Ìrìn-àjò Switzerland: Fi Etí Rẹ fún Ìpele Yìnyín, Agogo Ilé Ìṣọ́ àti Òpópónà Irin

Ohun àkọ́kọ́ tí ìrìn-àjò Switzerland bá dé, kì í ṣe ojú, bíkòṣe etí. Ní òwúrọ̀ kùtùkùtù lẹ́bàá Adágún Zurich, ìkùukùu dàbí ìpele wàrà tí kò tíì dàpọ̀, ó ń léfòó lórí omi, ọkọ̀ kò tíì lọ, àwọn pákó ibi ìdúró kọ́kọ́ dún lábẹ́ ẹsẹ̀ mi. Lókè, ọkọ̀ iná ń kọjá lórí afárá, àwọn kẹ̀kẹ́ irin ń lọ lórí ọ̀nà, wọ́n ń mú ohùn mímọ́ jáde; àwọn ife kọfí ń kọ́ ara wọn nínú ilé kọfí, ohùn wọn kéré bí ẹni pé wọ́n ń bẹ̀rù láti da omi láàmú. Switzerland kò dákẹ́, ó kàn ń fi ohùn kọ̀ọ̀kan sí ipò tí ó tọ́, tó bẹ́ẹ̀ tí ènìyàn fi yára dín ohùn rẹ̀ kù nígbà tí ó bá dé.

Mo wọ ọkọ̀ irin ní Ibùdókọ̀ Àárín Zurich láti yípadà sí Bern, ìkéde ibùdókọ̀ ń sọ èdè Jẹ́mánì, lẹ́yìn náà Faransé, lẹ́yìn náà Ítálì àti Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn èdè mẹ́rin kì í ṣe àwọn àmì aláwọ̀ mèremère lórí ìwé ìgbékalẹ̀ arìnrìn-àjò, wọ́n wà nínú afẹ́fẹ́ ní tòótọ́. Nígbà tí ilẹ̀kùn ọkọ̀ bá pa, etí rọba "pùfù" kan, ó fi ariwo ìlú sílẹ̀ lẹ́yìn. Lẹ́yìn fèrèsé, àwọn pápá koríko, adágún àti àwọn ìlú kéékèèké dàbí ẹni pé a gé wọn sí àwọn ìwọ̀n déédé, olùṣàyẹ̀wò ń bọ̀, ìṣísẹ̀ rẹ̀ dúró ṣinṣin bí ẹ̀rọ ìwọ̀n orin.

Ilú àtijọ́ Bern dàbí aago kan tí ó lè dún. Ọkọ̀ iná ń lọ lẹ́bàá àwọn àgọ́, ní àwọn ibi tí ó tẹ̀, ó ń mú ohùn gígùn jáde, odò Aar lábẹ́ afárá gbé ohùn náà sókè, ó tún gbé e padà sí ògiri iyanrìn. Nígbà tí Aago Zytglogge bá dún, ohùn àwọn fọ́tò arìnrìn-àjò dúró fún ìṣẹ́jú kan; lẹ́yìn náà, ohùn kẹ̀kẹ́, ohùn àwo, ẹ̀rín àwọn ọmọdé tí ń lé bọ́ọ̀lù tún tàn kálẹ̀. Mo rí ẹ̀wù ẹgbẹ́ Switzerland nínú fèrèsé ilé ìtajà kékeré kan, àwọ̀ pupa náà kì í ṣe àwọ̀ àṣàyẹyẹ, ó dàbí àwọ̀ òrùlé Bern lẹ́yìn òjò, ó fìdí múlẹ̀, ó kó ara rẹ̀, ṣùgbọ́n ó ṣòro láti má ṣàkíyèsí.

