هلند

صبح زود آمستردام، بهترین آغاز برای سفر به هلند بود. کنار کانال هنوز نمِ شب باقی مانده بود و قایقی آرام از زیر پل رد می‌شد، صدای آب آجر دیوار را بالا می‌رفت. ناگهان از زمین کوچک فوتبال کنار کانال صدای تکل جانانه‌ای آمد: استوک‌ها چمن مصنوعی را خراشیدند، توپ غلتید به نرده و نوجوانی با پیراهن نارنجی آن را برگرداند. زنگ دوچرخه‌ای از پشت سرش رد شد. صدای پارو، ترمز، خنده، همه درهم آمیخته بود. هلند اول به تو کارت‌پستال نشان نمی‌دهد، اول می‌اندازدت توی یک سیستمِ در حال کار: آب کنارت راه می‌رود، آدم‌ها روی خشکی رکاب می‌زنند، توپ توی فضای محدود دنبال راه خروج می‌گردد.

در سفر به این کشور خیلی زود می‌فهمی که «مسطح بودن» فقط شکل زمین نیست، یک جور طراحی بقاست. فرودگاه اسخیپ‌هول پایین‌تر از سطح دریاست و بسیاری از شهرها و روستاها با سد و ایستگاه پمپاژ و کانال خشک نگه داشته شده‌اند. خط سطح آب کنار خیابان، آرام مثل خط‌کش آنجا ایستاده، ولی یادآوری می‌کند که زمین زیر پایت بدیهی نیست. هلندی‌ها آب را دشمن نگرفته‌اند، برایش مسیر تعیین کرده‌اند و برای خودشان خانه و خیابان و چمن و زمین فوتبال نگه داشته‌اند. زندگی پایین‌تر از سطح دریا، شبیه یک تمرین روزانهٔ کنترل توپ است.