu n Mindelo, kecmeγ ar yiwen n uxerban isem-is Cafe Musica. Leḥyuḍ ttlint-d d isefka n warrac n Cesária Évora, tawlaft n tbuγalin tadigant, akked uγewwaγ i d-yuran s ufus: Cachupa, tasrest i yeẓẓanen, aεeqqi n grogue. Acennay d tameṭṭut deg tallit n kuzet iseggasen, teks adukkan, tiṭṭaṭin tuddment. Izḍan n snitṛa ttbeddilen teγmert-nsen deg uẓu n trekkit, maca ula d yiwen ur yehric. Ixeddamen n usaggu ḥebsen aεemmuḍ n yimrinen, ttεekkazen ɣef leḥyuḍ n yilel ad slen. Agrud yeqqim deg tewwurt la yettmuqqul — ɣer yiḍaṛṛen-is, tacaεurt i yersan.
Azekka nni ddan-d s Pico do Fogo. Ddaw yiḍaṛṛen-iw: lava taberkant, tasaṛit yerna terked, iseddi n tsebbad-inu ssuffuγen-d ajeγlal iqeddec. Imehli yenna-d belli aburkam aneggaru yufeγ deg 2014, yesseγli snat n tuddarin, maca qrib akk imezdaγen uγalen-d. 'Tagi d tegzirt-nneγ,' yenna-d. 'Aburkam yettili am γeṛs aεdaw-nneγ — maca ur tettεεadda ara akken kan imi aεdaw-ik yergagi.' Seg wezgen n ukabar, sεeddawt n tewwut ɣef Ugaraw Aṭlasi, fhimeɣ i tikkelt tamezwarut d acu ay d tanummi n yigraw n tegzirin war tagara — seg was i geẓriren, ala ilel d wayeḍ.

Deg Santa Maria Beach deg Sal, arrac ttsedtiyen tacaεurt s yiḍaṛṛen n tsebba. Tacaεurt tella d taqburt, iclem-is meẓẓiy-it, maca wamek i t-ssaweḍen tεeddi tella am tẓuri-nniḍen n morna. Yiwen n weqcic lqah-is tebḥat yesεa uṭṭun ɣef tallunt — ur yelli d Messi neγ d Ronaldo, maca d Ryan Mendes, amεeddi n tbuγalin taγelnawt n Cape Verde. Yessiwel ɣer tqendart: 'Ilul deg Mindelo. Am nekni.' Ur yeβεid ara, tacεayalt n Blue Sharks tettbeγiγi s ddaw n wezru ɣef yiwen n usebtar deg weftis.
Ucci d tasarut taneggarut. Cachupa — d uṛumin n sekkin yettwaran si zik, d urti, yifayen, tazegzut akked tselma neγ aksum — yella la yettεebba seg 6 n ṣṣbeḥ. Deg wezzenz, tilawin ttγimint ɣef iγersawen yettwazdaren, ssekciment d urti s wawal ur neẓri s tiṭ. Ttmeslayent s Takriyulit, tikkelt ar tayeḍ ttalint deg taḍsa. Tawart tameqrant i d-yessinuzuyen tazegzut teyya-yi-d tamkelt tameẓẓayt n cachupa, war leḥsab. 'Ayyaw, qrib,' tenna-d s Tbuṛtuglit s lemεani. 'Lbenna n Cape Verde yeḥwaǧ-as akud.' Qeddeε azgen n usaεa ad akemmele tamkelt-inu, fhimeɣ belli ur tettεaraḍ ara ɣef tseggast.
Deg ṣṣbeḥ n tuffγa, uγaleγ ɣer Cafe Musica deg Mindelo. Axerban mazal ur teldi ara. Aẓu n yilel yettγimi ɣef yiwen n warrac aqbur ɣef tewwurt. Seg lbeεd, ṣṣut n uεemmuḍ n ubabu-nniḍen yessuffeγ deg usaggu. Aεeggal sεan lḥal la yessiseḥbib aqjun-is, iεedda, iy-iwala la ttmuqquleγ ar warrac n Cesária Évora, yeḥbes. S Teglizit yenna-d: 'Tessened taεebbaṛt-is akk tettyussan? Sodade — assunfu ur nesεi talγa.' Sinna ikemmel abrid-is. Bdiγ zdat usaggu d ilem, sudden fhimeγ talγa timekkust n morna: Cape Verde ur telli d tamurt i yezmer ad yettwaglem s tkarḍa. Tettwaglem kan s yimesli, s lbenna, s waẓu n yilel. Am sodade s timmad-is — teẓrid belli tella, maca ur tzemred ad d-tinid anda ay telli talγa-s.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Netherlands
Canals, railways, and Oranje match nights.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.