🇳🇱 INetherlands · Oranje
Uhambo lwase-Netherlands: Isifundo sesithuba ngaphantsi komphakamo wolwandle
Ukusuka kwimisele yase-Amsterdam ukuya kwibala lase-Breda, iindlela zamanzi nezomhlaba ziyavuleka
Intsasa yase-Amsterdam, yayisesona siqalo sihle kakhulu solu hambo lwase-Netherlands. Emiseleni kwakusenomswakama wasebusuku, phantsi kwebhulorho kukho isikhephe esihamba ngokucothayo, isandi samanzi sinqumeka ezitena. Ngequbuliso, ibala elincinci elisecaleni laveza isandi sokukhaba ibhola, izikhonkwane zezihlangu zakhuhla ingca eyenziweyo, ibhola yaqengqeleka yaya kwi-wire fence, umfana onxibe ijezi e-orenji wolula isandla wayibuyisa. Intsimbi yebhayisikile yadlula emva kwakhe, isandi sokubhexa, isandi sokuqhotsa, ukuhleka konke kuxubene. I-Netherlands ayikuphi kuqala iposikhadi, ikubeka kwisistim esisebenzayo: amanzi ahamba ecaleni, abantu bakhwele elunxwemeni, ibhola ifuna indlela yokuphuma kwisithuba esilinganiselweyo.
Ekuhambeni kweli lizwe, uyakhawuleza ukuqaphela ukuba "ukuthe tyaba" ayisiyimeko nje yomhlaba, kodwa luyilo lokuphila. Isikhululo seenqwelomoya i-Schiphol singaphantsi komphakamo wolwandle, iidolophana ezininzi zixhomekeke kwiindonga zokukhusela, kwizikhululo zokumpompa nakwimisele ukugcina zomile. Umphakamo wamanzi ecaleni kwendlela uthule njengesikali, kodwa ukhumbuza umntu: umhlaba ongaphantsi kweenyawo awungowemvelo. Abantu base-Netherlands abawathathi amanzi njengotshaba, kodwa bayawahlela umzila, bazishiyele izindlu, iindlela, ingca kunye namabala ebhola. Ukuphila ngaphantsi komphakamo wolwandle, kufana nomthambo wokulawula ibhola owenziwa yonke imihla.
Indlela yamanzi iya emantla, udonga lwe-Afsluitdijk lubhala lo mthambo lube ngumgca othe ngqo weekhilomitha ezingama-32. Ngakwesobunxele kukho ulwandle i-Wadden olunomsindo, ngakwesokudla kukho i-IJsselmeer evalelwe ukuba libe lichibi, umoya usuka elwandle uphephetha unqumle, amabhatyi abantu akhukhumala njengeeseyile. Ukuma eludongeni ubuke imibala eyahlukileyo yamanzi kumacala omabini, uya kuqonda ukuba izindonga azikona nje izimanga zobunjineli, kodwa zikwaisimemezelo sesithuba: ulwandle lungaba lukhulu, kodwa abantu bangakwazi ukuzoba umgca. Eyona nto intle nge-Netherlands ayikobuhle, kodwa kukwakha ubuhle phezu kwengqiqo echanekileyo yokukhupha amanzi.
Indlela yomhlaba inikwa iibhayisikile. Iindlela ezibomvu zinqumla ezidolophini, ezilalini nasemasimini, njengenye inkqubo yeethambo zegazi. Abakhenkethi base-Amsterdam badla ngokukhwankqiswa ziintsimbi zeebhayisikile, kodwa abantu base-Netherlands bakhwele bekhululekile, isandla esinye sibambe isiteringi, esinye siphethe iintyatyambo, ikofu, okanye umntwana. Apha, ibhayisikile ayisiyonto yokuzonwabisa, kodwa lukhetho lwedolophu ngesithuba: iimoto ziyanceda, abantu bagcina isantya, ubomi bucinezelwe kumlinganiselo ofanelekileyo. Uya kufumanisa ukuba, uyilo lweendlela zase-Netherlands lufana nendlela abadlala ngayo ibhola, kuncinci amandla, kuninzi ukujonga kwangaphambili.
Olu luvo lucace ngakumbi e-Utrecht. Umsele i-Oudegracht awunalo nje inqanaba elinye lokubukela, ngezantsi emanzini kufihlwe iindawo zokutyela kunye neendawo zokugcina, izitrato ziqhubeka ngaphezulu, abantu baphila njengemigangatho emibini yedolophu enye. Emva kwemini ndahlala esikhumulweni seenqanawa ndisela ikofu, ndabukela oweta ephethe itreyi ephuma komnyango, ngaphezulu kukho ibhayisikile edlula kwilitye, ezinyaweni kukho umsila wesikhephe unyakazisa amaza kancinci. Iidolophu zase-Netherlands azigijimi ukwenza yonke into ibe sicaba, kodwa ziyasonga isithuba esilinganiselweyo, zigobele abantu abanezantya ezahlukeneyo.
I-Giethoorn iguqula obu budlelwane bamanzi nomhlaba. Umnyango apha ubheke emseleni, izikhephe zixhaphakile njengeebhayisikile kwezinye iindawo. Isikhephe esincinci sishiya unxweme, isibhexo kuqala sicofa kancinci emanzini, emva koko siphumle ngesiqingatha sesingqi, isingqi sokubhexa sicotha kakhulu kunasedolophini. Uphahla lweengcongolo lubonakala emanzini, iibhulorho zomthi ziwela ngokulandelelana, abakhenkethi banciphisa amazwi ngokungazi. Isikhephe sityhala izityalo zasemanzini, ndacinga ngomonde wabantu base-Netherlands ngesithuba: ayikokwenza iindlela zibe banzi, kodwa kukufumana enye indlela phezu kwamanzi.
