🇳🇱 Netherlands · Oranje

Uhambo lwase-Netherlands: Isifundo sesikhala ngaphansi kwezinga lolwandle

Kusukela emiseleni yase-Amsterdam kuya enkundleni yase-Breda, imizila yamanzi neyomhlabathi iyavuleka

Ukusa kwase-Amsterdam, kwakuyisiqalo esihle kakhulu salohu hambo lwase-Netherlands. Emiseleni kwakusanomswakama wasebusuku, ngaphansi kwebhuloho kukhona isikebhe esihamba kancane, umsindo wamanzi unamathela ezitheni. Ngokungazelelwe, inkundla encane eseceleni yaveza umsindo wokushwibeka kwebhola, izipikili zezicathulo zahlikihla utshani bokwenziwa, ibhola lagingqika laya ocingweni, umfana ogqoke ijezi eliwolintshi welula isandla walibuyisa. Insimbi yebhayisikili yadlula ngemva kwakhe, umsindo wesigwedlo, umsindo wamabhuleki, ukuhleka konke kwaxubana. I-Netherlands ayikuphi kuqala isithombe sekhadi, ikubeka ohlelweni olusebenzayo: amanzi ahamba eceleni, abantu bagibela ogwini, ibhola lifuna indlela yokuphuma esikhaleni esilinganiselwe.

Ekuhambeni kuleli zwe, kuyasheshe ukuthi uqaphele ukuthi "ukuhlaba" akukhona isimo sendawo esilula, kodwa kuwumklamo wokuphila. Isikhumulo sezindiza i-Schiphol singaphansi kwezinga lolwandle, amadolobhana amaningi ancike ezivikelweni, eziteshini zokumpompa nasemiseleni ukugcina omile. Izinga lamanzi eceleni komgwaqo lithule njengezilinganiso, kodwa likhumbuza umuntu: umhlabathi ongaphansi kwezinyawo akuwona owemvelo. Abantu base-Netherlands abathathi amanzi njengesitha, kodwa bayawahlela umzila, bazishiyele izindlu, imigwaqo, utshani nezinkundla zebhola. Ukuphila ngaphansi kwezinga lolwandle, kufana nokuzilolongela ukulawula ibhola okwenziwa nsuku zonke.

Umzila wamanzi ubheke enyakatho, isivikelo i-Afsluitdijk sibhala lokhu kuzilolonga njengomugqa oqondile ongamakhilomitha angu-32. Ngakwesobunxele kukhona ulwandle i-Wadden olunolaka, ngakwesokudla ichibi i-IJsselmeer elivinjelwe ukuba yichibi, umoya usuka olwandle uphephetha unqamula, amajazi abantu akhukhumala njengeziseyili. Ukuma esivikelweni ubuke imibala ehlukene yamanzi ezinhlangothini ezimbili, uzoqonda ukuthi izivikelo azikona nje izimangaliso zobunjiniyela, kodwa futhi ziyisimemezelo sesikhala: ulwandle lungaba lukhulu, kodwa abantu bangakwazi ukudweba umugqa. Okuhle kakhulu nge-Netherlands akukhona ukubukeka, kodwa ukwakha ubuhle phezu kwendlela enembile yokukhipha amanzi.

Umzila womhlabathi uwunikwa amabhayisikili. Imigwaqo ebomvu inqamula amadolobha, izigodi namasimu, njengolunye uhlelo lwemithambo yegazi. Izivakashi zase-Amsterdam zivame ukwethuswa yizinsimbi zamabhayisikili, kodwa abantu base-Netherlands bagibela ngokuhlala kahle, isandla esisodwa sibambe isiteringi, esinye siphethe izimbali, ikhofi, noma sihola izingane. Lapha, ibhayisikili alikona ezokungcebeleka, kodwa kuwukukhetha kwedolobha ngesikhala: izimoto ziyanceda, abantu bagcina isivinini, ukuphila kucindezelwe ngesilinganiso esifanele. Uzothola ukuthi ukwakhiwa kwemigwaqo yase-Netherlands kufana nendlela abadlala ngayo ibhola, kuncane amandla, kukhulu ukubuka ngaphambili.

Lomuzwa ucacile kakhulu e-Utrecht. Umsele i-Oudegracht awukhona nje isigaba esisodwa sokubuka, ngaphansi eceleni kwamanzi kukhona izindawo zokudlela nezinqolobane, imigwaqo iqhubeka ngaphezulu, abantu baphila njengezigaba ezimbili zedolobha elifanayo. Ntambama ngahlala esikhumulweni semikhumbi ngiphuza ikhofi, ngabuka oweta ethwala ithileyi ephuma emnyangweni, phezulu kukhona ibhayisikili elidlula ematsheni, ezinyaweni kukhona umsila wesikebhe unyakazisa amagagasi kancane. Amadolobha ase-Netherlands awagijimi ukwenza yonke into ibe isicaba, kodwa ayasigoqa isikhala esilinganiselwe, basongele abantu abanezivinini ezahlukene.