Ohùn Interlaken bẹ̀rẹ̀ sí dàgbà sókè. Nígbà tí ọkọ̀ irin bá sún mọ́ àfonífojì, ohùn àwọn kẹ̀kẹ́ ń padà bọ̀ láti ògiri àpáta, bí ẹni pé o jókòó nínú ilé ìtàgé àdánidá. Ní òpin pápá koríko, ẹnìkan ń mura parachute, aṣọ náà ń fẹ́, "sísìsìsí" kan máa kọ́kọ́ dún, lẹ́yìn náà àwọn ìdè máa dún, olùkọ́ni máa kígbe àṣẹ, gbogbo ènìyàn ni a óò gbé sókè. Àwọn arìnrìn-àjò lórí ilẹ̀ gbé orí wọn sókè láti wò, wọn kò tíì ké, wọ́n kàn gbọ́ àwọn okùn tí ń gé afẹ́fẹ́. Ìrísí ibí yìí rọrùn láti yà fọ́tò, ṣùgbọ́n ohun tí ó wà pẹ́, ni ohùn parachute nígbà tí ó bá kúrò lórí ilẹ̀.

Ọkọ̀ irin òwúrọ̀ sí Jungfrau dáàbí ẹni pé ó ń gbé etí àwọn ènìyàn ìlú sókè díẹ̀díẹ̀. Ọkọ̀ ehin ń jẹ orí òkè, irin ọ̀nà àti ehin ń mú ohùn rírẹlẹ̀ jáde; ṣáájú kí wọ́n tó wọ abẹ́ ilẹ̀, fèrè ké kékeré kan, bí ẹni pé ó ń rán àwọn ènìyàn létí láti gba gíga lọ́kàn. Nígbà tí a dé Jungfraujoch, afẹ́fẹ́ ń fẹ́ lórí yìnyín, ohùn rẹ̀ tẹ́ẹ́rẹ́ sì tutù, gbogbo ènìyàn yóò dín ohùn wọn kù. Ohun tí ó pariwo jù ní ibi gíga jù ti Europe kì í ṣe ìyìn, ó jẹ́ èémí ara ẹni, àti ohùn agbádà tí ó di líle.

Àwọn pápá ẹran Alps fi ohun èlò orin mìíràn kún Switzerland. Agogo màlúù ń dún láti òkèèrè, àwọn tí ó rẹlẹ̀ dàbí ìlù igi, àwọn tí ó ga dàbí àwọn ife gíláàsì tí ń kọ́ ara wọn; nínú ilé wàràkàṣì, ìkòkò bàbà ti ń rú, ooru ń mú kí àwọn fèrèsé kún fún ìkùukùu. Àwọn ọmọdé lẹ́bàá ọ̀nà ń gbá bọ́ọ̀lù, bọ́ọ̀lù kọlu ògiri igi ó sì padà sí pápá koríko. Ní àkókò yẹn, mo lóye ìdí tí ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè Switzerland fi ní ìlù kan tí kì í yára: kì í ṣe pé wọn kò ní ìtara, ṣùgbọ́n wọ́n ti mọ bí a ṣe ń kọ́kọ́ gbọ́ ààyè. Ààbò, ìgbábọ́ọ̀lù, ìpadàsẹ́yìn, ìtẹ̀síwájú, dàbí agogo màlúù lórí òkè, wọ́n jìnnà tàbí súnmọ́, ṣùgbọ́n gbogbo wọn wà lórí ìpele kan náà.

Ọkọ̀ Glacier jẹ́ ohùn ìsàlẹ̀ Switzerland. Láti Zermatt sí Ìlà-Oòrùn, ọkọ̀ ń wọ abẹ́ ilẹ̀, ó sì ń jáde sórí àwọn afárá gíga, fèrèsé gíláàsì ń fi àwọn àfonífojì, abúlé àti ìpele yìnyín hàn ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ. Nígbà tí àwọn kẹ̀kẹ́ bá kọjá àwọn ibi ìsopọ̀, ìró náà kì í ṣe ariwo, ó dàbí ẹni pé ẹnìkan ń lu ìlù ńlá nínú òkè; àwọn ife nínú ọkọ̀ oúnjẹ ń kọ́ ara wọn, àwọn arìnrìn-àjò yóò dá ọ̀rọ̀ wọn dúró. Ọkọ̀ irin Switzerland sábà máa ń gbà ìyìn fún ìpéye, ṣùgbọ́n nígbà tí o bá jókòó nínú ọkọ̀ Glacier nìkan ni wàá lóye pé ìpéye lè ní ìmọ̀lára. Ó mú kí jíógíráfì má ṣe jẹ́ ìyàtọ̀ gíga lórí máàpù mọ́, ó di ọ̀nà tí ara lè gbọ́.

