🇳🇱 Pays-Bas · Oranje

Luendu lua Pays-Bas: Dilongesha dia buloba budi panshi kua mbû

Kufuma ku misulu ya Amsterdam kushala ku tshibambalu tshia football ya Breda, njila ya mayi ni njila ya buloba bienda pankatshi

Diba dia dituku ku Amsterdam, ndi luendu lua Pays-Bas luvua luanjibue bimpe. Pabuipi ne musulu, muvua ne tshisùkù tshia butuku, panshi pa tshibuelu tshia mabue bwato buvua bupita bukidi-bukidi, dîyì dia mayi divua diakake ku kibambu tshia brique. Tshianana, ku tshibambalu tshia football tshia pabuipi, dîyì dia kusenda bolo diakafuma, bianza bia bivuala biakanyema panshi pa matu a tshisuku, bolo yakende ku ndambu ya tshipese, ka muana kavua kafuadile kivuala kia orange wakayisenda. Dîyì dia baiskeli diakapita ku nyuma kua baiskeli mukuabo, dîyì dia bwato, dîyì dia frein, ditweka — bionso biasangakane. Pays-Bas kenaku kupesha kifanini bua kuya, udi wakakwata ku diboko, wakubula mu tshitudilu tshidi tshienza: mayi pabuipi, bantu ku makasa a baiskeli, bolo idi isengela njila mu buloba bukese.

Ku luendu mu ditunga edi, bukidi udi wumvua nanku 'kufuama' kena bua anu dibungu, kadi ndi dilongesha dia muoyo. Aéroport ya Schiphol idi panshi kua mbû, miji ivule idi yikaleshibue kudi bintu bia kujikila mayi, bipupe bia kusenda mayi, ni misulu. Mayi a panshi pa njila alele bu tshimanyinu, kadi aleja muntu: buloba budi panshi kua makasa bena bua anu muntu mupite. Bana ba Pays-Bas kena babange mayi bu muena kudikengesha, kadi bamupa njila, bakashiya nzubu, njila, matu a baiskeli, ni bishibambalu. Kuikala ne muoyo panshi kua mbû, ndi bu match ya kusenda bolo idi ishala pankatshi pa dituku.

Njila ya mayi ku nord, Afsluitdijk udi wenza dilongesha edi bu munkolola wa kilomètres 32. Ku lumonso, Waddenzee udi ne makasi a mbû, ku lunene, IJsselmeer udisanguluke bu diamba, lueleketa lufuma ku mbû, bivuala bia muntu bibomba bu voile. Kuimana ku dikunza dia mayi, kumona mabala a mayi asangukane, udi wumvua nanku dikunza dia mayi kena anu bua bintu bia bualu ne bualu, kadi ndi dîyì dikole dia buloba: mbû idi mua kuikala munene, kadi muntu udi mua kukela munkolola. Tshidi tshia diakalenga kua Pays-Bas kena lua kunanga, kadi lua kukasha kunanga panyi pa tshitudilu tshia mayi tshia bua bine.

Njila ya buloba idi ilekelangana kudi baiskeli. Njila ikùnzè ipita mu cimenga, bifuko, ni matu, bu miselu mikuabo. Banayi ba luendu ku Amsterdam badi babuika kudi dîyì dia baiskeli, kadi bana ba Pays-Bas badi bayanga bua kupelela, tshianza kimue kudi baiskeli, tshikuabo tshidi tshisende malua, kafè, muna. Ku koku, baiskeli kena tshia kulela, kadi ndi cimenga tshisangula buloba: baiskeli ipita, bantu bakolesha lusenduki, muoyo udimikibue mu tshiena tshilengele. Udi wumvua nanku, kusangula njila kua Pays-Bas ni mudimu wabu wa football bua kulela: bungi bua kukolesha kupuupuka, bungi bua kumona kumpala.

Tshidi tshiumvua ku Utrecht tshidi pabuipi ne ditalala. Musulu wa Oudegracht kena anu ne kifwanu kimue, panshi pabuipi ne mayi mudi nzubu ya kudia ni butike bia kala, njila ya muulu idi ienda, bu bantu badi ne muoyo mu mabala abidi a cimenga kimue. Mu tshisu, nadi nashama ku ndumbu ya musulu, nunwa kafè, numona muena mudimu udi utwadile bakete ku tshibuelu tshia mabue, muulu, baiskeli ipita panyi pa mabue, ku makasa, bwato budi buyenga. Cimenga tshia Pays-Bas kena tshia kusangula bionso panshi, kadi tshia kusangula buloba bukese, kubutekemena, kubukabanya kudi bantu ba lusenduki lusangukane.