E-Rotterdam, umoya uba bukhali ngequbuliso. Phantsi kophahla olukhulu lwe-Markthal, umzobo weziqhamo uhla ophahleni, ezitendini ivumba letshizi elinetyuwa, ubumnandi be-waffle kunye nokukrakra kwekofu konke kuhlangana ebusweni. Apha akukho kukhanya okuthambileyo okunjengase-Amsterdam, kuninzi isibindi esishiywe kukwakha ngokutsha emva kwemfazwe: izindlu ze-cube zime zithambekile, ibhulorho i-Erasmus iwela uMlambo i-Maas, imarike, izindlu, izothutho zifakwe kwisakhiwo esinye. I-Rotterdam ikuxelela ukuba, imvakalelo yesithuba yase-Netherlands ayiphelelanga nje kwiidolophu ezindala nakwimisele, kodwa ikwanaso isibindi sokuqala ngokutsha.
Ukuya emazantsi e-Breda, isandi sebhola sisondela. UVirgil van Dijk wazalelwa apha, idolophu ayikho nkulu, kodwa inomoya ozinzileyo webala. Umbala otyheli nomnyama we-NAC Breda uvela kwiifestile zebar, amadoda amadala aphethe ibhiya exoxa ngokuzikhusela, abantwana baziqeqeshela ukumisa ibhola ebaleni. I-Breda ayizithengisi njengekhaya lenkwenkwezi, kodwa yenza umntu aqonde ukuba kutheni u-Van Dijk efana nodonga oluhambayo: akangxami ukuvimba yonke into, kodwa uthatha indawo apho amanzi aza kufika khona, uthatha isithuba apho abahlaseli bafuna ukubaleka khona.
Nantsi ke into endiyithande kakhulu ekubukeleni ibhola e-Netherlands. U-Gakpo uphuma kwinkqubo ye-PSV Eindhoven, xa edlala ibhola usoloko ebona kwangaphambili isithuba somzuzwana ozayo; u-Van Dijk yena uhlela isiphithiphithi ngaphambi kweboxi libe yimigca emininzi ecacileyo. Ilizwe ukuba ukususela ebuntwaneni lifunde ukulwa namanzi ngesithuba, ukwenza iibhayisikile, izikhephe, abantu, izindlu zihlalisane kwindawo encinci, abadlali balo mhlawumbi bayaqonda ngcono ukuba isithuba asenzeki ngokwemvelo, kodwa siyilwayo, siqikelelwa, sithathwa ngenyathelo ngenyathelo.
Emva kwexesha ndabona iqela labafana abanxibe iijezi ze-PSV ngaphandle kwesikhululo sase-Eindhoven, besebenzisa iibhegi zabo njengeentsika, bedlala abathathu ngabathathu ebaleni. Igama lika-Gakpo lakhwazwa, hayi ngokumemeza okufana neenkwenkwezi, kodwa njengabantu basekuhlaleni bekhumbula umntwana owayehambile wemka ebumelwaneni. U-Van Dijk ngokunjalo, amandla akhe awawomzimba kuphela, kodwa sisakhono sokufunda imeko ngokuzolileyo. Ubuhle bebhola lase-Netherlands, buhambelana kanye needolophu zase-Netherlands: kuqala uqwalasele ukuba amanzi aya phi, emva koko ugqibe ukuba ibhola iya phi.
Phambi kokuba ndihambe e-Netherlands, ndaphinda ndabuyela emiseleni yase-Amsterdam. Amanzi angorhatya ayemnyama, izibane zeebhayisikile zivutha ngokulandelelana, ibala elincinci elikude laphinda laveza eso sandi sicacileyo sokukhaba ibhola. Kukho abantu abahamba ngaselunxwemeni, kukho isikhephe esidlula phantsi kwebhulorho, kukho abantwana abamisa ibhola ezinyaweni zabo belinde abahlobo babo ukuba babaleke. Ngelo xesha, indlela yamanzi nendlela yomhlaba zavala phambi kwamehlo. Into engalibalekiyo ngohambo lwase-Netherlands ayisiyo ndawo ithile, kodwa yile nto eli lizwe lihlala liyibonisa: xa ihlabathi lingakuniki isithuba esaneleyo, unokusebenzisa izindonga, amavili, imisele kunye nokudlulisela, ukudala isithuba ngokutsha.
Discover more countries
Travel stories from other countries
Cape Verde
Trace an archipelago through morna music.
Curacao
Where Caribbean sun meets Dutch gables.
Uzbekistan
Finding modern answers on the Silk Road.
Jordan
Tracing backward from Petra's light.
Haiti
Coming home through a footballer's eyes.
DR Congo
City to river to rainforest to lava.
Iraq
Babylon is still there. Why is no one going?
Qatar
A real receipt for 24 hours in Doha.
Switzerland
Reading lakes and mountains by rail.
Morocco
Medinas, Atlantic wind, and Sahara dunes.
South Africa
From Table Mountain to Soweto and Kruger.
Japan
A bullet train arriving exactly on time.
Senegal
Teranga, sea wind, and yellow shirts.
Korea
KTX trains, palaces, and red match nights.
Ivory Coast
Lagoons, cocoa, and orange shirts.
Norway
Fjords, railways, and a north waiting for goals.
Uganda
The Nile, gorillas, and The Cranes.