Nígbà tí a bá ń sọ nípa Nati, ó ṣòro láti má sọ nípa Granit Xhaka. Àwọn ènìyàn ìta sábà máa ń pè é ní agbábọ́ọ̀lù àárín líle, ṣùgbọ́n nígbà tí mo ń ronú nípa rẹ̀ nínú ìrìn-àjò Switzerland, ohun tí mo rántí ni Basel àti ìró àdàlú ti ẹkùn èdè Jẹ́mánì Switzerland. Xhaka bí sí Basel, ìtàn ẹbí rẹ̀ so mọ́ Balkans, iṣẹ́ rẹ̀ ti dàgbà nínú àṣà bọ́ọ̀lù Jẹ́mánì; nínú rẹ̀ kì í ṣe ìdánimọ̀ kan ṣoṣo, ó jẹ́ àdàlú Switzerland tòótọ́. Switzerland ní àwọn èdè ìjọba mẹ́rin: Jẹ́mánì, Faransé, Ítálì, Romansh, ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè náà kì í ṣe ẹgbẹ́ kan tí ń sọ èdè kan. Nínú yàrà ìwọṣọ, àwọn orúkọ, ìlú ìdàgbàsókè, ìṣíkiri ẹbí àti èdè pápá ń dàpọ̀, wọ́n sì di ìgbábọ́ọ̀lù kan lábẹ́ ààmì pupa àti funfun.

Ife-Ẹ̀yẹ Àgbáyé 2026 jẹ́ ti Àríwá Amẹ́ríkà, USA, Canada àti Mexico ni yóò gbàlejò; ṣùgbọ́n bọ́ọ̀lù Switzerland ní ìmọ̀lára "agbàlejò" àjèjì kan. Níbi gbogbo tí ó bá lọ, ó dàbí ẹni pé ó kọ́kọ́ ṣètò àwọn ìlà pápá, àkókò àti ọ̀nà, kí ó tó bẹ̀rẹ̀ eré. Fún àwọn arìnrìn-àjò náà, ó rí bẹ́ẹ̀: Switzerland kò ní kí ọ́ wọlé pẹ̀lú ariwo, ó fi ọkọ̀ irin tí ó péye, àwọn àmì ọ̀nà tí ó ṣe kedere, agogo adágún àti ìró ọkọ̀ irin òkè mú kí o rọra gbà pé a ti gbà ọ́. Kì í ṣe orílẹ̀-èdè agbàlejò, ṣùgbọ́n ó mọ bí a ṣe ń gba àlejò; kì í ṣe àwọn aláfẹ́ tí ó pariwo jù, ṣùgbọ́n ó lè sọ pápá àjòjì di ìlù tirẹ̀.

Ṣáájú kí n tó lọ, mo padà sí Adágún Zurich. Ìkùukùu ti tú díẹ̀, adágún hàn ní àwọ̀ fàdákà, ẹni tí ń sáré òwúrọ̀ kọjá lẹ́bàá mi, bàtà rẹ̀ ń rìn lórí òkúta. Lókè, agogo ṣọ́ọ̀ṣì dún, ohùn ọkọ̀ iná tún dún léraléra, bí ìlú ti ń ti ìlẹ̀kùn ìkẹyìn fún arìnrìn-àjò. Àní ohùn àpótí tí ń yí lórí àwọn àlàfo òkúta náà dàbí ẹni pé ó ń rán mi létí láti rọra, láti tún gbọ́ ìrìn-àjò yìí. Mo rò pé, ohun tí ó ṣe pàtàkì jù ní ìrìn-àjò Switzerland kì í ṣe bí Matterhorn ṣe rí, tàbí bí ṣokoléèti ṣe dùn, ó jẹ́ pé orílẹ̀-èdè yìí kọ́ ọ láti fi etí rẹ dá jíógíráfì mọ̀: fèrè ọkọ̀ irin Jungfrau, agogo màlúù Alps, ọkọ̀ iná Bern, ohùn ìsàlẹ̀ ọkọ̀ Glacier, ìró àwọn ẹkùn èdè mẹ́rin, àti ohùn ẹ̀wù pupa náà tí ń dán àdákẹ́ nínú ogunlọ́gọ̀.