Giethoorn udi ubweja mudimu wa mayi ni buloba. Ku koku, tshibuelu tshidi tshitala musulu, bwato budi bu baiskeli mu matuku onso. Bwato bukese pankatshi pa mayi, bukalubua kumpala, mukashi uvua wenza mukanda wa mayi, lusenduki luvua lufumina lule bua bungi. Matu a nzubu a nsangù-sangù adi aleja mu mayi, bishibuelu bia bishi bikesekese, banayi badi bakula mu diulu dipi. Bwato bukumana ku matu a mayi, nadi napopela butookeji bua bana ba Pays-Bas: kena lua kukolesha njila, kadi lua kusengela njila ikuabo panyi pa mayi.

Ku Rotterdam, kapu kashintuluka bukidi. Panshi pa dikunza dinene dia Markthal, biuma bia mamuma bidi bu bimane kufuma ku nsaka, mu butike, kununka kua fromage, butookeji bua gaufre, ni tshia diakalenga kua kafè biakufika ku mesu. Koku kena ne butookeji bua kala bua Amsterdam, bungi ndi tshia kuteka kua nshikilu kua mvita kushala: nzubu ya kifwanu kia kuboko yimana, pont ya Erasme ipita panyi pa musulu wa Meuse, butike, nzubu, njila biasangakane mu tshitudilu kimue. Rotterdam udi wakuleja nanku buloba bua Pays-Bas kena anu bua bifuko bia kala ni misulu, kadi ne bua tshidi tshia kubutuka kabidi.

Kadi ku sud, ku Breda, dîyì dia football didi pabuipi bukidi. Van Dijk wavua musemene ku koku, cimenga kena munene, kadi tshidi tshia tshibambalu tshidilele. Majiba ni bidikila bia NAC Breda bidi bimueneka mu fenetre ya bar, bakulumpe badi badia bière, bakula diambu dia defence, bana badi balonga kusenda bolo ku tshibambalu. Breda kena mukudikasha bu ditunga dia muena football wa ditumi, kadi udi ulekela muntu muvua Van Dijk bu dikunza didi dienda: kena udia bua kusenda bionso mu tshitusulu, kadi wimana kumpala mu tshiena tshidi mayi afikila, wimana mu buloba budi bua kumueneka bu muena attaque.

Ewu ndi tshidi tshiangatshisha mu mutshima ku kumona football mu Pays-Bas. Gakpo wakatuka mu tshitudilu tshia PSV ya Eindhoven, pankatshi pa kutamba, udi umona anu bu muntu udi umona demi-seconde ya kumpala; Van Dijk udi usangula makambu a kumpala kua but bu minkolola miselengele. Ditunga didi kufuma ku bulelepe dilongesha kusenda buloba kudi mayi, kusangula baiskeli, bwato, bantu, nzubu mu buloba bukese, bana ba football badi bamanye nanku buloba kena bukese anu, kadi budi busangulue, budi bupopelue, budi busengelue kashidi ne kashidi.

Kunyima, ku Eindhoven, kumpala kua station ya train, nadi namona bana bafuadile bivuala bia PSV, bakwate misaku bu but, batamba 3 contre 3 ku tshibambalu. Dina dia Gakpo diakabopulue, kena bu tshia kubopola bua bapele ba ditumi, kadi bu bantu ba mu tshifuko tshia pabuipi bakula muntu wakatuka mu musese wabu. Van Dijk nende nanku bobu: bukole buende kena anu mu mubidi, kadi mu bukomo bua kusoma tshidi tshipitakana. Tshidi tshia diakalenga bua football ya Pays-Bas, tshidi bu bimenga bia Pays-Bas: kumona kumpala mu tshiena tshidi mayi aya, kunyima kusangula mu tshiena tshidi bolo iya.

Kumpala kua kufuma mu Pays-Bas, nadi kabidi ku musulu wa Amsterdam. Ku diba diakela, mayi a mbuu avua makùnzè, mwinda wa baiskeli uvua wasangula umwe-umwe, kule, ku tshibambalu tshikesekese, dîyì dia kusenda bolo diakabwela. Bantu pabuipi ne musulu badi bapita, bwato bua panshi pa tshibuelu, muana ukwate bolo ku dikasa, uteleja balunda ba yeye. Ku kashidi ako, njila ya mayi ni njila ya buloba biasangane kumpala kua mesu. Tshidi tshia diakalenga mu luendu lua Pays-Bas kena anu kisangilu kimue, kadi ndi mudimu wa ditunga edi, utangila panshi kua mesu onso: pankatshi pa buloba bukupesha bukese, udi mua kusangula kabidi, ne dikunza, makasa a baiskeli, musulu, ni kusenda bolo, buloba bupya.

Discover more countries

Travel stories from other countries

← View all stories · Country travel guide