I-Giethoorn iguqula lobu budlelwano bamanzi nomhlabathi. Umnyango lapha ubheke emseleni, izikebhe zivamile njengamabhayisikili kwezinye izindawo. Isikebhe esincane sisuka ogwini, isigwedlo kuqala sicindezela kancane emanzini, bese siphumuza ngesigamu sesigqi, isigqi sokugwedla sihamba kancane kunasedolobheni. Uphahla lomhlanga lubonakala emanzini, amabhuloho enziwe ngokhuni awela kancane, izivakashi zikhuluma ngokuzenzakalelayo ngamazwi aphansi. Isikebhe sidudula izitshalo zasemanzini, ngacabanga ngokubekezela kwabantu base-Netherlands ngesikhala: akukhona ukwenza imigwaqo ibe banzi, kodwa ukuthola omunye umzila phezu kwamanzi.

E-Rotterdam, umoya uba bukhali ngokungazelelwe. Ngaphansi kophahla olukhulu lwe-Markthal, umdwebo wezithelo wehla ophahleni, izitolo zinamashizi anosawoti, ikhekhe elimnandi nekhofi elimunyu konke kuhlangana ebusweni. Lapha akukho ukukhanya okuthambile okunjengase-Amsterdam, kuningi isibindi sokwakha kabusha ngemva kwempi: izindlu eziyizigaxa zime zitshekile, ibhuloho i-Erasmus liwela umfula i-Maas, izimakethe, izindawo zokuhlala, ezokuthutha konke kugoqiwe esakhiweni esisodwa. I-Rotterdam ikutshela ukuthi umuzwa wesikhala wase-Netherlands awukona owamadolobha amadala nemisele kuphela, kodwa futhi ungowesibindi sokuqala phansi.

Ukuya eningizimu e-Breda, umsindo webhola usondela. UVirgil van Dijk wazalelwa lapha, idolobha alikukhulu, kodwa linomoya oqinile wenkundla. Umbala ophuzi nomnyama we-NAC Breda uvela emawindini amabhawa, amadoda amadala aphethe ubhiya exoxa ngesivikelo, izingane zizilolongela ukumisa ibhola esigcawini. I-Breda ayizithengisi njengekhaya lesihlabani, kodwa yenza umuntu aqonde ukuthi kungani u-Van Dijk efana nesivikelo esihambayo: akagijimi ukuvimba konke, kodwa ugcina indawo lapho amanzi ezofika khona, ugcina isikhala lapho abahlaseli bafuna ukugijima khona.

Nakhu futhi engikuthande kakhulu ekubukeni ibhola e-Netherlands. U-Gakpo uphuma ohlelweni lwe-PSV Eindhoven, lapho edlala ibhola uhlale efana nokubona kusengaphambili isikhala sesigamu somzuzwana ozayo; u-Van Dijk yena uhlela isiphithiphithi ngaphambi kwebhokisi libe yimigqa eminingana ecacile. Izwe uma kusukela ebuntwaneni lifunde ukulwa namanzi ngesikhala, kanjani ukwenza amabhayisikili, izikebhe, abantu, izindlu zihlalisane endaweni encane, abadlali balo mhlawumbe bayaqonda kangcono ukuthi isikhala asikho ngokwemvelo, kodwa siyadalwa, sibikezelwa, sithathwa ngesinyathelo ngesinyathelo.

Kamuva ngabona iqembu labafana abagqoke amajazi e-PSV ngaphandle kwesiteshi sase-Eindhoven, benza amapali ngezikhwama zabo, bedlala abathathu kuthathu esigcawini. Igama lika-Gakpo lamenywezwa, hhayi ngokumemeza okunjengezihlabani, kodwa njengabantu bendawo bekhumbula ingane eyahamba kude nomphakathi. UVan Dijk naye, amandla akhe awakona awomzimba kuphela, kodwa yikhono lokufunda isimo ngokuthula. Ubuhle bebhola lase-Netherlands, buhambisana kahle namadolobha ase-Netherlands: kuqala ubuka lapho amanzi eya khona, bese unquma ukuthi ibhola liyaphi.

Ngaphambi kokushiya i-Netherlands, ngaphinde ngabuyela emiseleni yase-Amsterdam. Amanzi ntambama ayemnyama, izibani zamabhayisikili zakhanya ngokulandelana, inkundla encane ekude yaphinde yaveza loyo msindo ohlanzekile wokushwibeka kwebhola. Kukhona abantu abahamba ogwini, isikebhe esidlula ngaphansi kwebhuloho, izingane zimisa ibhola eceleni kwezinyawo zilinde abangane ukuthi bagijime. Ngaleso sikhathi, umzila wamanzi nomzila womhlabathi wahlangana phambi kwamehlo ami. Okungakhohlwa kalula ngohambo lwase-Netherlands akusona isizinda esithile, kodwa yilokho leli zwe elihlala likubonisa: uma umhlaba ungakuniki isikhala esanele, ungasebenzisa izivikelo, amasondo, imisele nokudlulisa, ukudala isikhala kabusha.

Discover more countries

Travel stories from other countries

← View all stories · Country travel guide